propedeutyka pediatrii

266 fiszek    jakow    Fiszki stworzone przez użytkownika. Sprawdzone znajdziesz tutaj.
rozpocznij naukę drukuj graj sprawdź się
 
Pytanie polski
Odpowiedź polski

Ocena stanu ogólnego dziecka
rozpocznij naukę
Bierzemy pod uwagę: -świadomość -ułożenie ciała -wyraz twarzy -chód -mowę (skandowanie, jąkanie itp.) -objawy chorobowe (drgawki, sinica itp.) -rozwój psychoruchowy u młodszych, psychiczny u starszych -chód (w odniesieniu do wieku dziecka)

Przy badaniu ogólnym mierzymy:
rozpocznij naukę
tętno, częstość oddechów, temp., ciśnienie

Podział zaburzeń świadomości
rozpocznij naukę
-ilościowe: z ograniczeniem przytomności (apatia, somnolencja[znaczna senność, dziecko cały czas zasypia, ale można je łatwo obudzić],sopor [półśpiączka, znaczne ograniczenie świadomości, brak kontaktu słownego], śpiączka -jakościowe: z zachowaną przytomnością, ale zaburzoną orientacją i procesami (z. majaczeniowy, pomroczny, splątaniowy, oneroidalny)

Krótkotrwałe zaburzenia przytomności
rozpocznij naukę
-drgawki (do 4r.ż. moga pojawiać się przy gorączce) -tężyczka (hipokalcemia-> drgawki z charakterystycznym kurczem dłoni, stóp i strun glosowych) -omdlenie -wstrząśnienie mózgu -bezdech (>20s, we śnie >30s) -afektywny bezdech (po gwałtownym płaczu wydech z bezdechem i sinicą)

Opistotonus
rozpocznij naukę
-objaw oponowy polegający na ułożeniu ciała na boku z odgięciem głowy do tyłu

Najczęstsze wady postawy
rozpocznij naukę
-skrzywienia kręgosłupa -płaskostopie (w początkowych 2 latach fizjologiczne) -asymetria barków i łopatek -plecy okrągłe -koślawość kolan (do 6rż fizjologiczna) i stóp (patologia)

Zabarwienie skóry (możliwości)
rozpocznij naukę
-zaczerwienienie -bladość -sinica -żółtaczka

Najczęstsze przyczyny obrzęków
rozpocznij naukę
-hipoproteinemia -uszkodzenia toksyczne naczyń krwionośnych -niewydolność krążenia/nerek -czynniki zapalne -alergia

Objawy odwodnienia
rozpocznij naukę
-zapadnięte ciemiączka -zapadnięte oczy i policzki -suche usta/język -zapadnięty brzuch -objaw fałdu skórnego

Morfologia krwi obwodowej - okres poporodowy
rozpocznij naukę
-obecność młodych form RBC i WBC -poliglobulia -nasilona erytropoeza -wysokie stężenie EPO -duża liczba WBC - stres porodowy

Morfologia krwi obwodowej - pierwsze dni życia
rozpocznij naukę
-znika przesunięcie w kierunku młodych form krwinek -liczba WBC spada ok 5 doby nawet o połowę

Morfologia krwi obwodowej - 2 tydzień życia
rozpocznij naukę
-"pierwsze skrzyżowanie" - spada liczba neutrofilów, rośnie liczba limfocytów -rośnie liczba monocytów

Morfologia krwi obwodowej - 1-2mż.
rozpocznij naukę
-fizjologiczna niedorwistość pierwszego kwartału - spadek stężenia Hb i liczby RBC(za wolna erytropoeza w stosunku do przyrostu masy), niskie stężenie EPO, obniżenie liczby retikulocytów

Morfologia krwi obwodowej - 3-6mż.
rozpocznij naukę
-niedokrwistość niedobarwliwa - dalszy spadek Hb, niedobarwliwe, małe krwinki

Morfologia krwi obwodowej - niemowlęta i małe dzieci
rozpocznij naukę
-więcej leukocytów niż u dorosłych (5-12tys./mm3) -%przewaga limfocytów (najwyższa limfocytoza 2-10mż.)

Morfologia krwi obwodowej - przedszkole
rozpocznij naukę
-"drugie skrzyżowanie" - maleją limfocyty, wzrasta liczba neutrofilów (4-6rż.)

Badanie ogólne moczu - parametry
rozpocznij naukę
-barwa (p. bezbarwny - ciemnożółty) -pH (6,2 ± 0,5) -białko (<150mg/db) -glukoza (-) -bilirubina (-) -urobilinogen (+) -ciała ketonowe (-)

Zmiana zabarwienia moczu
rozpocznij naukę
-mętny - ZUN, dużo moczanów -pomarańczowy-brunatny - anemia hemolityczna, odwodnienie, gorączka -czerwony - hematuria, hemoglobinuria -ciemnobrązowy - przez bilirubinę w żółtaczce zaporowej/miąższowej

Badanie mikroskopowe osadu
rozpocznij naukę
-norma - niewielka liczba komórek i elementów upostaciowionych

Badanie bakteriologiczne moczu
rozpocznij naukę
-pobranie: środkowy strumień, nakłucie nadłonowe, cewnik -10^3-10^4/ml - zanieczyszczenie -10^4-10^5/ml - zakażenie ->10^5/ml - znamienny bakteriomocz

Elektrolity - sód
rozpocznij naukę
-Hiponatremia poniżej 135mmol/l: 1. z odwodnienia 2. z prawidłowym uwodnieniem - za dużo ADH, leki 3. z przewodnieniem - nadmierna podaż płynów bezelektrolitowych, upośledzone wydalanie w nerkach objawy: neurologiczne, spadek MAP, osłabienie, nudności -hipernatremia powyżej 145mmol/l przyczyny: utrata płynów przez skórę, przewód pokarmowy, nerki, nadmierna podaż sodu objawy: zwiększona pobudliwość nerwowa, wzmożone napięcie i odruchy ścięgniste, drgawki, śpiączka

Elektrolity - potas
rozpocznij naukę
-Hipokaliemia poniżej 3,6mmol/l, spowodowana wymiotami, biegunką, nadmiarem hormonów, lekami, zaburzeniami metabolicznymi objawy: częstoskurcz, dodatkowe skurcze, migotanie komór, porażenia mięśni, zaparcia, nietrzymanie moczu, zaburzenia RKZ -Hiperkaliemia powyżej 5,5mmol/l przyczyny: nadmierna podaż sodu, zaburzone wydalanie przez nerki, zwiększone uwalnianie z kom. (oparzenia, z. zmiażdżenia, hemoliza, ostre zap trzustki) objawy: zwolnienie akcji serca, zaburzenia przewodnictwa/skurcze dodatkowe, drgawki, splątanie, parestezje

Elektrolity - wapń
rozpocznij naukę
-Hipokalcemia poniżej 2,25mmol/l, niedoczynność przytarczyc, niedobór magnezu, wit. D, nadmierna podaż fosforanów, niedostateczna podaż Ca, długotrwałe stosowanie GKS i przeciwdrgawkowych, tubulopatie. Objawy: tężyczka (jawna - napad uogólninych drgawek, utajona - dodatni objaw Chvostka/Trousseau), bezobjawowo -Hiperkalcemia powyżej 2,65mmol/l przyczyny: przedawkowanie/nadwrażliwość na wit. D, długotrwałe unieruchomienie, nadczynność tarczycy i przytarczyc, zwiększona resorpcja kości. Objawy: poliuria, hiperkalciuria, wapnica, kamica nerek, senność, adynamia, porażenie mięśni, częstoskurcz, niemiarowość

Elektrolity - fosfor
rozpocznij naukę
-Hipofosfatemia - krzywica niedoborowa, upośledzenie funkcji nerek, wątroby i mięśni sz. -Hiperfosfatemia - zahamowanie syntezy metabolitów wit. D, drgawki tężyczkowe

Elektrolity - magnez
rozpocznij naukę
-Hipomagnezemia poniżej 0,78mmol/l przyczyny: niedostateczna podaz, przewlekła niewydolnosc nerek, choroby trzustki objawy: zwiekszona pobudliwosc nerwowo-miesniowa, serca, osłabienie, obnizenie odpornosci, oslabienie, brak łaknienia ---Hipermagnezemia powyżej 1,1mmol/l wystepuje rzadko, przy powaznych zaburzeniach metabolicznych

Fosfataza zasadowa
rozpocznij naukę
-frakcja kostna, watrobowa i jelitowa -podwyzszona aktywnosc: wzmozona przebudowa kosci, krzywica, gojenie ran, okresy przyspieszonego rozwoju somatycznego, choroby watroby. Obnizona aktywnosc: hiperwitaminoza D, fluoroza, niedobor Mg

-norma 60-120mg/dl (3,3-6,6 mmol/l)-hipoglikemia <2,2mmol/l (40mg/dl), objawy: sennosc do utraty kontaktu, drgawki, pocenie sie, bladosc, tachykardia, podwojne widzenie -hiperglikemia >126mg/dl, cukrzyca, nadmiar GK, nadczynnosc przysadki

prawidlowa wartosc pH krwi
rozpocznij naukę
7,36-7,44

cisnienie parcjalne tlenu pO2
rozpocznij naukę
u noworodkow 50-80mmHg, od 1mz. 95mmHg

33-44mmHg, prawidlowe stezenie HCO3- w osoczu 22-28mmol/l

zaburzenia rkz
rozpocznij naukę
-kwasica metaboliczna -spadek HCO3- (biegunki) -kwasica oddechowa - wzrost pCO2 - zap. płuc -zasadowica metaboliczna - wzrost HCO3- (zwezenie odzwiernika) -zasadowica oddechowa - spadek pO2 (hiperwentylacja)

Badanie szczegolowe glowy i szyi
rozpocznij naukę
-oceniamy ksztalt, wielkosc(1/4 dlugosci ciala u niemowlat, obwod przez guzy czolowe i guzowatosc potyliczna zewnetrzna), stosunek twarzo/mozgoczaszka (1/3-1/4 glowy u niemowlat to twarz), symetrie, wyraz twarzy, wykwity skorne, blizny, ciemiaczka

Nieprawidlowa wielkosc glowy
rozpocznij naukę
-wielkoglowe fizjologiczne lub patologiczne (wodoglowie) - obwod powyzej 90 centyla -maloglowie - obwod ponizej 3 centyla lub ponizej 10 jesli reszta pomiarow powyzej 50 centyla

nieprawidlowosci ksztaltu głowy
rozpocznij naukę
zaburzenia rozwoju kosci, mozgu, przedwczesne zarastanie szwow (kraniostenozy), krzywica niedoborowa

