Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Kultura, naród, obywatelstwo – najważniejsze pojęcia i definicje
31
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
Zestaw zwiera podstawowe definicje dotyczące kultury, narodu, obywatelstwa oraz mniejszości narodowych w Polsce. Znajomość zawartych w zestawie haseł ułatwi orientację we wszelkich opracowaniach na ten temat. Zestaw przeznaczony jest dla zdających maturę z Wiedzy o Społeczeństwie zarówno na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym.
pytanie
odpowiedź
Kultura
duchowy dorobek społeczeństwa (wierzenia, sztuka, moralność, prawa, obyczaje, zachowania); wszystko co jest dziełem człowieka; wytwór zbiorowy, powstający pod wpływem interakcji
Funkcje kultury
zaspokajanie potrzeb estetycznych; kształtowanie wrażliwości człowieka; oddziaływanie na postawy etyczne; możliwość samorealizacji
Kultura dominująca
kultura większości danej społeczności
Kultura narodowa
wartości charakterystyczne dla danego narodu, ukształtowane w procesie historycznym; element tożsamości narodowej
Kultura masowa
symboliczna, rozpowszechniana za pośrednictwem środków masowego przekazu; cechą charakterystyczną jest standaryzacja
Komercjalizacja kultury
oparcie działalności artystycznej na zasadach handlowych
Kultura wysoka
tworzona i przekazywana przez elity intelektualne; najważniejsza część kultury danego społeczeństwa
Kultura alternatywna
odmienne spojrzenie na kulturę tradycyjną
Subkultura
spójna grupa społeczna, tworząca własny system wartości i manifestująca go poprzez zachowanie, ubiór, słownictwo
Kontrkultura
odrzuca system wartości i wzorce funkcjonujące w danym społeczeństwie
Naród
zbiorowość terytorialna o określonym składzie etnicznym, powstała w procesie dziejowym; wspólnota o charakterze politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturowym, funkcjonująca w świadomości swoich członków
Powstawanie narodu (czynniki)
wspólne terytorium, pochodzenie, organizacja polityczna i kultura; integracja gospodarcza i społeczna
Patriotyzm
poszanowanie ojczyzny i wypełnianie konstytucyjnych powinności wobec niej (służba wojskowa, troska o środowisko naturalne, przestrzeganie prawa i płacenie podatków)
Nacjonalizm
społeczno-polityczna postawa opierająca się na przekonaniu, że każdy naród powinien mieć własne państwo; wartością naczelną jest naród (może się wiązać z poczuciem wyższości)
Kosmopolityzm
postawa społeczno-polityczna, według której ojczyzną człowieka jest świat (może prowadzić do odcięcia się od tradycji i kultury narodowej)
Ksenofobia
niechęć, wrogość, lęk w stosunku do obcych/innych (pod względem rasy, religii, kultury)
Szowinizm
skrajny nacjonalizm; bezkrytyczny stosunek do własnego narodu i jednocześnie pogarda wobec innych narodów
Rasizm
teoria wiążąca wartość człowieka z jego przynależnością do danej rasy (wiąże się z uprzywilejowaniem jednych i dyskryminacją drugich)
Koncepcje narodu
naturalistyczna, polityczna, kulturowa
Koncepcja naturalistyczna
naród to grupa będąca naturalną całością, uwarunkowaną przez środowisko geograficzne, które zamieszkiwała dana rasa
Koncepcja polityczna
naród to wspólnota polityczna powstała dzięki instytucjom państwowym; łączą ją więzi gospodarcze, tradycja i religia
Koncepcja kulturowa
kultura odegrała kluczową rolę w historycznym rozwoju społeczności (język, sztuka, obyczaje i tradycja)
Obywatelstwo
więź prawna łącząca jednostkę z państwem, dająca jednostce określone prawa i obowiązki względem państwa i na odwrót
Typy obywatelstwa
pierwotne (przez urodzenie) i wtórne
Obywatelstwo pierwotne (sposób nabycia)
prawo krwi (dziecko nabywa obywatelstwo kraju, którego obywatelami są jego rodzice); prawo ziemi (dziecko nabywa obywatelstwo państwa, na terytorium którego się urodziło)
Obywatelstwo wtórne (sposób nabycia)
naturalizacja (decyzja organu administracyjnego); małżeństwo (poprzez zawarcie związku z obywatelem danego państwa); opcja (gdy jednostka posiada prawo do obywatelstwa co najmniej dwóch państw może wybrać)
Zrzeczenie się obywatelstwa polskiego
jedynie na wniosek obywatela i po uzyskaniu zgody prezydenta (obywatel musi posiadać obywatelstwo innego państwa i nie może się wobec niego toczyć postępowanie sądowe)
Mniejszość narodowa
grupa o poczuciu odrębności, zamieszkująca teren danego państwa, posiadająca odrębny język, kulturę, pochodzenie etniczne lub religię
Mniejszości narodowe w Polsce
Białorusini, Czesi, Litwini, Niemcy, Ormianie, Rosjanie, Słowacy, Ukraińcy, Żydzi
Mniejszość etniczna
grupa zamieszkująca teren danego państwa, nie utożsamiająca się z narodem, posiadająca świadomość historycznej odrębności
Mniejszości etniczne w Polsce
Karaimi, Łemkowie, Romowie, Tatarzy
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
wypróbuj za darmo
