Azja na studiach sliwka

co zależy od zawodów rozgrywanych w poszczególnych porach roku?

całoroczna pomyślność a zwłaszcza plony

jaki wpływ ma ruch (naturalna cecha zawodów)?

ożywia, pobudza Naturę, jest opozycją bezruchu, śmiertelnej martwoty

jaki ruch ZWŁASZCZA pobudza naturę?

ruch okrężny

jaki wpływ ma huśtanie się na huśtawkach?

to łącznik między różnymi poziomami kosmosu, huśtanie jest bodźcem dla rozwijającej się Natury

jaki wpływ na naturę miały mieć walki sumo?

walki sumo podczas święta pięciu ziaren miały mieć wpływ na wzrost zbóż

jaki symbol ma rozrzucanie soli dookoła siebie podczas walk sumo?

to symbol samooczyszczenia i odegnania złych duchów

jakie były przykłady współzawodnictw dla walki z groźnymi mocami?

skakanie przez ogień u Turkmenów, walki kogutów na Sumatrze, strzelanie z łuku w Mongolii, walki baranów

symbolika konia

płodność, moc, męska siła, symbol buddy, siły i szczęścia

"odwiązywanie wielbłąda" to

dzieciata kobieta na czworakach, prawie naga, musiała rozwiązać sznur do którego przywiązany był wielbłąd, jeśli jej się udało dostawała wielbłąda wraz z zawartością jego sakiew

jaką rolę odgrywały dźwięki podczas zawodów?

magicznie wzmacniała skuteczność zawodów, symbolizowała zmianę, muzyka utrzymuje świat w równowadze i stymuluje życiodajne siły Natury. Muzyka pełni też funkcję ochronna przed złymi mocami

jaką rolę odgrywały dźwięki podczas walk?

jest to istotny element sztuk walki, wzmacnia ciosy, odwraca uwagę i osłabia przeciwnika

jaki symbol miało kropienie mlekiem?

w sytuacjach granicznych miało stymulować płodność natury, zapewniając obfitość jedzenia i początek dobrego, w Mongolii do dziś polewa się mlekiem 5 najszybszych koni wyścigowych

jedzenie jako kara i nagroda?

zwycięzca otrzymuje jedzenie, natomiast pokonani muszą przygotować ucztę dla wszystkich

L.V. Thomas - jedzenie w sytuacji śmierci jest zachowaniem obronnym --> ?

ma zanegować śmierć oraz reintegrować zmarłego z życiem, dlatego jedzenie ożywia zmarłego, lub łączy go z biesiadnikami, Thomas łączy też symbolikę fermentacji alkoholu z gniciem ludzkiego ciała

Azja Centralna

Tybet, Mongolia, południowa Syberia

Azja Środkowa

Tadżykistan, Kirgistan, Turkmenia, Kazachstan, Uzbekistan

Indyjskie przedstawienie wszechświata

góra Meru/Sumeru

Mongolskie przedstawienie wszechświata

na środku świata, góra Sumbur, na niej rośnie drzewo sięgające korzeniami wnętrza ziemi, a czubkiem korony Gwiazdy Polarnej, nad gwiazdą znajduje się siedziba buddy

Owoo to

kultowe sterty kamieni, miejsca święte, miejsca kultu duchów

Jurta mongolska, jej budowa to

odtwarzanie budowy świata

Drzwi jurty skierowane są na

południe

odsłanianie i zasłanianie jurty

kobieta odsłania klapę jurty idąc pod słońce i okrążając jurtę o 180' natomiast wieczorem zaciąga klapę idąc w przeciwnym kierunku, ze słońcem

mongolski obrzęd pogrzebowy

po śmierci wiele czynności wykonuje się na opak, jurtę zamyka się na odwrót, broń kładziona jest przy prawym boku zmarłego, czyli odwrotnie jak ja nosił za życia

zaświaty wg mongołów

odwrotny świat, zmarli chodzą głowami w dół, demony chodzą tyłem w przód, pan śmierci dosiada byka, ale galopuje twarzą do tyłu

halal i haram

w islamie halal to koszerne a haram to trefne

"walka o kozła"

wyrywanie sobie kozła, zawody, pamiątka po czasach Czyngis-chana

szamanizm

to nie religia, ale część zjawisk religijnych bezpośrednio związanych z postacią szamana. zespół praktyk magiczno-misteryjnych i związane z nim zaplecze wierzeniowe. techniczna forma wiary

charakterystyka szamanizmu syberyjskiego

szamanizm klasyczny, opisywany już w XVIII wieku, wyrósł z wcześniejszych miejscowych form magiczno wierzeniowych: kultu przodków, animizmu. wykraczał poza granice syberii, praktykowany między innymi przez ludy uralskie, a zwłaszcza Lapończyków

szamanizm u ludów tunguskich

wykształcona postać szmamanizmu, szaman naczelny, wykonawca rodowego kultu religijnego

szamanizm u ludów paleoazjatyckich

skromna forma szamanizmu - szaman podrzędnym wróżbitą lub znachorem nie pełnił prawie żadnej funkcji religijnej, kult przodków praktykowany był przez starszyznę