Kraniostenozy
rozpocznij naukę
-sagittal - wydluzona, waska glowa -coronal - splaszczone czolo po stronie wady, po drugiej wypukłe nad zwezonym okiem, oczy nie w jednej linii -metopic - trojkatna głowa zwezona w kierunku czoła, b. szeroka z tylu -lambdoid - wybrzuszenie i przesuniecie szwu za uchem, głowa spłaszczona z tyłu

zespół Aperta
rozpocznij naukę
krotkogłowie, głowa nadmiernie wysoka (wiezoglowie) lub szeroka, czoło cofniete, niedorozwoj srodkowej czesci twarzy

wodogłowie
rozpocznij naukę
-spowodowane nagromadzeniem płynu mr w komorach bocznych -towarzyszą: poszerzenie szwow, powiekszenie ciemiaczek, rozszerzenie naczyn głowy i szyi, zniekształcenia kosci, objaw zachodzacego slonca (porazenie spojrzenia ku gorze)!!!

inne zmiany kształtu
rozpocznij naukę
-przedgłowie - obrzęk tkanek miękkich głowy noworodka spodowany uciskiem w kanale rodnym -krwiak podokostnowy - nagromadzenie krwi w przestrzeni podokostnowej kosci na skutek przerwania ciagłosci naczyn

opukiwanie głowy
rozpocznij naukę
-prawidlowo krotki symetryczny -nieprawidłowy krotki - guz, krwiak podtwardówkowy -bebenkowy pełny - fizjologiczny do 3rż. lub swiadczy o wodogłowiu -pusty - nadcisnienie srodczaszkowe

badanie ciemienia przedniego
rozpocznij naukę
-wielkosc, uwypuklenie/zapadniecie, tetnienie -małe (<1*1cm) - przy przedawkowaniu wit. D -duze (>5*5cm) - wodogłowie, krzywica, zaburzenia mineralizacji -opóźnione zamykanie - z. Downa, krzywica, niedoczynnosc tarczycy, wrodzona łamliwosc kosci

ocena szwow czaszkowych
rozpocznij naukę
- u donoszonych 2-3mm, u wczesniakow do 1cm -patologiczne poszerzenie przy nadcisnieniu srodczaszkowym, pogrubienie u hipotrofików i przy przedwczesnym zarastaniu

rozmiekanie potylicy
rozpocznij naukę
-wczesny objaw krzywicy -pojedyncze ognisko u zdrowych dzieci, u ktorych kosciotworzenie jest szybsze niz mineralizacja -liczne ogniska swiadcza o osteopenii wczesniaczej

ocena źrenic
rozpocznij naukę
-anizokoria - roznica w srednicy źrenic spowodowana guzem, krwiakiem lub kiłą OUN -rozszerzone przy zatruciach, padaczce, spiaczce i nadcisnieniu wewnatrzczaszkowym -zwezenie przy zatruciu morfiną i infekcjach OUN

odruchy oczne
rozpocznij naukę
-na światło -na zbieżność -na nastawienie (te 3 źreniczne) -rogówkowy - zamkniecie oczu po dotknieciu galki

inne nieprawidłowosci narzadu wzroku
rozpocznij naukę
-wytrzeszcz -hiperteloryzm (zwiekszona odległosc miedzy oczodołami - w z. Downa, Turnera, konstytucjonalnie)

badanie ostrosci wzroku
rozpocznij naukę
-tablicami Snellena w bilansie 4,6,10 i 14 latkow -u młodszych orientacyjne

badanie jamy ustnej - język
rozpocznij naukę
zabarwienie: malinowy - płonica, siny - sinica, biały w środku i czerwony na obwdzie - dur brzuszny

-nieżytowa (zaczerwienione, drobno nakrapiane migdałki) -ropna -zatokowa (silnie zaczerwienione migdałki z białym nalotem) -płonicza (malinowy język i czerwona tylna ściana gardła)

rynoskopia tylna
rozpocznij naukę
-badanie migdałka gardłowego za pomocą lusterka

Badanie szyi
rozpocznij naukę
-płetwistość szyi (wrodzony fałd skórny między wyroskiem sutkowatym a karkiem np. w z. Turnera) -kręcz szyi (jednostronne skrócenie szyi z nachyleniem głowy w tę stronę i zwróceniem twarzy w drugą) -wole młodzieńcze - kompensacyjny przerost tarczycy wynikający ze zwiększonego zapotrzebowania na hormony tarczycy w okresie dojrzewania)

klasyfikacja wola wg WHO
rozpocznij naukę
-I stopien - tarczyca widoczna tylko po odgieciu głowy -II stopien - tarczyca widoczna przy normalnym ustawieniu głowy, nie deformuje bocznych zarysow szyi -III stopien - b. duza tarczyca, deformuje boczne obrysy szyi, daje objawy uciskowe

rozwój mowy
rozpocznij naukę
-niezróżnicowany krzyk -2-5 miesiąc - gaworzenie, w 5 odróżnia ton surowy od łagodnego -od 6 miesiąca gaworzenie, 7- zmienia głośność, 8 - szepcze, 11 - rozumie zakazy -12 miesiąc - pierwsze słowa ze zrozumieniem

rozwój motoryki małej
rozpocznij naukę
-odruch chwytny -II kwartał - małpi chwyt celowy -III kwartał - chwyt nożycowy -IV kwartał - chwyt pęsetowy

rozwój motoryki dużej
rozpocznij naukę
-pełzanie do tyłu -pełzanie okrężne -pełzanie do przodu -raczkowanie -czworakowanie -stanie -poruszanie się wzdłuż barierki -chodzenie za 2 ręce -chodzenie za 1 rękę -samodzielne chodzenie

przedziały czasowe
rozpocznij naukę
0-4 miesiąc niemowlę leży na plecach 4-6 miesiąc niemowlę leży na brzuchu 6-10 miesiąc niemowlę siedzi 10-12 miesiąc niemowlę raczkuje 12-18 miesiąc dziecko chwiejnie chodzi 18-24 miesiąc dziecko chodzi

różnice w badaniu niemowląt i starszych
rozpocznij naukę
-częstość pracy serca 100-160/min -ciśnienie 90/60mmHg -szmery fizjologiczne -tor brzuszny, 30-45 oddechów na minutę -wątroba wystaje spod łuku 1-2cm (do 2rż., powiększona gdy 3,5 cm) -u chłopców jądra mogą okresowo cofać się do kanałów pachwinowych, stulejka -fizjologiczne płaskostopie

odruchy archaiczne
rozpocznij naukę
ssania -szukania (po 3m. zanika) -chwytny (rąk po 3m., stóp do końca 1 rż.) -podparcia (jak się trzyma dziecko pod pachy i zbliża się je do podłoża, to następuje toniczne napięcie mięśni kk. dolnych i podparcie, znika po 4-5miesiacu) -moro (znika po 5-6m.) -spadochronowy -toniczny szyjny asymetryczny (przygięcie glowy w jedną stronę powoduje wyprostowanie kończyn po tej stronie i zgięcie ich po przeciwnej, do konca 6m.)

neurologia
rozpocznij naukę
-w głębokiej śpiączce następuje zniesienie odruchów, dlatego nieprzytomnego układamy w pozycji bocznej ustalonej -objawy oponowe podmiotowe: ból głowy, nudności, światłowstręt, przeczulica, gorączka, luźne stolce -objawy oponowe przedmiotowe: sztywność karku, Brudzińskiego (karkowy - pochylenie głowy powoduje odruchowe zgięcie kk. dolnych, policzkowy - ucisk poniżej k. jarzmowych powoduje zgięcie i uniesienie przedramion, łonowy - ucisk na spojenie łonowe powoduje zgięcie kk. dolnych i ich odwiedzenie), Kerniga (górny-pochylenie tułowia powoduje zgięcie kk. dolnych, dolny - po zgięciu k. w stawie biodrowym nie można jej wyprostować), Flataua (karkowo-mydriatyczny - zgięcie głowy powoduje rozszerzenie źrenic, erekcyjny - kilkukrotne pochylenie tułowia powoduje wzwód), Wiela-Edelmana (zgięcie grzbietowe palucha przy Keringu), Hermana (zginanie głowy powoduje zgięci grzbietowe palucha), Amossa (siedzące dziecko opiera się na rozstawionych, wyprostowanych rękach)

-u niemowląt brak klasycznych objawów oponowych -niepokój, drżenie rączek, marszczenie twarzy, przeczulica, drgawki, wzmożone napięcie mięśniowe, tętniące wygórowane ciemiączko przednie, skaza krwotoczna, zaburzenia oddychania, wymioty, drgawki, oczopląs, odgięcie główki

objawy towarzyszące ostremu zapaleniu wyrostka
rozpocznij naukę
-Rovsinga - antyperystaltyczny ucisk w lewym dole biodrowym wyzwala ból w prawym, najsilniej w pkt. McBurneya -Jaworskiego - bolesność w rzucie wyrostku przy powolnym opuszczaniu zgiętej prawej konczyny dolnej

objawy otrzewnowe
rozpocznij naukę
-Goldflama (nerki) -Chełmońskiego (pęcherzyk) -Blumberga (otrzewna)

narządy płciowe zewnętrzne - chłopcy
rozpocznij naukę
-stulejka - niemożność odprowadzenia napletka -załupek - niemożność ponownego nasunięcia napletka -wierzchniactwo/spodziectwo - przemieszczenie ujścia cewki -wnętrostwo - brak jądra w mosznie

Badanie per rectum
rozpocznij naukę
-świeża krew na palcu jest objawem wgłobienia -pusta bańka odbynicy sugeruje niedrożność

Typy oddechów
rozpocznij naukę
-Cheyna-Stokesa (narasta a potem chwila bezdechu i od nowa) -Kussmaula (szybko i głęboko) -Biota(nierównomierny)

Rodzaje duszności
rozpocznij naukę
-wydechowa - przedłużony, silny wydech, przyczyna w dolnych drogach oddechowych, pracuje głównie przepona -wdechowa - mięśnie pomocnicze i pasa barkowego, przyczyna w górnych drogach -mieszana

-zbyt dużo odtlenowanej hemoglobiny -prawdziwa - znika przy ucisku -rzekoma - nie znika, bo spowodowana barwnikami -centralna (gorąca, tętnicza) - charakterystyczny niebieski język, przy zapaleniu krtani, nagłośni, krztuścu, cała krew słabo natleniona -dystalna (zimna) - zaburzony przepływ obwodowy

swiszczacy oddech
rozpocznij naukę
-wdechowy (stridor) - zwezenie drog poza k. piersiowa -wydechowy (wheezing) - zwezenie oskrzeli i oskrzelikow

szmery patologiczne
rozpocznij naukę
-rzezenia wilgotne: grubobańkowe, średniobańkowe, drobnobańkowe, trzeszczenia -rzężenia suche: furczenia, świsty, gwizdy, trzaski

