Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Biologia do matury - rozmnażanie się i rozwój organizmów
55
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
W zestawie znajdują się pojęcia związane z rozmnażaniem się i rozwojem organizmów, takie jak np. zapłodnienie, pączkowanie, jajorodność, organogeneza. Ich znajomość przyda się każdemu, kogo czeka matura lub sprawdzian z biologii. Zestaw świetnie nadaje sie do szybkiego potórzenia materiału z zakresu rozmanażania się i rozwóju organizmów.
pytanie
odpowiedź
rozmnażanie
reprodukcja, zdolność do wytwarzania organizmów potomnych w sposób płciowy lub bezpłciowy, czynność zapewniająca przetrwanie gatunku
rozmnażanie płciowe
proces płciowy, połączenie ze sobą różnoimiennych gamet
rozmnażanie bezpłciowe
rozmnażanie bez procesu płciowego; potomne osobniki są identyczne z macierzystym
rodzaje rozmnażania bezpłciowego
podział komórki, pączkowanie, rozpad kolonii, fragmentacja, rozmnóżki, odrosty korzeniowe, rozłogi, kłącza, bulwy pędowe, cebule
podział komórki
podział poprzeczny, podłużny, wielokrotny
pączkowanie
dzieląca się komórka lub organizm tworzy rosnące uwypuklenie odrywające się od organizmu; np. glony
rozpad kolonii
najprostsze kolonie mogą się rozpadać nawet na pojedyńcze komórki, z których każda wytwarza nową kolonię; np. glony
fragmentacja
występuje głównie u wielokomórkowych sinic, glonów i grzybów; jest to podział mechaniczny plechy na mniejsze części, które od tej chwili stanowią odrębne organizmy
rozmnóżki
wyspecjalizowane komórki, grupy komórek lub organy służące do rozmnażania wegetatywnego, które po oderwaniu się od organizmu głównego tworzą nowy
odrosty korzeniowe
u niektórych gatunków, zwłaszcza tworzących podpowierzchniowe korzenie, mogą one tworzyć pąki przybyszowe, z których rozwijają się nadziemne pędy
rozłogi
płożące się odgałęzienia pędu; z ich pąkow bocznych wyrastają nowe pędy i korzenie; roślina oddziela się od macierzystej po obumarciu rozłogu; np. poziomka, truskawka
kłącza
podziemne, przekształcone pędy mające zdolność tworzenia pędów nadziemnych i korzeni przybyszowych; mogą zawierać duże ilości materiałów zapasowych
bulwy pędowe
podobne do kłączy, ale jednosezonowe i mające ograniczony wzrost; np. ziemniak
cebule
przekształcone pędy, których główną część stanowią liście spichrzowe; w pachwinach liści znajdują się pąki boczne mogące się rozwinąć w nowe cebule
zarodniki
spory, specjalne komórki służące do rozmnażania bezpłciowego u sinic, glonów, niektórych protistów, grzybów, mszaków i paprotników
poliembrionia
wielozarodkowość, sposób rozmnażania bezpłciowego, polegający na powstawaniu z zapłodnionej zygoty więcej niż jednego osobnika; np. pancerniki, niektóre gatunki os; u człowieka sporadycznie - bliznięta jednojajowe
autotomia
zjawisko polegające na odrzuceniu części ciała; dochodzi do niego głównie w sytuacji zagrożenia życia np. odrzucenie ogona przez jaszczurkę; u niektórych organizmów, np. rozgwiazd, odrzucone kawałki ciała mogą dalej żyć, dlatego można to zjawisko podciągnąć pod rozmnażanie
gametogamia
połączenie gamety żeńskiej i męskiej
gametangiogamia
połączenie wielojądrowej plemni z wielojądrową lęgnią; np. niektóre grzyby
somatogamia
połączenie jednojądrowych strzępek grzybni dwóch różnych osobników
mejoza postgamiczna
podział mejotyczny, występujący tuż po zapłodnieniu, proces charakterystyczny dla protistów, u których przeważa haploidalna postać życiowa
mejoza pregamiczna
podział mejotyczny występujący przed zapłodnieniem; jest to zjawisko typowe dla protistów, u których forma troficzna jest diploidalna oraz dla wszystkich zwierząt wyższych
izogamia
połączenie dwóch różnoimiennych komórek (gamet), obie gamety są ruchliwe i takie same pod względem morfologicznym, mają taką samą wielkość
anizogamia
łączą się ze sobą gamety ruchliwe, ale o różnej wielkości - najczęściej gamety żeńskie są większe od męskich
oogamia
duża, nieruchliwa gameta żeńska jest zapłodniona przez małą ruchliwą gametę męską
dwupienność
zjawisko występowania odrębnych roślin męskich i żeńskich
jednopienność
u roślin nasiennych jest to występowanie na jednej roślinie kwiatów męskich i żeńskich lub kwiatów obupłciowych
dzieworództwo
partenogeneza, odmiana rozmnażania płciowego, w którym niezapłodnione komórki jajowe przechodzą pełny rozwój osobniczy prowadzący do powstania w pełni dojrzałych płciowo organizmów.
