Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Matura z biologii - ewolucjonizm (pojęcia i definicje)
40
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
W zestawie znajdują się pojęcia związane z ewolucjonizmem, takie jak np. ewolucja, antropogeneza, kreacjonizm, darwinizm, dowody ewolucji. Ich znajomość przyda się każdemu, kogo czeka matura na poziomie rozszerzonym lub sprawdzian z biologii. Zestaw świetnie nadaje sie do szybkiego powtórzenia materiału z zakresu ewolucjonizmu.
pytanie
odpowiedź
proces rozwoju życia na Ziemi, polegający na stopniowym dokonywaniu się zmian genetycznych w populacjach, czego efektem jest powstawanie nowych gatunków.
ewolucjonizm
nauka o ewolucji organizmów
kreacjonizm
pogląd, że świat i wszystkie gatunki roślin i zwierząt zostały stworzone przez Boga (religie monoteistyczne) lub bogów (religie politeistyczne).
lamarkizm
ewolucję powodują zmiany w środowisku, używanie narządu powoduje jego rozwój, a nieuzywanie zanik, wszystkie cechy nabyte podczas życia organizmu są dziedziczone.
katastrofizm
Co jakiś czas zachodzą kataklizmy, które niszczą całe życie na Ziemi, po ich ustąpieniu życie odradza się na nowo w doskonalszej formie; zwolennikiem tej teorii był Georges Cuvier
darwinizm
czynniki sprawcze ewolucji to: zmienność między osobnikami, nadwyżka rozrodczości, konkurencja, dobór naturalny; twórca tej teorii to Karol Darwin
rodzaje dowodów ewolucji
pośrednie i bezpośrednie
dowody ewolucji - pośrednie
narządy szczątkowe, analogiczne, homologiczne, atawizmy, dowody z embriologii, dowody z fizjologii, biologii, genetyki, dowody z biogeografii
dowody ewolucji - bezpośrednie
skamieniałości, odciski i odlewy, formy przejściowe, żywe skamieniałości
specjacja
ewolucyjny proces powstawania gatunków; jest to proces zmiany lub "rozbicia" puli genowej danego gatunku na jedną lub kilka linii potomnych; wymaga wystąpienia izolacji między populacjami
typy izolacji
prezygotyczna i postzygotzyczna
izolacje prezygotyczne
przestrzenna, czasowa, mechaniczna, gametyczna.
izolacje postzygotyczne
nieprzeżywalne zygoty, bezpłodność mieszańców, większa śmiertelność mieszańców
izolacja przestrzenna
geograficzna - populacje oddzielone są od siebie przeszkoda geograficzną - morza, oceany, góry, jeziora
izolacja siedliskowa
populacje tego samego gatunku zasiedlają różne siedliska i z czasem różnicują się genetycznie
izolacja czasowa
sezonowa, fenologiczna, organizmy zamieszkują ten sam teren ale różnią się czasem kwitnienia lub rozrodu
izolacja etologiczna
behawioralna - osobniki różnych populacji tego samego gatunku nie krzyżują się ze sobą, gdyż różnią się zachowaniami godowymi
izolacja mechaniczna
(anatomiczno-morfologiczna) między osobnikami blisko spokrewnionymi występują różnice w budowie narządów rozrodczych uniemożliwiające rozród
izolacja gametyczna
nasienie może płynąć tylko w kierunku jaja osobnika tego samego gatunku, plemniki nie przeżywają w drogach rodnych samicy innego gatunku, nawet blisko spokrewnionego
nieprzeżywanie zygot
zygoty powstałe w wyniku zapłodnienia są letalne lub mają wyrażnie obniżoną żywotność
sterylność mieszańców
powstaje zygota, która rozwija się, lecz osobniki dorosłe są niepłodne
upośledzenie potomstwa mieszańców
osobniki różnych gatunków krzyżują się ze sobą, mają potomstwo, ale to potomstwo wydaje na świat osobniki słabe lub niepłodne
rodzaje specjacji
allopatryczna, sympatryczna, stopniowa, nagła, właściwa, filetyczna
secjacja allopatryczna
występuje najczęściej i jest wynikiem izolacji geograficznej
specjacja sympatryczna
zachodzi bez wystąpienia mechanizmów izolacji przestrzennej, spowodowana jest najczęściej działaniem doboru naturalnego rozrywającego
specjacja stopniowa
jest skutkiem stopniowego, powolnego gromadzenia się drobnych zmian w pulach genowych
specjacja nagła
skokowa, zachodzi szybko w małych izolowanych populacjach np. poliploidyzacja u roślin (wystarczy jedno pokolenie)
specjacja właściwa
kladogeneza, specjacja radiacyjna; w jej wyniku powstają dwa gatunki potomne lub więcej
specjacja filetyczna
anageneza, cały gatunek ulega przekształceniu w nowy gatunek (trudna do zaobserwowania ze względu na czas potrzebny do zajścia tego procesu)
prawidłowości ewolucji
tempo ewolucji, wymieranie szczepów, wielokierunkowość, nieodwracalność, postępowy charakter
mikroewolucja
zachodzi w obrebie gatunku na poziomie ewolucji i polega na odwracalnej zmianie frekwencji alleli genów warunkujacych pewne cechy fenotypowe
makroewolucja
zachodzi na wyższym poziomie niż gatunek i prowadzi do powstawania i zmian grup organizmów, w rezultacie do powstania nowych rodzajów, rodzin, rzędów i jeszcze wyższych jednostek taksonomicznych (na poziomie królestwa to megaewolucja)
konwergencja
skutek ewolucji zbieżnej, która prowadzi do wykształcenia się u organizmów narządów podobnych, pełniących zbliżone funkcje, lecz o odmiennym pochodzeniu
dywergencja
jest skutkiem ewolucji rozbieżnej i polega na powstaniu licznych form przystosowawczych organizmów spokrewnionych ze sobą, mogących żyć w różnych niszach ekologicznych
ewolucja równoległa
występuje wtedy, gdy ewoluują organizmy blisko ze sobą spokrewnione jej konsekwencją jest powstanie bliźniaczych gatunków siostrzanych, żyjących w różnych miejscach i trudnych do sklasyfikowania np. jaszczurki analisy, żyjące na Antylach
koewolucja
ewolucja gatunków powiązanych ze sobą pod względem ekologicznym np. trzmiela i koniczyny
mimikra
jest efektem koewolucji, która polega na upodobnieniu się różnych gatunków do siebie, np. szerszenia i przeziernika osowca
mimetyzm
upodabnianie się organizmów do otoczenia
antropogeneza
procesy ewolucyjne prowadzące do powstania człowieka
prawdopodobne drzewo rodowe człowieka
Sahelanthropus tchadensis, Australopithecus afarensis, Homo habilis, Homo erectus, Homo floresiensis, Homo neanderthalensis
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
