Frazeologizmy mitologiczne lenka

drakońskie prawo

prawo bardzo surowe; rygorystyczne; określenie wzięło się od Drakona, wielkiego reformatora i prawodawcy

ikarowe loty

nieprzemyślane działania, niedojrzałe decyzje, których realizacja po chwili zadowolenia może się skończyć klęską; od imienia Ikara, który wzbił się zbyt wysoko na zrobionych przez ojca (Dedala) skrzydłach; wosk, którym spojone były pióra, roztopił się od słońca, a chłopiec spadł do morza i utonął

jabłko niezgody

przyczyna poważnej kłótni; bogini Eris sprowokowała konflikt między Herą, Ateną i Afrodytą, Eris rzuciła między nie jabłko z napisem „dla najpiękniejszej”

koń trojański

niebezpieczny podarunek podstępnie wprowadzony do jakiejś zbiorowości, a następnie działający na jej niekorzyść, Odyseusz podarował Trojańczykom drewnianego konia, w którym ukryci byli żołnierze armii greckiej

miecz Damoklesa

stałe zagrożenie, niebezpieczeństwo; tyran Syrakuz Dionizjos Starszy został nazwany przez Damoklesa najszczęśliwszym ze śmiertelników, pozwolił zasiąść Damoklesowi przy swoim stole biesiadnym, ale nad jego głową kazał zawiesić ostry miecz na końskim włosie

nić Ariadny

coś, co pozwala wyjść z trudnej sytuacji; Ariadna dała Tezeuszowi kłębek nici, dzięki któremu udało mu się wydostać z labiryntu Minotaura

paniczny strach

ogromny strach, obawa; od imienia Pana, opiekuńczego bożka pasterzy i trzód, którego przeraźliwy głos w ciszy leśnej budził trwogę

pięta Achillesa / pięta achillesowa

słaby punkt; Achilles jako dziecko został zanurzony przez matkę w wodach Styksu; dzięki temu jego ciało (oprócz pięty, za którą trzymała go matka) stało się odporne na wszelkie ciosy; zginął ugodzony strzałą Parysa w piętę

puszka Pandory

przyczyna zmartwień i kłopotów; puszka, zawierająca wszystkie nieszczęścia ludzkie, dana przez Zeusa Pandorze, która otworzywszy ją przez ciekawość, wypuściła nieszczęścia na świat

Pyrrusowe zwycięstwo

zwycięstwo pozorne, okupione dużymi stratami; od imienia króla Epiru, który zwyciężając Rzymian pod Asculum w Apulii poniósł bardzo ciężkie straty

róg obfitości

bogactwo; stale napełniający się płodami ziemi ułamany róg kozy Amaltei, karmicielki małego Zeusa

spartańskie wychowanie

prosty, surowy, zahartowany tryb życia; dyscyplina; od słowa oznaczającego mieszkańca starożytnej Sparty

stajnia Augiasza

wielki nieporządek, nagromadzenie błędów wymagających usunięcia; jedną z 12 prac Herkulesa było oczyszczenie stajni króla Augiasza, której nie sprzątano przez 30 lat

syzyfowa praca

praca nieprzynosząca efektu, daremna, niemająca końca, skazana na niepowodzenie, od imienia mitycznego króla greckiego, który za swoje liczne przewinienia, po śmierci toczył na szczyt góry ciężki głaz, spadający wciąż w dół

węzeł gordyjski

zagmatwana sprawa trudna do rozwiązania; kunsztowny węzeł z łyka złożony w świątyni Zeusa przez Gordiosa I rozwiązał Aleksander Wielki, przecinając go mieczem

wieniec laurowy

symbol zwycięstwa i nagroda za nie; wieniec z liści wawrzynu, u starożytnych Greków i Rzymian przyznawany zwycięzcom, artystom, uczonym

wizja Kasandry

zapowiedź klęski; Kasandra, córka trojańskiego króla Priama, otrzymała od Apolla dar wieszczenia; gdy jednak odrzuciła jego miłość, Apollo sprawił, że nikt nie wierzył jej wróżbom

złote runo

bezcenny, legendarny skarb; bogactwo; w mitologii greckiej skóra barana ze złotą wełną, strzeżona przez smoka, po którą wyprawili się Argonauci