szamanizm rodzinny

parodia właściwego szamanizmu, każdy członek rodziny mógł wziąć bęben, którego normalnie używał szaman i rozpocząć seans

etymologia słowa szaman

siaman, sama, samain -> od czasownika "sa" czyli znać (znachor) =========================== inna wersja to dawno-indyjskie pali śramana czyli ubogiego mnicha-ascetę

charakterystyka szamanizmu lapońskiego

szaman lapoński wróżył z bębna "noida", przez co bębęn ten okreslany był narzędziem szatana, czy diabelską biblią, bicie w bęben i jojkowanie wprowadzało w silny trans. Laponia uznawana była za szkołę szamanów, co wzbudzało strach min u sąsiadów

charakterystyka szamanizmu madziarskiego

taltosz - ten kto bębni do utraty przytomności, praktyki zanikły po wprowadzeniu chrześcijaństwa, przetrwały tylko u pasterzy, taltosz łączy w sobie elementy czarownictwa i szamanizmu, w mitach od urodzenia wykazywał inność, dodatkowe kości, zęby - związek ze zwierzętami

charakterystyka szamanizmu cygańskiego

wierzenia animistyczne, liczne praktyki magiczne i wróżbiarskie, cygańska szamanka to czowali

szamanizm w centralno azjatyckim stepie

szamanizm u tych ludów został zastąpiony przez lamaizm, wcześniej jednak przewyższał formą nawet najbardziej rozwinięte formy szamanizmu północy, w buriacji i na ałtaju szamani-ofiarnicy byli centrum życia religijnego

szamanizm w mongolii (w czasach imperium)

bardzo zaawansowana postać, religia państwowa, w kronice dworu Czyngis-Chana beki - wróżbita dworski, nie wiaodmo czy to forma szamana.

szamanizm we współczesnej mongolii

występuje bardzo rzadko, głównie w północnej części kraju i na zachodzie, w górach Ałtaju

charakterystyka szamanów w kirgizji i kazachstanie

szaman bachszy, szamanizm najlepiej zachował się w koczowniczych grupach wschodnich, mongolskie bagsz oznacza nauczyciela, bahszy posiada wiedzę i moc magiczną, słowa są zaklęciami, dlatego szaman jest też rodzajem barda, podczas seansu zamiast bębna używa wiolonczeli kobyz

grupa szamanów syberyjskich

syberia, laponia, madziarzy (cyganie)

grupa szamanów z centralno-azjatyckiego stepu

mongołowie

grupa szamanów ze stepu azji środkowej

kirgizja i kazachstan

czy konfucjanizm potrzebuje świątyni?

nie, ponieważ nie jest religią a systemem świeckich norm, reguł postępowania

szamanizm w korei południowej

to praktyka interwencyjna, nie potrzebuje świątyń, szamanki zachowują się jakby uczestniczyły w kabarecie, mają nowe, błyszczące stroje, brak ekstatycznych zachowań, większość szamanów to kobiety

niemowlę w mongolii

okres przedludzki, od narodzin, do postrzyżyn

dziecko w mongolii

człowiek jest niepełny, na granicy świata ludzkiego i pozaludzkiego, jest we władaniu mocy nadprzyrodzonych, dziecko może być łatwo odwołane z tego świata, złe duchy mogą łatwo dopaść dziecko gdy je zidentyfikują, do postrzyżyn dziecko nie ma duszy

sposoby na niezidentyfikowanie dziecka przez złe duchy, w mongolii

nie wyróżnia się płci i nazywa ogólnym terminem "dziecko", udaje się że dziecko ma inną płeć, gdy dziecko jest zagrożone chorobą zmienia się mu imię, oddaje się je innym rodzinom

poród w mongolii

narodziny przez czwornóg od paleniska, obecność myśliwego, który odpędza śmierć, noworodka czasem ubiera się w ubrania skradzione od wielodzietnej rodziny

pogrzeb niemowląt u mongołów

nie ceremonialny, tylko magiczny, odesłanie dziecka tam skąd przyszło, by zapewnić mu ponowne urodzenie

postrzyżyny w mongolii

zmieniają miejsce dziecka w rodzinie, dziecko zostaje przyjęte w społeczności, zaczyna wyrażać myśli słowami

termin "człowiek mikrokosmosem" oznacza

materia człowieka odpowiada czterem żywiołom, organizm jest analogią rzeczywistości, każda istota jest miniaturą świata

kto był stwórcą ludzi?

w skrócie to nie wiadomo, są różne wersje: chrystus, duch święty albo bóg ojciec

grzech pierworodny, wersje

a) zjedzenie zakazanego owocu b) seks Ewy z diabłem/adamem c) bliżej nie określony grzech

elementy azjatyckich mitów o stworzeniu człowieka

1. stworzenie ludzi 2. przekupienie psa-pomocnika 3. ingerencja demona 4. utrata sierści 5. zapoczątkowanie śmierci 6. zainicjowanie gatunku ludzkiego

proto ludzie

sierść lub rogowa skóra, nieśmiertelność, bezpłciowość

pra ludzie

brak sierści lub rogowej skóry, śmiertelność, rozmnażanie, płciowość