Bronchofonia patologiczna
rozpocznij naukę
przewodzenie głosu w nacieku zapalnym głośniejsze niż w zdrowym płucu

Semiotyka=symptomatologia
rozpocznij naukę
nauka opisująca charakrer i czestosc wystepowania pojedynczych objawow (s. szczegołowa) lub podsumowujaca wynik badania klinicznego

temperatura
rozpocznij naukę
-małym dzieciom mierzymy w odbytnicy, o 0,4-0,5 stopnia wyzsza niz pod pacha -norma 36,7-37 -stan podgorączkowy 37-38 ->38 gorączka

typy gorączki
rozpocznij naukę
-falista (ciagła goraczka przerywana okresami bezgoraczkowymi) -przerywana (kilkugodzinna goraczka opadajaca do wartosci prawidłowyc) -ciągła -zwalniajaca (duze dzienne wahania)

-skurcze miesni konczyn, tułowia i twarzy -uogolnione, połowicze, lokalne -w chorobach OUN, zaburzeniach metabolicznych, zatruciach

-suchy - odruchowy, bez odkrztuszania sluzu -wilgotny - luźny, z wydalaniem śluzu

-3 lub wiecej rzadkich stolcow na 12 godzin lub jeden płynny z krwia/ropa/sluzem

ostry brzuch
rozpocznij naukę
-silne bole brzucha z obrona miesniowa, wymioty, zły stan ogolny, wyraz bolu na twarzy, zatrzymanke stolca lub biegunka, wzdecie brzucha

rodzaje bólów brzucha
rozpocznij naukę
-somatyczny (ostry, piekacy, otrzewnowy, nasila go zmiana pozycji) -przeponowy (promieniuje do barku, nasila go kaszel, rowniez otrzewnowy) -trzewny (rozlany, tępy, zazwyczaj w srodkowych partiach brzucha, z narzadow unerwionych autonomicznie) -kolki -przeniesiony (przeczulica, bolesc w okreslonych obszarach skory - strefy HEADA)

zołtaczka
rozpocznij naukę
-rzekoma (za duze spozycie karotenu) -prawdziwa (hiperbilirubinemia)

drogi podania szczepionek
rozpocznij naukę
-domiesniowo lub głeboko podskornie -srodskornie (BCG) -doustnie (polio, retrovirusy)

szczepionki zawierajace zywe drobnoustroje
rozpocznij naukę
BCG (gruźlica), przeciw odrze, swince, rozyczce, poliomyelitis

szczepionki zawierajace zabite drobnoustroje
rozpocznij naukę
krztusiec, cholera, poliomyelitis wg. Salka, grypa tzw. split

szczepionki zawierajace metabolity
rozpocznij naukę
anatoksyna tezcowa i błonicza

szczepionki zawierajace oczyszczone antygeny
rozpocznij naukę
przeciw pneumokokom, meningokokom, krztyscowi, wzw B

podział szczepionek
rozpocznij naukę
-wysuszone i płynne -mono/poliwalentne i skojarzone

cykl szczepien
rozpocznij naukę
-zywe: szczepienie podstawowe + przypominajace -zabite/anatoksyny: podstawowe (szczepienie pierwotne + dawka uzupełniająca) + co 3-8 lat przypominajace(booster)

przeciwwskazania do szczepien
rozpocznij naukę
-ostra choroba zwłaszcza z goraczka -zaostrzenie przewlekłej choroby -uczulenia na składniki szczepionki wyrazone anafilaksja -podanie Ig mniej niz 3 miesiace wczesniej -nasilony odczyn poszczepienny po poprzedniej dawce

niepożądany odczyn poszczepienny (NOP, AEFI)
rozpocznij naukę
-objaw zwiazany ze szczepieniem, wystepujacy w ciagu 30 dni od szczepienia -łagodne (miejscowe odczyny, krótkotrwała gorączka), powazne (encefalopatia, zapalenie kości, mózgu, porażenie po żywej szczepionce polio) i ciężkie (zgon, znaczny uszczerbek na zdrowiu)

Szczepienia obowiązkowe - gruźlica
rozpocznij naukę
- w pierwszej dobie życia razem ze szczepieniem na WZW B -żywa, liofilizowana szczepionka z atenuowanego mutanta BCG -podawana śródskórnie, 0,1 ml w lewe ramię -po podaniu powstaje bąbel, który znika po kilku minutach, po 2-3tyg. powstaje naciek, a na jego szczycie pojawia się krostka, a następnie owrzodzenie, które goi się po 1-3m. (zostaje blizna) -NOP: poronny fenomen Kocha (wczesny odczyn poszczepienny), owrzodzenie, keloid, rumień guzowaty -przeciwwskazania: schorzenia o ciężkim przebiegu, ostre choroby gorączkowe, masa ciała poniżej 2000g

Szczepienia obowiązkowe - WZW B
rozpocznij naukę
-podaje się 3 dawki: w 1 dobie życia, w 2 i 7 miesiącu życia

Szczepienia obowiązkowe - błonica, tężec, krztusiec DTP
rozpocznij naukę
-szczepienie podstawowe (4 dawki)+ przypominające (3 dawki): 2, 3/4, 5/6, 16/18 miesiąc życia, 6, 14 i 19 rok życia -NOP: krztusiec - zmiany w CUN, epizody hipotensyjno-hiporeaktywne EHH, drgawki, ciągły płacz. tężec i błonica - encefalopatia, odczyn Arthusa, KZN, zap. stawów, drgawki, demielinizacja, odczyny komórkowe (guzki w miejscu wstrzyknięcia)

Epizody hipotensyjno-hiporeaktywne EHH
rozpocznij naukę
nagłe pojawienie się w ciągu 48h po szczepieniu obniżonego napięcia mięśniowego, zmniejszonej odpowiedzi na bodźce, bladości (nie sinicy)

Szczepienia obowiązkowe - poliomyelitis
rozpocznij naukę
-3 dawki podstawowe (IPV wg. Salka - zabita) i 1 przypominająca (OPV wg. Sabina - doustna) -3/4, 5/6, 16/18 miesiąc życia, 6 rok życia -przebieg polio: poronna, aseptyczne ZOMR, porażenna, zapalenie mózgu -NOP po OPV: aseptyczne ZOMR, polio porażenne, zap. rdzenia kręgowego, z. Giullain - Barre

Szczepienia obowiązkowe - odra, świnka, różyczka
rozpocznij naukę
-dawka podstawowa 13-14 miesiąc życia, przypominająca 10 rok życia -MMR II, Trimovax,Priorix -NOP: utrwalony z. drgawkowy, zap. rdzenia, z. Guillan-Barre, aseptyczne ZOMR -szczepionka przeciw różyczce zawiera żywe, atenuowane wirusy, nie należy jej podawać ciężarnym i później niż 3 miesiące przed zajściem w ciążę

Szczepienia skoniugowane
rozpocznij naukę
-szczepionki, w których antygen polisacharydowy jest skoniugowany z białkiem, co zmienia charakter antygenu na T-zależny -takie szczepionki dają dobrą odpowiedź pierwotną i powodują wzmożoną odpowiedź (efekt boosterowy)po ponownym kontakcie z antygenem przykładem jest szczepionka przeciw Haemofilus influenzae typu b (bo polisacharyd otoczkowy PRP tego wirusa jest antygenem T-niezależnym), przeciw meningokokom typu C i pneumokokom

Szczepienia obowiązkowe - HiB
rozpocznij naukę
-3 dawki podstawowe (2, 3/4, 5/6 miesiąc życia) i 1 przypominająca w 16-18 miesiącu

Szczepienia zalecane - Grypa
rozpocznij naukę
-szczepionki inaktywowane, niezdolne do namnarzania, zawierające antygeny powierzchniowe -ewolucja szczepionek: Isza generacja - szczepionka całowirusowa, IIga - szczepionka rzoszczepiona (split), IIIcia - szczepionka podjednostkowa (sub-unit) -co roku inny skład szczepionki -zaleca się dzieciom, zwłaszcza uczęszczającym do przedszkola itp. -6-36m.ż. - 2 dawki po 0,25ml co 4tyg. ->3r.ż. - jednorazowo 0,5ml

Szczepienia zalecane - pneumokoki (S. pneumoniae)
rozpocznij naukę
-dzieciom od 2m.ż. do 2 lat -dzieciom w wieku 2-5 lat uczęszczającym do żłobka/przedszkola lub z chorobami przewlekłymi (szczepionka skoniugowana) -dawkowanie w zależności od wieku dziecka w momencie rozpoczęcia szczepienia: 2-6mż - 3 dawki co 4–6 tygodni + 1 dawka przypominająca po ukończeniu roku. 7-11mż - 2 dawki co 4–6 tygodni + 1 dawka przypominająca po ukończeniu roku. 12-23mż - 2 dawki w odstępie co najmniej 2 miesięcy. >24mż - 1 dawka -dzieciom >5 rż i dorosłym z grup wysokiego ryzyka zakażeń (choroby serca, płuc, cukrzyca, anemia, niedobory odporności) 1 dawka szczepionki polisacharydowej
-dzieciom od 2m.ż. do 2 lat
-dzieciom w po polsku

Szczepienia zalecane - ospa wietrzna
rozpocznij naukę
-9-12mż - 1 dawka szczepionki, od 13rż. 2 dawki w odstępie co najmniej 6 tyg. -obowiązkowe u osób z grup ryzyka: dzieci do 12rż. z upośledzeniem odporności, z ostrą białaczką limfoblastyczną, HIV, przed immunosupresją/chemioterapią, dzieci do 12 rż. z otoczenia tych osób (nie chorujących wcześniej), dzieci do 12rż. narażone ze względów środowiskowych

Szczepienia zalecane - meningokoki (N. meningitidis)
rozpocznij naukę
-dzieciom mieszkającym na terenach, gdzie pojawiają się ogniska sepsy, osobom wyjeżdżającym do krajów, gdzie rozpowszechniony jest typ C (GB, PT, ES), cierpiącym na choroby przewlekłe i z upośledzoną funkcją śledziony -szczepionka skoniugowana - 2-12mż. 2/3 dawki, >12mż. 1 dawka -szczepionka polisacharydowa >18rż. 1 dawka

Szczepienia zalecane - rotawirusy
rozpocznij naukę
-wywołują ostrą biegunkę -należy rozpocząć między 6-16tyg. i zakończyć przed upływem 24tyg. -2 lub 3 dawki co 6-8tyg. w zależności od szczepionki

Szczepienia zalecane - WZW A
rozpocznij naukę
-żółtaczka pokarmowa -2 lub 3 dawki (0-(1)-6m.)