obojnactwo
hermafrodytyzm; rozmnażanie płciowe związane ze zdolnością pojedynczego osobnika do wytwarzania plemników i komórek jajowych
plemnie
gametangia męskie u grzybów i części protistów, mszaków i paprotników
rodnie
gametangia żeńskie; występują u grzybów, protistów, mszaków i paprotników
jądra
gruczoły męskie u zwierząt
jajniki
gruczoły żeńskie
zaplemnienie
wprowadzenie plemników do dróg rodnych samicy; proces poprzedza zapłodnienie
zapłodnienie
proces połączenia komórki jajowej i plemnika, połączenie jąder komórek rozrodczych
organogeneza
proces różnicowania się listków zarodkowych w organy; w czasie organogenezy rozwijają się charakterystyczne cechy gatunkowe zarodka
listki zarodkowe
ektoderma, endoderma, mezoderma
ametabolia
brak form larwalnych, osobniki opuszczające osłony jajowe są podobne do osobników dorosłych; dalszy rozwój polega na wzroście lub wzroście i rozwoju niektórych układów narządów
metabolia
występują formy larwalne, które przechodzą przeobrażenie. Rozwój złożony występuje u wuelu bezkręgowców, minogów, ryb i płazów.
hemimetabolia
larwy są podobne do postaci dojrzałych, a różnice dotyczą przede wszystkim wielkości ciała i niepełnego wykształcenia niektórych narządów; brak stadium poczwarki
holometabolia
larwy nie są podobne do organizmów dojrzałych; ciało larw ulega gruntownej przemianie w stadium poczwarki
jajorodność
rozwój zarodkowy odbywa się w jajach; zarodki czerpią substancje pokarmowe z jaja; zjawisko występuje u większości bezkręgowców; wśród kręgowców występuje u ryb, płazów, gadów, ptaków i stekowców
jajożyworodność
rozwój zarodkowy odbywa się w jajach zmagazynowanych w drogach rodnych samicy; zarodki czerpią substancje odżywcze z jaja; osobniki młodociane opuszczają osłonki jajowe jeszcze w drogach rodnych samicy, stąd złudzenie żyworodności; zjawisko wystepujące u niektórych owadów, ryb, salamander, jaszczurek i żmij
żyworodność
rozwój zarodkowy odbywa się w drogach rodnych samicy; zarodki czerpią substancje odżywcze kosztem matki, zjawisko występuje u zwierząt łożyskowych, jamrajów, niekórych jaszczurek z rodziny scynków, niektórych salamander i części rekinów
owodniowce
organizmy które podczas rozwoju płodowego wytwarzają błony płodowe (owodnię, omocznię, kosmówkę)
ontogeneza
rozwój osobniczy, cykl przemian od powstania zygoty do naturalnej śmierci osobnika
czynniki wpływające na kiełkowanie
światło, temperatura, uwodnienie, rozkład inhibitorów
rośliny monokarpiczne
rośliny kwitnące tylko raz, po wytworzeniu kwiatu i owoców giną
rośliny polikarpiczne
rośliny kwitnące i owocujące wielokrotnie, są to byliny, krzewy, drzewa
fotoperiod
reakcja rośliny na czas trwania i periodyczne następstwa okresów światła i ciemności; są to przystosowania się roślin do pór roku
układ rozrodczy żeński człowieka
jajniki, jajowody, macica, pochwa, zewnętrzne narządy płciowe
układ rozrodczy męski człowieka
jądra, najądrza, pęcherzyki nasienne, przewód wytryskowy, gruczoł krokowy, gruczoły opuszkowo-cewkowe, pracie, moszna, cewka moczowa
speramtogeneza
proces powstawania plemników w jąrdach
oogeneza
proces tworzenia komórek jajowych w jajnikach
budowa plemnika
główka, wstawka, witka
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
wypróbuj za darmo
