Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Oświecenie - podstawowe informacje o epoce
23
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
W tym zestawie znajdziesz przekrój podstawowych informacji na temat oświecenia w sztuce, kulturze i historii. Fiszki zawierają najważniejsze daty, definicje oraz cechy charakterystyczne sztuki epoki oświecenia. Zestaw przeznaczony jest zarówno dla maturzystów, jak i każdego kto chce odświeżyć swoją wiedzę o kulturze i sztuce.
pytanie
odpowiedź
Granice czasowe epoki oświecenia
w Europie XVII – XVIII wiek; w Polsce XVIII – XIX wiek
Skąd wywodzi się nazwa okresu?
nazwa oświecenie powstała w Niemczech, wywodzi się od słowa światło i wiąże z działalnością Filipa Melanchtona, który wypowiadał się o „naturalnym świetle rozumu”
Na czym skupiało się oświecenie?
na oświecaniu umysłów i szerzeniu oświaty, na umiejętnościach rozumu ludzkiego – optymizm poznawczy
Kto powiedział, że oświecenie to: „wyjście człowieka z niepełnoletności”?
Immanuel Kant
Głównym ośrodkiem myśli oświeceniowej był:
Paryż
Najważniejsze instytucje kulturalne i oświatowe, które powstały w Polsce w epoce oświecenia:
Collegium Nobilium (1740 rok, Stanisław Konarski); Biblioteka Załuskich (1747 rok); Szkołą Rycerska (1765 rok); Teatr Narodowy (1765 rok, Warszawa); Komisja Edukacji Narodowej (1773 rok)
Polskie czasopisma epoki oświecenia:
Zabawy Przyjemne i Pożyteczne (czasopismo literackie), Monitor (czasopismo reformatorskie)
Filozofowie epoki oświecenia:
John Locke, David Hume, Voltaire, Denis Diderot, Monteskiusz, Jean-Jacques Rousseau, Immanuel Kant
Główne kierunki filozofii epoki oświecenia:
racjonalizm (rozum podstawowym źródłem wiedzy) i empiryzm (doświadczenie podstawowym źródłem wiedzy)
Krytycyzm
postawa badawcza polegająca na krytycznym stosunku do postrzeganych zjawisk, propagująca nieufność do z góry narzuconych twierdzeń i dogmatów
Humanitaryzm
postawa filozoficzna, którą cechuje poszanowanie ludzi, niezależnie od ich pochodzenia i wyznania
Utylitaryzm
doktryna filozoficzna, zakładająca że celowe jest tylko to, co użyteczne, co przynosi praktyczną korzyść w interesie własnym – dążenie do własnego dobra sprzyja wzbogacaniu się ogółu społęczeńśtwa
Czym była „Wielka encyklopedia francuska”?
inaczej „Słownik rozumowany, nauk, sztuk i rzemiosł” - wydawany we Francji w latach 1751-1780, 35 tomów, redaktorem był Denis Diderot
Klasycyzm
dominujący prąd w sztuce oświecenia, inspirowany przez antyczną sztukę grecką i rzymską
Wykopaliska prowadzone w oświeceniu na Półwyspie Apenińskim:
Herkulanum (1711 rok); Pompeje (1738 rok)
Przykłady architektury oświecenia:
Łuk Triumfalny na placu Gwiazdy w Paryżu (inspirowany rzymskim łukiem Tytusa, wzniesiony na cześć Napoleona); Brama Brandenburska w Berlinie (wzorowana na ateńskich Propylejach); Pałac Łazienkowski w Warszawie; Pałac Królikarni w Warszawie; Pałac Staszica w Warszawie
Najwybitniejsi przedstawiciele literatury oświecenia we Francji
Voltaire („Kandyd”); Diderot („Kubuś Fatalista i jego Pan”); J.J. Rousseau („Nowa Heloiza”); Monteskiusz („O duchu praw”)
Najwybitniejsi przedstawiciele literatury oświecenia w Anglii:
D. Defoe („Robinson Cruzoe”); J. Swift („Podróże Guliwera”)
Sentymentalizm
kierunek w literaturze oświecenia, którego bohaterem jest człowiek uczuciowy i wrażliwy, w którym idealizowana jest natura, a metodą poznawania świata jest empiryzm (gatunkiem charakterystycznym jest sielanka)
Rokoko w literaturze
kierunek w literaturze oświecenia, charakteryzujący się lekkością, elegancją i wytwornością, traktujący piękno jako wartość podstawową, ukazujący miłość zmysłową, zwracający się ku epikureizmowi
Klasycyzm w literaturze
kierunek w literaturze oświecenia, nawiązujący do antyku i ideałów klasycznych, skupiający się na harmonii, charakteryzujący się uwielbieniem rozumu
Gatunki literackie epoki oświecenia:
sielanka, bajka, satyra, powieść nowożytna, sentymentalna, epistolarna, komedia polityczna i obyczajowa, poemat heroikomiczny, powiastka filozoficzna, liryka, elegie, esej, felieton, pamflet, paszkwil
Wybitni artyści zagraniczni działający w Polsce:
Canaletto, Bacciarelli, Norblin, Merlini
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
wypróbuj za darmo