Szczepienia zalecane - kleszczowe zapalenie mózgu
rozpocznij naukę
-dzieciom przebywającym na terenie nasilonego występowania kleszczy

Szczepienia zalecane - wirus HPV
rozpocznij naukę
-2 szczepionki: 4walentna i 2walentna -rekomendowane dziewczynkom w wieku 11-12 lat w pierwotnej profilaktyce raka szyjki macicy

Szczepienia po zakażeniach
rozpocznij naukę
-antybiotykoterpaia (czas trwania/kiedy można w dniach): 7-9/7, 10-14/14, >14/30 -odra, świnka, różyczka - po miesiącu -ospa wietrzna - 2-3 miesiące

ABC postępowania w urazach u dziecka
rozpocznij naukę
1. zbadać reakcje dziecka, jeśli brak 1minutowy BLS, jeśli są, to położyć w pozycji bocznej bezpiecznej 2. wezwać pomoc 3. udrożnić drogi oddechowe 4. ocenić oddychanie 5. gdy brak oddechu 5 oddechów ratowniczych 6. sprawdzić oznaki zachowania krążenia (u dzieci brak krążenia to brak tętna lub tętno <60/min. 7. pośredni masaż serca

-stopnie ciężkości oparzeń: I. lekkie: I lub II stopnia do 15% pow. ciała II. średnie I lub II stopień do 30%, III stopień do 15% III. ciężkie I, II powyżej 30%, III powyżej 15% -postępowanie przedlekarskie: odizolowanie od czynnika parzącego, zabezpieczenie drożności dróg oddechowych, usunięcie biżuterii, reguła 15, czysty opatrunek, zabezpieczenie przed utratą ciepła, analgetyki -odrębności u dzieci: rozleglejsze oparzenia, bo mniejsza pow. ciała, mniejsza masa tk. tłuszczowej i mięśniowej, małe narządy, znacznie szybsze wychładzanie, trudniejsza ocena rozległości, większa podatność na zakażenie

Oparzenia przełyku
rozpocznij naukę
-substancje żrące, udrażniacze kanalizacji, wybielacze, preparaty do sprzątania, kwas solny -większość jest zasadami i powoduje martwicę rozpływną (wnikają głęboko w tkanki, zmydlają tłuszcze) -kwasy powodują koagulację powierzchni i martwicę skrzepową -postępowanie: w przypadku kontaktu ze skórą, spojówkami przemyć wodą, po spożyciu stałego ługu podać mleko lub wodę, nie podawać substancji zobojętniających, aktywnego węgla, substancji przeczyszczających, nie wywoływać wymiotów

Odmrożenia
rozpocznij naukę
-powstają pozakomórkowo kryształki lodu, następuje odwodnienie i rozpad komórek, zmniejsza się dopływ krwi -skóra jest początkowo twarda, czerwona, lśniąca, w miarę wyziębienia robi się szara, z pęcherzami -IV stopnie -należy ogrzewać odmrożone miejsce w letniej wodzie, stopniowo podnosząc jej temperaturę, założyć jałowy opatrunek, nakryć kocami itp.

Aspiracja ciała obcego
rozpocznij naukę
-mechaniczna przeszkoda dla pasażu powietrza + obrzęk śluzówki + odruchowy kurcz krtani - niedrożność dróg oddechowych

Ciała obce w nosie
rozpocznij naukę
-najczęściej jednostronne upośledzenie drożności -obecność wydzieliny -usuwamy haczykiem lub kleszczykami po wcześniejszym znieczuleniu

Ciała obce w uchu
rozpocznij naukę
-niedosłuch, ból, krwawienie z ucha, przykry zapach -usuwamy haczykiem lub kleszczykami lub wypłukujemy, a następnie stosujemy maść/krople z antybiotykiem

Ciała obce w przełyku
rozpocznij naukę
-zaburzenia połykania, krztuszenie się, ślinienie, brak apetytu, wymioty, kaszel, stridor, krwioplucie -ciała zatrzymują się pomiędzy I i II przewężeniem lub w obrębie II, rzadko w III. -nie prowokować wymiotów! -RTG, CT, endoskopia diagnostyczno-lecznicza

Ciała obce w oku
rozpocznij naukę
-piekący ból, łzawienie, zaczerwienienie, zaburzenia widzenia -typowo pod górną powieką -nie usuwać dużych przedmiotów, zabezpieczyć przed przemieszczeniem, zakryć oba oczy

-zasada POTA: przy złamaniu kości długiej unieruchomić 2 sąsiednie stawy, przy złamaniu wewnątrzstawowym unieruchomić tworzące go kości

Krwawienie
rozpocznij naukę
-lekkie krwawienia ucisnąć, unieść kończynę do góry i założyć opatrunek uciskowy -duże krwawienia - opaska zaciskająca na max. 30min., z zapisaniem godziny założenia -u dzieci spadek ciśnienia może nie nastąpić aż do zatrzymania krążenia, dlatego najwcześniejszymi objawami wstrząsu są częstoskurcz i bladość powłok

Krwawienia z nosa
rozpocznij naukę
-pozycja półsiedząca, wydmuchać nos, ucisnąć skrzydełka nosa, zimny okład na grzbiet nosa -tampony, tamponada przednia i tylna

Pogryzienie
rozpocznij naukę
-przemyć ranę wodą z mydłem, wodą utlenioną, riwanolem lub nadmanganianem potasu, nie używać jodyny i spirytusu (koagulacja białek) -jałowy opatrunek -szpital -zanotować godzinę ugryzienia -profilaktyka przeciw wściekliźnie

Drgawki gorączkowe u dzieci
rozpocznij naukę
-spowodowane patologicznymi wyładowaniami elektrycznymi w neuronach -najczęściej między 6m. - 5rż., częściej u chłopców -związane z niedojrzałością istoty czarnej -zawsze związane z zakażeniem zlokalizowanym poza OUN -zazwyczaj w fazie narastania gorączki powyżej 38,5 stopnia, trwają do 10 minut -drgawki złożone - częściej niż raz na dobę, powyżej 15 minut, z prezentacją ogniskową lub połowiczą, mogą powodować deficyty neurologiczne -postępowanie: obniżenie temperatury (paracetamol pr. lub iv.), opanowanie drgawek (midazolam, diazepam) -w drgawkach złożonych rozważyć punkcję lędzwiową, EEG, bichemia, badania obrazowe OUN

Witamina D
rozpocznij naukę
-źródła: produkcja w skórze pod wpływem UV, dieta -aktywny metabolit kalcytriol (1,25(OH)2D) zwiększa stężenie Ca i fosforanów w surowicy, poprzez zwiększenie wchłaniania z przewodu pokarmowego, stymulację resorpcji i kościotworzenia, zwiększenie reabsorpcji Ca w nerkach, jest rozkładany przez 24-hydroksylazę -kalcytonina - działanie antagonistyczne -parathoromon - zwiększa stężenie Ca, obniża stężenie fosforanów w surowicy, zwiększa wytwarzanie kalcytriolu w nerkach -zawartość w mleku: matki - 1,5-1,8 jm/100ml. mieszanki mleczne początkowe 40-60 jm/100ml, następne 56-76 jm/ml -dawki profilaktyczne: niemowlaki donoszone - 400jm/dobę 9dieta+preparaty), 1-18rż. - 400jm/dobę od X do III i w miesiącach letnich jeśli niewystarczająca synteza skórna -większe zapotrzebowanie u dzieci z niską urodzeniową masą ciała (400-800jm), otrzymujące leki przeciwdrgawkowe, z przewlekłymi chorobami wątroby i nerek, w okresie pokwitania, z nadwaga (800-1000jm) -ciężki niedobór - 25(OH)2D<10ng/ml - noworodki 1000jm/d, 1-12mż - 1000-3000, dzieci do 5000, dorośli do 7000 -przeciwwskazania do suplementacji: z. Williamsa, niedoczynność tarczycy

Krzywica niedoborowa
rozpocznij naukę
-ogólnoustrojowa choroba wieku rozwojowego -rozpoznanie na podstawie wyników biochemicznych, klinicznych i radiologicznych -przyczyną niedobór witaminy D, istotą niedobór komponentu mineralnego w stosunku do tkanki kostnawej (osteoidu) -objawy wstępne: drażliwość, nadpobudliwość, potliwość, zahamowanie rozwoju -objawy kostne: rozmiękanie potylicy, opóźnione zamykanie ciemiączek, guzy czołowe, poszerzenie przynasad kości długich (bransolety krzywicze), zgrubienie połączeń chrzęstno-kostnych żeber (różaniec krzywiczy), wciągnięcie żeber (bruzda Harrisona), zniekształcenia klatki piersiowej, garb, zniekształcenia miednicy, szpotawość/koślawość kolan -zaburzenia biochemiczne: spadek stężenia Ca, fosforanów i kalcytriolu, wzrost stężenia fosfatazy zasadowej i parathormonu -w Rtg odwapnienie kośćca, nieregularne zarysy chrząstek nasadowych, kielichowate rozdęcie przynasad -krzywicy towarzyszą też wiotkość mięśni i więzadeł (żabi brzuch), zaparcia, nudności, opóźnienie rozwoju ruchowego, opóźnione wyrzynanie zębów, defekty szkliwa, zakażenia, anemia -profilaktyka: od II trymestru ciąży 800-1000 jm wit. D/dobę

Hiperkalcemia
rozpocznij naukę
>2,65 mmol/l -objawy: osłabienie, senność, zahamowanie rozwoju ruchowego, bóle głowy, brak apetytu, nudności, zaparcia, poliuria, polidypsja (nadmierne pragnienie), kamica, nadciśnienie, bradykardia, gorączka

Hipowitaminoza C
rozpocznij naukę
-krwawienia podokostnowe, zmiany bliznowate, zapalenia płuc, zahamowanie wzrostu kości, wyborczyny, podbiegnięcia krwawe, zapalenie dziąseł, wypadanie zębów

Hipowitaminoza A
rozpocznij naukę
-keratomalacja (wysuszenie i owrzodzenie rogówki), kseroftalmia (zespół suchego oka), zapalenie oskrzeli i płuc, kamica, metaplazja płaskonabłonkowa, nadmierne rogowacenie

witamina K
rozpocznij naukę
-niezbędna do syntezy II, VII, IX i X czynnika krzepnięcia

osteopenia wcześniaków = metaboliczna choroba kości = krzywica wcześniaków
rozpocznij naukę
-płód gromadzi 2/3 zasobów Ca i PO4 w ostatnim trymestrze ciąży, poród przerywa dostarczanie składników odżywczych przez łożysko, wzrasta wydzielanie PTH -czynniki sprzyjające: nieodpowiednia podaż w diecie, długotrwałe żywienie parenteralne, przedłużona wentylacja mechaniczna, leki, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zaburzenia wchłaniania -objawy: początek zwykle 6-12t.ż., obniżona mineralizacja, zahamowanie wzrostu, dolichocephalia, zaawansowana - obajwy krzywiczopodobne -w surowicy obniżone fosforany, podwyższona fosfataza zasadowa -zapobieganie: dobowe zapotrzebowanie na Ca i fosfor (mg/kg) u wcześniaka: Ca - 185-210, P - 123-140. U donoszonego 67 i 50 -przy karmieniu naturalnym konieczna dodatkowa suplementacja, bo za mało w pokarmie (Ca 25-35mg/100ml pokarmu, P 10-15mg/100ml) -suplementacja jest konieczna zawsze, gdy masa ur. <1800g i <32tyg.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza
rozpocznij naukę
-przyczyny niedoboru: za mały zapas z okresu ciąży, za mało Fe w diecie, szybki przyrost masy ciała, zaburzenia trawienia i wchłaniania, zakażenia, przewlekłe krwawienia -objawy: bladość powłok, osłabienie, słabe łaknienie, duszność, tachykardia, szmer nad sercem, zapalenie języka, koilonychia (łyżeczkowate paznokcie) -profilaktyka: 2mg Fe/kg/dobę w 3-4 dawkach -leczenie: 4-6mg/kg/dobę w 3-4 dawkach

Zaburzenia z niedoboru jodu
rozpocznij naukę
-objawy: przepuklina pępkowa, wole niedoczynne, niski wzrost, upośledzenie umysłowe, zaparcia -u płodu: poronienia, wady rozwojowe, kretynizm (neurologiczny: niedorozwój umysłowy, zez, głuchoniemota, niedowład, tarczycowy: niedorozwój umysłowy, objawy niedoczynności tarczycy) -u noworodka i niemowlęcia: wole, hipotyreoza, sucha, łuszcząca się skóra, przedłużająca się żółtaczka, obrzmiała twarz, zaparcia, opóźnienie rozwoju ruchowego

Rozwój biologiczny
rozpocznij naukę
Czynniki: endogenne genetyczne - determinanty endogenne paragenetyczne - stymulatory egzogenne środowiskowe - modyfikatory

Fazy wzrastania
rozpocznij naukę
płodowa noworodkowa (28 dni życia) niemowlęca (do końca 1 roku życia) dzieciństwa (2-12 rok życia)(okres poniemowlęcy, przedszkolny, wczesnoszkolny) dojrzewania (>12rż)

Faza płodowa
rozpocznij naukę
okres najszybszego wchłaniania, dziecko osiąga 30% ostatecznej wysokości ciała, wymiary przy urodzeniu warunkowane przez determinatory i stymulatory

Faza noworodkowa
rozpocznij naukę
fizjologiczny ubytek i powrót do masy urodzeniowej w ciągu 10 dni, szybki wzrost

Faza niemowlęca
rozpocznij naukę
szybkie, ale zwalniające tempo wzrastania, zależy głównie od właściwego odżywiania, stanu zdrowia i funkcjonowania tarczycy, odpowiada za 15% ostatecznej wysokości ciała

Faza dziecięca
rozpocznij naukę
wolniejsze, stabilne tempo wzrastania, odpowiada za 40% ostatecznej wysokości ciała, zależy od hormonów

Rozwój somatyczny noworodka
rozpocznij naukę
-noworodki eutroficzne AGA: m.c. 2500-4500g, długość ciała 45-55cm, obwód głowy 32-36cm, obwód klatki 30-35cm -noworodki hipertroficzne LGA (duże w stosunku do wieku płodowego, masa powyżej 90 centyla, np. z matek cukrzycowych) -hipotroficzne SGA (poniżej 10 centyla)

Ocena dojrzałości noworodka
rozpocznij naukę
-gruba, podszyta tkanka podskórną skóra -sztywne uszy z grubą chrząstką -długie, pokrywające opuszki paznokcie -dobrze wykształcona brodawka -zstąpione jądra -wargi sromowe większe pokrywają mniejsze -bruzdy na stopach

Mała masa ciała
rozpocznij naukę
<2500g, wcześniaki, hipotroficzne donoszone, hipotroficzne wcześniaki

Problemy związane z wewnątrzmaciczną hipotrofią
rozpocznij naukę
-zgon wewnątrzmaciczny -niedotlenienie okołoporodowe -hipoglikemia -policytemia -hipotermia -dysmorfologia

Skala Apgar
rozpocznij naukę
5 parametrów: -czynność serca >100/min -oddychanie: głośny krzyk -napięcie mięśniowe: kończyny dolne dobrze zgięte -odruch na wprowadzenie cewnika: aktywny sprzeciw -kolor skóry: różowa -1,5,10 minuta po urodzeniu -8-10 pkt - stan dobry 5-7 średni, 0-4 zły, niedotlenienie okołoporodowe

Nieprawidłowości jamy brzusznej
rozpocznij naukę
-omphalocele - przepuklina sznura pępowinowego -omphalitis - zapalenie kikuta pępowinowego i wału okołopępkowego -gastroschisis - wytrzewienie

Fizjologiczny ubytek masy ciała
rozpocznij naukę
5-10% w pierwszych dobach życia, spowodowany oddaniem smółki i utratą wody, powrót do masy urodzeniowej do 10 doby

Żółtaczka fizjologiczna noworodka
rozpocznij naukę
2-10 dzień życia, spowodowana zwiększoną produkcją bilirubiny oraz wątrobową niedojrzałością ligandyn i transferazy glukuronianowej, górna granica stężenia bilirubiny 12mg/dl

Testy przesiewowe
rozpocznij naukę
-wrodzona niedoczynność tarzycy -fenyloketonuria -galaktozemia -homocystynuria -mukowiscydoza -anemia -hiperlipidemia -neuroblastoma -niedobór alfa1-antytrypsyny

Przyczyny hipotrofii
rozpocznij naukę
-czynniki matczyne (niedożywienie, używki, nadciśnienie, choroby nerek, gestoza) -niewydolność łożyska -czynniki płodowe (zaburzenia genetyczne, infekcje, wiele płodów)

Ocena dojrzałości według Ballarda
rozpocznij naukę
uwzględnia ocenę 6 cech morfologicznych i 7 cech fizykalnych noworodka. Suma pozwala określić czas trwania ciąży z dokładnością 2 tygodni

zespół zaburzeń oddychania RDS
rozpocznij naukę
-objawy: zaburzenia oddychania w kilka minut po urodzeniu, sinica dystalnych części ciała, stękanie wydechowe, wciąganie międzyżebrzy, zapadanie się mostka, poruszanie skrzydełkami nosa

Skala Silvermana
rozpocznij naukę
ocena stopnia niewydolności oddechowej u noworodków

stopnie RDS w Rtg
rozpocznij naukę
I. pola niedodmy w obu płucach II. dodatkowo bronchogram powietrzny uwidaczniający tchawicę i oskrzela III. dodatkowo częściowe zatarcie sylwetki serca IV. masywna niedodma powoduje całkowite zatarcie sylwetki serca

powikłania RDS
rozpocznij naukę
odma, rozedma, dysplazja oskrzelowo-płucna, przetrwały przewód tętniczy, nadciśnienie płucne, krwawienia dokomorowe, leukomalacje, martwicze zapalenie jelit

Dysplazja oskrzelowo-płucna BPD
rozpocznij naukę
jatrogenna choroba płuc spowodowana przewlekłą sztuczną wentylacją, związana z koniecznością tlenoterapii po 28 dniu życia. Do objawów należą niewydolność prawokomorowa serca, skurcz oskrzeli, przewlekła hiperkapnia, nadmierne wydzielanie śluzu oskrzelowego

Niedokrwistość noworodków
rozpocznij naukę
-grupy ryzyka: wcześniaki, noworodki z ciąż wielopłodowych, dzieci matek z anemią, dzieci narażone na straty krwi w okresie okołoporodowym -fizjologiczna niedokrwistość u donoszonych 6-12 tyg., u wcześniaków 5-12 tydzień -profilaktyka u wcześniaków: w zalezności od masy ciała 2-4 Fe mg/kg, kwas foliowy 100ug/kg/dobę

żółtaczka
rozpocznij naukę
-czynniki ryzyka: wiek 34-37tc, sepsa, niedotlenienie okołoporodowe, karmienie piersią

żółtaczka związana z karmieniem piersią (wczesna)
rozpocznij naukę
-w pierwszych dobach życia -przyczyną są niedobory pokarmowe związane z początkowymi trudnościami przy karmieniu piersią

żółtaczka pokarmu kobiecego (późna)
rozpocznij naukę
-pod koniec pierwszego tygodnia -spowodowana obecnością w mleku lipazy lipoproteinowej i betaglukuronidazy

Martwicze zapalenie jelit NEC
rozpocznij naukę
choroba zapalna jelit występująca zwykle u wcześniaków, w obrazie klinicznym martwica, zmiany zapalne ściany i obecność patogennej flory bakteryjnej. Zwykle jest to powikłanie niedotlenienia okołoporodowego, niedokrwienia lub czynników zakaźnych

Krwawienia dokomorowe IVH
rozpocznij naukę
-główną przyczyną jest niedojrzałość naczyń, które mogą stać się źródłem krwawienia u wcześniaków -wystąpieniu krwawienia sprzyjają też sztuczna wentylacja, bezdechy, niewydolność krążenia, zakażenia -rozpoznanie na podstawie USG przezciemiączkowego -4 stopnie: I. podwyściółkowe II. dokomorowe bez poszerzenia komór III. dokomorowe z poszerzeniem komór IV. dokomorowe i do tkanki mózgu

Retinopatia wcześniacza ROP
rozpocznij naukę
-uszkodzenie siatkówki spowodowane nadmierną proliferacją naczyń mogące prowadzić do zbliznowacenia lub jej odwarstwienia -stopnie: I. linia demarkacyjna II. wał III. proliferacja włóknisto-naczyniowa IV. częściowe odwarstwienie siatkówki V. całkowite odwarstwienie siatkówki -powikłania: wady wzroku, ślepota -badanie okulistyczne 4, 8, 12 tydzień życia u wszystkich wczesniaków

Zaburzenia słuchu
rozpocznij naukę
-niedosłuch, głuchota -badanie audiologiczne do 3 mż -aparatowanie do 6mż

Noworodki z ciąż mnogich
rozpocznij naukę
-jednoczesny rozwój w jamie macicy dwóch lub większej liczby płodów

TTTS - zespół przetoczenia krwi między płodami
rozpocznij naukę
-postać ostra i przewlekłej -dotyczy ciąż trojaczych i więcej jeśli co najmniej dwa płody mają wspólne łożysko -u "dawcy" zahamowanie wzrostu, hipotonia, hipowolemia, oliguria, anemia, małowodzie -u biorcy hipertrofia, nadciśnienie, hiperwolemia, obrzęk płodu, zmiany niedotlenne w OUN

Organizacja domu dziecka
rozpocznij naukę
-dzieci umieszczane są z powodu sieroctwa biologicznego lub patologii w rodzinie (sieroctwo społeczne) -kieruje powiat na podstawie orzeczenia sądu lub wniosku rodziców/opiekunów/dziecka

rozwój niemowlęcia - 1 miesiąc
rozpocznij naukę
leży na brzuchu z wysoko uniesioną miednicą i kolanami podciągniętymi pod brzuch, przekłada głowę z boku na bok, wykonuje chaotyczne ruchy kończynami, przy podciąganiu do siadania głowa opada do tyłu

rozwój niemowlęcia - 2 miesiąc
rozpocznij naukę
kolana wysunięte spod brzucha, przy podciąganiu do siadania głowa przez chwilę wyprostowana

rozwój niemowlęcia - 3 miesiąc
rozpocznij naukę
w pozycji na brzuchu głowa i tułów utrzymywane do góry na przedramionach, pozycja żabki - zgięte nogi, miednica płasko na podłożu, dziecko obserwuje uchy własnych rąk, utrzymuje głowę podciągnięte do siadania

rozwój niemowlęcia - 4 miesiąc
rozpocznij naukę
pozycja samolotu, podciągnięte trzyma głowę prosto

rozwój niemowlęcia - 5 miesiąc
rozpocznij naukę
obraca się na boki i z brzucha na plecy, podtrzymywane ma proste plecy, głowa nie opada

rozwój niemowlęcia - 6 miesiąc
rozpocznij naukę
na brzuchu opiera się na wyprostowanych rękach, siedzi z oparciem, je z łyżeczki, wykonuje obroty

rozwój niemowlęcia - 7 miesiąc
rozpocznij naukę
pełza, bawi się nóżkami, siedzi przez chwilę samo, podtrzymywane podskakuje

rozwój niemowlęcia - 8 miesiąc
rozpocznij naukę
obraca się wokół własnej osi na brzuchu, samo siedzi, podpiera się do boku

rozwój niemowlęcia - 9 miesiąc
rozpocznij naukę
podtrzymywane wykonuje ruchy chodzenia, staje i stoi podtrzymując się poręczy

rozwój niemowlęcia - 10 miesiąc
rozpocznij naukę
kołysze się na dłoniach i kolanach, stąpa bokiem, samo siada, siedzi z wyprostowanymi nogami

rozwój niemowlęcia - 11 miesiąc
rozpocznij naukę
stojąc unosi stopę, raczkuje

rozwój niemowlęcia - 12 miesiąc
rozpocznij naukę
chodzi trzymane za jedną rękę, stoi, pierwsze samodzielne kroki

Kamienie milowe rozwoju ruchowego
rozpocznij naukę
najważniejsze umiejętności ruchowe osiągane przez dziecko z końcem kolejnych kwartałów 1 roku życia -3 miesiąc - opiera się na przedramionach leżąc na brzuchu -6 miesiąc - siedzi krótko samodzielnie, opiera się na prostych przedramionach -9 miesiąc - siedzi pewnie, raczkuje -12 miesiąc - stoi, robi pierwsze kroki

Rozwój chwytania
rozpocznij naukę
-3 miesiąc - chwyta mocno włożoną do ręki zabawkę i potrząsa nią -4 miesiąc - bawi się rączkami -5 miesiąc - wyciąga rączki do zabawki -6 miesiąc - precyzyjnie chwyta -7 miesiąc - chwyta i trzyma w każdej rączce zabawkę -8 miesiąc - manipuluje oburęcznie trzymaną zabawką -9 miesiąc - świadomie upuszcza przedmioty -10 miesiąc - chwyt pęsetowy -11 miesiąc - chwyt szczypcowy, pije z oburącz trzymanego kubeczka -12 miesiąc - precyzyjnie bierze przedmiot do ręki

-od 2 miesiąca reaguje na głos matki, od 4 zwraca głowę w kierunku źródła dźwięku, odróżnia tony, od 7 słucha i reaguje gdy się do niego mówi, próbuje naśladować zwierzęta, reaguje na swoje imię

około 2 miesiąca zaczyna gruchać, w 4 miesiącu wydaje okrzyki radości, 5-6 zaczyna gaworzyć, od 7 łączy sylaby w grupy, w 8 szepcze

Kontakty społeczne, percepcja
rozpocznij naukę
2 miesiąc - pierwszy uśmiech, 3 - uśmiech w reakcji na ludzką twarz, 4 - głośny śmiech, 5 - reaguje na mimikę i ton głosu, 6 - odróżnia obcych od swoich, 7 - szuka przedmiotu, który mu upadł, zabawa w a kuku, 8 - widzi się w lustrze, skupia uwagę, 9 - rozpoznaje ciche dźwięki, bawi się w chowanego, 10 - rzuca przedmioty, cieszy się z aprobaty, 11- znajduje ukryty przedmiot, samodzielnie je 12 - wrzuca precyzyjnie przedmioty do naczynia

Choroba sieroca
rozpocznij naukę
zespół zaburzeń i opóźnień w rozwoju fizycznym, ruchowym i psychicznym spowodowany długotrwałą rozłąką z bliskimi -fazy: 1. protestu - dziecko płacze i krzyczy, jest agresywne 2. rozpaczy - staje się apatyczne, popada w depresję 3. wyparcia - pozornie godzi się z losem, ale zahamowaniu ulega jego aktywność życiowa

Pokarm matki
rozpocznij naukę
-siara - produkowana przez 5 pierwszych dni, wysoka zawartość białek, Ig, minerałów i modulatorów wzrostu -mleko przejściowe - do końca drugiego tygodnia -mleko dojrzałe -500-1200ml/dobę -ilość regulowana przez odruch prolaktynowy i zależy od apetytu dziecka (im więcej dziecko ssie, tym więcej prolaktyny)

rozwój dzieci w wieku przedszkolnym
rozpocznij naukę
-tempo wyraźnie mniejsze, dziecko jest szczuplejsze, wydłużają się kończyny, poprawia się postawa ciała -do 8 r.ż. wykształca się poprzeczny i podłużny łuk stopy -ok 6 r.ż. pojawia sie pierwszy ząb mleczny -bardzo duża aktywność ruchowa, trudności w dłuższej koncentracji -wiek pytań, znaczny rozwój zabaw, w których dziecko uczy się współpracy i przestrzegania reguł -rozkwit wyobraźni -zaczyna rozwijać się myślenie przyczynowo-skutkowe -identyfikacja z własną płcią rozwój umiejętności komunikacyjnych -coraz lepsze rozpoznawanie kształtów itp.

Bilans 6latka
rozpocznij naukę
1. analiza dokumentacji zdrowotnej 2. wywiad, badania przesiewowe, badanie lekarskie 3. wniosek bilansowy -ocena wzrastania: prawidłowo parametry między 10 a 97 centylem, do obserwacji te między 3 i 10 oraz powyżej 97, nieprawidłowe to poniżej 3 centyla -stan odżywienia oceniamy na podstawie stosunku masy ciała do wzrostu oraz objawów sugerujących niedożywienie

bilans 6latka - układ oddechowy
rozpocznij naukę
do obserwacji - dzieci po 3krotnym zapaleniu płuc/oskrzeli u których w ostatnich 12 miesiącach występował kaszel, zadyszka, stridor lub duszności -nieprawidłowy: dzieci z przewlekłymi chorobami miąższu, częstymi zapaleniami oskrzeli/płuc z tymi samymi objawami

okres wczesnoszkolny 7-10r.ż.
rozpocznij naukę
-granicą wyrżnięcie pierwszego stałego zęba i objawy dojrzewania płciowego -zwolnienie tempa wzrastania -zmiana sylwetki, zwiększenie siły mięśniowej -maleje autorytet rodziców, okres relatywizmu moralnego

okres pokwitania
rozpocznij naukę
-zaczyna być wydzielana gonadoliberyna (GnRH - hormon uwalniający gonadotropinę) -K: 8-14rż, zazwyczaj 10-12 -M:10-15rż, zazwyczaj 12-14

Cechy płciowe
rozpocznij naukę
Irzędowe: gruczoły płciowe IIrzędowe: zew. narządy płciowe IIIrzędowe: sutki, owłosienie łonowe

Dojrzewanie płciowe dziewcząt
rozpocznij naukę
-faza przedpokwitaniowa - do menarche -faza pokwitania - do ustalenia cyklu owulacyjnego i osiągnięcia pełnej dojrzałości płciowej -faza młodzieńcza - zaokrąglanie sylwetki

Skala Tannera
rozpocznij naukę
stadia rozwoju gruczołow piersiowych MI - brak tk. gruczołowej, płaska blada otoczka MII - stadium pączka, uwypuklenie brodawki i poszerzenie otoczki MIII - powiększenie i uwypuklenie sutka, otoczka płaska MIV - uwypuklenie otoczki i brodawki MV - sutek w pełni rozwinięty

Rozwój owłosienia łonowego u dziewcząt
rozpocznij naukę
PI - brak PII -rzadkie proste włosy wzdłuż warg sromowych większych PIII - ciemniejsze skręcone włosy przechodzą na wzgórek łonowy PIV - jak u dojrzałych PV - j.w.

Dojrzewanie płciowe chłopców
rozpocznij naukę
-faza przedpokwitaniowa - pierwszy objaw (ok. 12rż) rozwój jąder, po 6 miesiącach owłosienie łonowe, rok później pachowe, trądzik -faza pokwitaniowa - rozwój prącia, mutacja (powiększenie chrząstki tarczowatej pod wpływem testosteronu), polucje (14 rż) -faza młodzieńcza - ostateczne kształtowanie sylwetki

Rozwój genitaliów i owłosienia u chłopców
rozpocznij naukę
PI, GI - faza dziecięca, brak owłosienia PII, GII - rzadkie proste włosy u nasady prącia, powiększenie jąder, wydłużenie moszny PIII, GIII - włosy ciemniejsze, gęste przechodzą na wzgorek łonowy, powiększenie obwodu i długości prącia do 3/4 moszny PIV, GIv - włosy jak u dojrzałych, wydłużenie prącia, widoczna pigmentacja moszny PV, GV - jak uu dojrzałej osoby

Wcześniactwo
rozpocznij naukę
-dzieci urodzone po 22 a przed końcem 37 tygodnia ciązy -z małą masą urodzeniową, bardzo małą masą urodzeniowa i skrajnie małą masą urodzeniową -wczesne powikłania wcześniactwa: niewydolnośc oddechowa, krwawienia dokomorowe, osteopenia, retinopatia, zakażenia -późne powikłania wcześniactwa: anemia, niedobór masy i długości ciała, opóźnienie rozwoju, wady wzroku i słuchu

skok pokwitaniowy
rozpocznij naukę
-szczyt szybkości wzrastania -dziewczęta 11-12 rż, chłopcy 13-14

wiek biologiczny
rozpocznij naukę
typowy wiek, w którym większość zdrowych osobników osiąga określony etap wzrastania i dojrzewania -ocena: wieku morfologicznego, wtórnych cech płciowych, zębowego i kostnego

Ocena wieku morfologicznego
rozpocznij naukę
-wysokość - stadiometr, antropometr, poniżej 18 m.ż na leżąco liberometrem. Pomiary bezpośrednie - wysokosc ciała, długość kończyny dolnej pośrednie: długość tułowia, kończyny górnej itp. -na siatce centylowej odpowiada 50 centylowi

Ocena wieku zębowego
rozpocznij naukę
-na podstawie liczby wyrżniętych zębów -przydatny w okresie wyrzynania zębów: zęby mleczne 6-24 mż, stałe 6-14 rż

Ząbkowanie
rozpocznij naukę
-6-7 miesiąc dolne środkowe siekacze -7-9 miesiąc górne środkowe siekacze -9-13 miesiąc boczne górne i dolne siekacze -12-15 miesiąc pierwsze trzonowe -16-18 miesiąc kły -20-30 miesiąc drugie trzonowe

Wyrzynanie zębów stałych
rozpocznij naukę
-6-7 rż siekacze środkowe -7-8 rż siekacze boczne -10-11 rż przedtrzonowe i kły -12-12 rż trzonowe

Ocena wieku kostnego
rozpocznij naukę
-najbardziej precyzyjne kryterium oceny wieku biologicznego -Rtg ręki z przedramieniem lub kolano u niemowląt -ocena mineralizacji, czas pojawiania się i dojrzewania jąder kostnienia, zarastanie chrząstek nasadowych

Przyczyny opóźnienia wieku kostnego
rozpocznij naukę
-niedoczynność tarczycy -zaburzenia metaboliczne -niedożywienie -mukowiscydoza -przewlekła niewydolność nerek -zespoły genetyczne

Przyczyny przyśpieszenia wieku kostnego
rozpocznij naukę
-nadczynność tarczycy -wrodzony przerost nadnerczy -nadmiar steroidów płciowych -otyłość -hiperwitaminoza

Odruchy związane z karmieniem
rozpocznij naukę
Odruch prolaktynowy - powoduje produkcję mleka Odruch oksytocynowy - powoduje wypływ mleka

Podstawowe zasady karmienia piersią
rozpocznij naukę
-powinno się rozpocząć jak najwcześniej (nawet 1h po porodzie), po zabiegowym 6-8h -odbywa się na żądanie -noworodki 8-10 razy na dobę -do 6 miesiąca powinno być wyłącznym sposobem karmienia -dziecko prawidłowo żywione przybiera średnio 120g/tydzień, 600-800g/mc do 6 miesiąca

Skład mleka kobiecego
rozpocznij naukę
-87% woda -7% węglowodany, głównie laktoza -4% tłuszcze -1% białka z przewagą białek serwatkowych -witaminy -sole mineralne

właściwości immunologiczne mleka matki
rozpocznij naukę
-przeciwciała wszystkich klas, w tym sIgA chroniąca przewód pokarmowy przed zakażeniami -lizozym i laktoperoksydaza -laktoferyna -glutaminian dla limfocytów -limfocyty i makrofagi -cytokiny -laktozamina wspomagająca rozwój pałeczek

Przeciwwskazania do karmienia piersią
rozpocznij naukę
-dziecko: wrodzone wady metaboliczne (fenyloketonuria, galaktozemia, tyrozynemia, choroba syropu klonowego), problemy techniczne -matka: zakażenie HIV, czynna gruźlica, ciężkie wyniszczające choroby, niektóre choroby psychincze

Karmienie sztuczne niemowląt
rozpocznij naukę
-mleko modyfikowane=mieszanka mleczna=odżywka - pożywienie, które pokrywa zapotrzebowanie niemowląt na niezbędne składniki odżywcze i może zastąpić mleko matki

Modyfikacja mleka krowiego
rozpocznij naukę
-zmniejszenie zawartości białka, dodanie serwatki -dodanie NKT -obniżenie zawartości składników mineralnych -dodanie laktozy, witamin, mikro i makroelementów -wzbogacenie w prebiotyki

Rodzaje mieszanek mlecznych
rozpocznij naukę
-początkowe=adoptowane (1) - dla zdrowych, donoszonych niemowląt do 6 mż, skład maksymalnie zbliżony do mleka kobiecego, 64-72kcal/100ml, przewaga serwatek nad kazeiną, białka 1,2-2g/100ml, tłuszcze 3-4,4g/100ml, węglowodany 4,7-9,5g/100ml - laktoza (zwiększa wchłanianie Ca, Mg, Zn, stymuluje rozwój mikroflory jelitowej) -następne (2) - dla zdrowych dzieci od 7 mż - kazeina 80/serwatka 20, zbyt wczesne wprowadzenie może powodować nietolerancję i zaparcia

Prebiotyki
rozpocznij naukę
nierozpuszczalne składniki pożywienia mające korzystny wpływ na organizm poprzez selektywne stymulowanie wzrostu liczby bakterii w jelicie (Bifidobacterium, Lactobacillus), hamują rozwój patogennej flory, zapobiegają alergii i zaparciom

Mleka probiotyczne
rozpocznij naukę
-Bebiko Omneo 1,2 -Bebilon 1,2,3 -Bebilon pepti 1,2

Probiotyki
rozpocznij naukę
żywe mikroorganizmy (niektóre Bifidobacterium, Lactobacillus i Streptococcus thermophilus) w pożywieniu, które po spożyciu w określonej ilości wywierają korzystny wpływ na organizm gospodarza poprzez poprawę równowagi mikrobiologicznej p.pok.

Mieszanki dla dzieci powyżej 12mż (3)
rozpocznij naukę
-odpowiednia ilość niezbędnych składników, których najczęściej brakuje w diecie dziecka -zwiększenie ilości NNKT -zmniejszenie poziomu białka -wzbogacenie w jod, Fe i witaminy

Mleka modyfikowane dla wcześniaków
rozpocznij naukę
-wyższa wartość energetyczna - 65-85kcal/100ml -węglowodany w postaci mieszaniny laktozy i polimerów glukozy -wit. E, C, większa zawartość Ca, P i Mg -po osiągnięciu 2500g masy ciała należy zmienić na mleko początkowe -prenan, alprem, bebilon neonatal, enfamil

Żywienie wcześniaków
rozpocznij naukę
-w zależności od stanu klinicznego żywienie enteralne/parenteralne, najczęściej oba -enteralne wprowadza się po wysłuchaniu perystaltyki, u dziecka >1500g (najpierw 3ml/kg wody destylowanej, jak nie zalega po 2 godzinach to można) -zbyt intensywne żywienie enteralne może prowadzić do NEC -mleko dojrzałe ma za mało Ca i P dla wcześniaków,dlatego dodaje się BMF - wzmacniacz mleka kobiecego 3g/100ml

Mieszanki antyrefluksowe (AR)
rozpocznij naukę
-zawierają zagęstniki (mączka chleba świętojańskiego, skrobia, amylopektyna)

Występowanie alergii (od najmłodszego do najstarszego)
rozpocznij naukę
-alergia pokarmowa -zapalenie atopowe skóry -astma -katar sienny

Alergia na białko mleka krowiego
rozpocznij naukę
-25 białek, najsilniejszy alergen betalaktoglobulina -leczenie hydrolizatami mleka (mniejsza cząsteczka - mniejsza antygenowość) -objawy: wymioty, biegunka, kichanie, katar, stridor, kaszel, obrzęk warg, świąd, wysypki, obrzęk naczynioruchowy

Mieszanki prewencyjne (HA)
rozpocznij naukę
-dla dzieci z rodzin alergicznych, ale nie mających objawów -niski stopień hydrolizy

Preparaty mlekozastępcze
rozpocznij naukę
-bezlaktozowe, o wysokim stopniu hydrolizy a)serwatki -Bebilon pepti, Alfare, Profylac b) kazeiny - Nutramigen, Pregestimil -mieszanki elementarne - o bardzo dużym stopniu hydrolizy - Bebilon amino, Neocate

Mieszanki sojowe
rozpocznij naukę
-bezlaktozowe -wzbogacone w metioninę i taurynę -w galaktozemii i nietolerancji laktozy, rzadko w alergii na mleko krowie

Mieszanki MCT
rozpocznij naukę
-zawierają średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe (szybsze wchłanianie) -w niewydolności wątroby, trzustki, cholestazie, zaburzeniach wchłaniania i defektach metabolizmu

Zalecenia żywieniowe
rozpocznij naukę
-wprowadzenie glutenu u karmionych sztucznie 4-6 mż, u karmionych piersią 5-6 mż

Model żywienia dzieci karmionych piersią
rozpocznij naukę
I półrocze - karmienie na żądanie, w 5 mż przecier jarzynowy z kaszą manną II półrocze - karmienie na żądanie i stopniowe wprowadzanie posiłków uzupełniających

Schemat sztucznego żywienia niemowląt
rozpocznij naukę
I półrocze - mleko początkowe, od 5 miesiąca żywność uzupełniającą II półrocze - mleko następne + posiłki uzupełniające

Produkty wprowadzane w 1 rż
rozpocznij naukę
4 mż - soki owocowe i warzywne 5 mż - przeciery, papki z warzyw 6 mż - 10g mięsa 7 mż - 1/2 żółtka 8 mż - wywary mięsne 11 mż - twarożek

Żywienie dzieci w wieku 1-3 lata
rozpocznij naukę
-do 2 roku życia nie ograniczać tłuszczu i cholesterolu -> rozwój OUN -3-5 posiłków dziennie, bez podjadania -nie rozdrabniać nadmiernie pokarmu

Żywienie dzieci w wieku przedszkolnym
rozpocznij naukę
-4-5 posiłków dziennie -3-4 jaja tygodniowo -ograniczyć produkty bogate w cholesterol i tłuszcze nasycone

Żywienie dzieci w wieku szkolnym
rozpocznij naukę
-urozmaicenie -umiar -unikanie nadmiaru soli i cukru -uregulowanie pór i liczby posiłków

Choroba krwotoczna noworodków
rozpocznij naukę
-związana z niedoborem wit. K -postać wczesna - bezpośrednio po porodzie, wywołana lekami przechodzącymi przez łożysko -postać klasyczna - 5-7 doba życia, dotyczy głównie p.pok., dróg moczowych, kikuta pępowiny i skóry -postać opóźniona - 2-8 tydzień życia, często z poważnymi następstwami (krwawienia do OUN), związana z zaburzeniami wchłaniania, karmieniem wyłącznie piersią i brakiem profilaktyki pourodzeniowej -profilaktyka: noworodki donoszone 0,5mg domięśniowo lub 2mg doustnie, wcześniaki <1500g 0,3mg, powyżej 0,5mg domięśniowo -do końca 3 miesiąca zdrowe noworodki karmione piersią 25 mcg/dobę, z zaburzeniami 50mcg/dobę

ontogeneza
rozpocznij naukę
rozwoj osobniczy od poczecia az do smierci, obejmuje okres prenatalny i postnatalny -faza rozwoju progresywnego -faza wzglednej stabilizacji -faza regresu (starosc)

pojęcia dotyczace rozwoju
rozpocznij naukę
auksologia - nauka o rozwoju auksopatia - zaburzenia w rozwoju rytm rozwoju - okresowe przyspieszenie lub spowolnienie tempa rozwoju tempo rozwoju - szybkosc rozwoju cechy w jednostce czasu

Okres prenatalny
rozpocznij naukę
-okres zarodkowy - 0-84 dzień od zapłodnienia -okres płodowy - 85-280 dzień życia wewnątrzmacicznego

rozwój postnatalny
rozpocznij naukę
-okres noworodkowy 0-28 dzień życia -okres niemowlęcy 29 dzień - koniec 1 rż -okres wczesnego dzieciństwa/poniemowlęcy/małego dziecka - 13-36 miesiąc życia -okres przedszkolny - 0d 4. do 7 roku życia -okres szkolny: wczesnoszkolny 7-10rż pokwitania 10-15rż -okres młodzieńczy do 19 lat

podział okresu dojrzewania według Finkelsteina
rozpocznij naukę
1. późny okres przedpokwitaniowy 2. bardzo wczesny okres pokwitania 3. wczesny okres pokwitania 4. środkowy okres pokwitania 5. późny okres pokwitania

łagodne warianty dojrzewania przedwczesnego
rozpocznij naukę
-thelarche praecox - izolowany przedwczesny rozwój gruczołów piersiowych -menarche praecox - przedwczesne izolowane krwawienie miesięczne

Wpływ kofeiny na organizm
rozpocznij naukę
-trucizna dla OUN -usuwa Mg -niszczy wit. B1 -powoduje hipoglikemię, bezsenność, chorobę wrzodową

wpływ alkoholu na płód
rozpocznij naukę
-płodowy zespół alkoholowy -dysfunkcja OUN -zaburzenia wzrastania -dysmorfia twarzy -przykurcze stawów, wady nerek

Podział kliniczny otyłości
rozpocznij naukę
-prosta (bez innych zaburzeń) -uwarunkowana genetycznie (ch. Pradera - Labharta - Williego) -związana z zaburzeniami hormonalnymi (Cushing, insulinoma) -związana z uszkodzeniem OUN -egzogenna (w skutek unieruchomienia)

Otyłość
rozpocznij naukę
-stosunek kasy ciała do masy należnej wysokości, wiekowi i płci wyższy niż 120% -110 - 120% należnej masy to nadwaga

Hypotrofia
rozpocznij naukę
I stopnia - 85-90% należnej masy II stopnia - 75-85% należnej masy III stopnia <75%

Wskaźnik ramienno-głowowy
rozpocznij naukę
iloraz obwodu ramienia i obwodu głowy >0,31 prawidłowy, <0,31 hypotrofia

zapalenie naskórka w miejscu stykania się fałdów skórnych (krostki, wypryski), powikłanie otyłości

Zalecenia żywieniowe w leczeniu otyłości
rozpocznij naukę
I etap - uregulowanie częstości posiłków, wyeliminowanie pogryzania II etap - powolne wprowadzenie diety niskoenergetycznej (1300-1600kcal/dobę), wykluczenie cukrów prostych

Jadłowstręt psychiczny
rozpocznij naukę
zaburzenie łaknienia charakteryzujące się utratą 15% lub więcej pierwotnej/należnej masy ciała spowodowane zaburzeniami obrazu własnego ciała, brakiem co najmniej dwóch kolejnych miesiączek

powtarzające się napady żarłoczności z towarzyszącym pozbywaniem się treści pokarmowej -typ przeczyszczający - z wymiotami i środkami przeczyszczającymi -typ nieprzeczyszczający - w ramach działań kompensacyjnych ścisła dieta, nasilona aktywność fizyczna

Kryteria rozpoznania bulimii
rozpocznij naukę
-nawracające okresy żarłoczności -stosowanie metod zapobiegających przyrostowi masy ciała - wymioty, środki przeczyszczające, moczopędne -ma minimum dwa napady w tygodniu przez co najmniej trzy miesiące

Przyczyny osteoporozy samoistnej
rozpocznij naukę
-niedobory wapnia -zaburzenia przemiany wit. D -podłoże wielogenowe

Osteoporoza wtórna
rozpocznij naukę
-w przebiegu chorób endokrynnych (nadczynność przytarczyc, Cushing) -ch. tk. łącznej (wrodzona łamliwość kości, zespół Marfana) -stosowanie glikokortykosteroidów -zaburzenia wchłaniania -przewlekłe choroby wątroby i nerek -na skutek długotrwałego unieruchomienia

Zespół Freeman-Sheldona
rozpocznij naukę
-wybitne boczne skrzywienie kręgośłupa -zniekształcenia dłoni i stóp -małe szepczące usta -problemy z odżywianiem -upośledzenie chodu

Diagnostyka osteoporozy
rozpocznij naukę
wskaźniki przemiany wapniowo-fosforanowej: stężenie w surowicy i w moczu Ca, P, Mg wskaźnik wapniowo-kreatyninowy -stężenie 25(OH)2D wątrobowego -stężenie PTH w surowicy

leczenie osteoporozy
rozpocznij naukę
-dieta bogatowapniowa, wzbogacona w potas i wit. C -preparaty wapnia -leki antyresorpcyjne (kalcytonina, bisfosfoniany) -rehabilitacja -ortopedyczne zaopatrzenie złamań

cele rehabilitacji w osteoporozie
rozpocznij naukę
-zapobieganie ubytkom masy kostnej, zaburzeniom mikroarchitektury -profilaktyka narastania i utrwalania deformacji kosntych

postawa ciała
rozpocznij naukę
-nawykowa=habitualna -baczna

rozwój krzywizn kręgosłupa
rozpocznij naukę
-noworodek - kyfoza całego kręgosłupa -3-4mż lordoza szyjna -6-12mż lordoza lędźwiowa -12-14mż - postawa pionowa, kręgosłup esowaty w płaszczyźnie strzałkowej

wady postawy
rozpocznij naukę
-proste- nie zmieniające ukształtowania kręgosłupa -złożone - zmieniające ukształtowanie kręgosłupa -okresy rozwoju wady: I - zmiany czynnościowe II - przykurcze mięśni, więzadeł III - utrwalone przykurcze, zmiany strukturalne

wady postawy według przyczyn powstawania
rozpocznij naukę
-wrodzone kości (zaburzenia kostnienie, dodatkowe żebra, kręgi, kręcz szyi, asymetria długości kończyn) mięśni (atonia mięśniowa, postępujący zanik) -nabyte rozwojowe (krzywica, ch. Scheuermanna, zapalenie gruźlicze kości i stawów) nawykowe

Zespół dziecka bitego według Kempego
rozpocznij naukę
-urazy fizyczne u dzieci do lat 3 obejmujące: krzywdzenie fizyczne, emocjonalne, zaniedbanie i nadużycie seksualne -rozpoznawanie: rozbieżność między wypowiedziami rodziców, między obrazem klinicznym a ich wyjaśnieniami, nadmierna opiekuńczość w czasie wizyty, opóźnienie konsultacji lekarskiej

Zespoły dziecka krzywdzonego
rozpocznij naukę
-zespół dziecka uderzonego w ucho -urazy oka urazy narządów wewnętrznych

Zespół Munchausena
rozpocznij naukę
-u dzieci do 6rż -celowe wywoływanie przez rodziców rzeczywistych objawów chorobowych u dziecka

FAS - alkoholowy zespół płodowy
rozpocznij naukę
-charakterystyczne rysy twarzy -mała masa urodzeniowa -dysfunkcja OUN

Niepełnosprawność
rozpocznij naukę
prawna - posiadanie aktualnego orzeczenia o stanie zdrowia upoważniającego do korzystania z praw określonych w ustawie -biologiczna - ograniczona zdolnośc do wykonywania czynności podstawowych, bez posiadania orzeczenia

Wrodzona łamliwość kości OI
rozpocznij naukę
genetycznie uwarunkowane zaburzenie w syntezie kolagenu typu I prowadzące do nadmiernej kruchości i zwiększonej łamliwości kości

Mózgowe porażenie dziecięce
rozpocznij naukę
-zaburzenia ruchu i postawy ciała związane z niepostępującym trwały uszkodzeniem mózgu we wczesnym stadium rozwojowym -piramidowe, pozapiramidowe, móżdżkowe, mieszane

Niepełnosprawność złożona
rozpocznij naukę
współistnienie choroby układu ruchowego lub nerwowego z upośledzeniem umysłowym lub zaburzeniami sensorycznymi

Zespół Retta
rozpocznij naukę
-uwarunkowane genetycznie zaburzenie neurologiczne u dziewcząt objawiające się stereotypowymi ruchami rąk, otępieniem, ataksją, atrofią stóp, autyzmem, brakiem ekspresji twarzy, hiperamonemią

Osoba niepełnosprawna
rozpocznij naukę
osoba, której sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi, mająca prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia, nie mogąca podlegać dyskryminacji