ONZ – podstawowe informacje

22 fiszki    Mimisia   
rozpocznij naukę drukuj graj sprawdź się
Pytanie polski
Odpowiedź polski

Organizacja Narodów Zjednoczonych (UN – United Nations) – organizacja międzynarodowa skupiająca największą liczbę państw członkowskich (192) o największym zasięgu terytorialnym (pięć kontynentów)

Geneza ONZ
rozpocznij naukę
wspólne działania Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii podczas II wojny światowej – podpisanie Karty Atlantyckiej

Czym była Karta Atlantycka i w jakich okolicznościach powstała?
rozpocznij naukę
Karta Atlantycka była podpisanym przez przedstawicieli USA i Wielkiej Brytanii dokumentem zapowiadającym powołanie po zakończeniu wojny organizacji międzynarodowej odpowiedzialnej za utrzymanie pokoju na świecie; podpisana została na pokładzie okrętu Prince of Wales, kotwiczącego w pobliżu Nowej Fundlandii na Oceanie Atlantyckim

Kiedy po raz pierwszy użyto określenie: Narody Zjednoczone?
rozpocznij naukę
w Deklaracji Narodów Zjednoczonych 1 stycznia 1942 roku – była ona zobowiązaniem 26 narodów do walki z faszyzmem

Co było najważniejszym krokiem na drodze do utworzenia ONZ?
rozpocznij naukę
podpisanie na konferencji w San Francisco 26 czerwca 1942 roku Karty Narodów Zjednoczonych

Data oficjalnego powstania ONZ
rozpocznij naukę
24 października 1945 rok (również oficjalna data obchodów Dnia Narodów Zjednoczonych)

Cele ONZ (zgodnie z Kartą NZ)
rozpocznij naukę
utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego; rozwijanie przyjaznych stosunków między narodami; współpraca zmierzająca do rozwiązania problemów międzynarodowych; promowanie poszanowania prawa człowieka

Organy ONZ
rozpocznij naukę
Zgromadzenie Ogólne; Rada Bezpieczeństwa; Sekretariat; Sekretarz Generalny; Rada Gospodarcza i Społeczna; Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości; Rada Powiernicza

Zgromadzenie Ogólne ONZ – najważniejsze informacje
rozpocznij naukę
przedstawiciele wszystkich państw członkowskich i obserwatorzy; każde państwo ma jeden głos; decyzje zapadają większością głosów (sprawy kluczowe większością 2/3); zazwyczaj zbiera się raz w roku

Zakres kompetencji Zgromadzenia Ogólnego ONZ
rozpocznij naukę
decyzje podejmowane przez ZO dotyczą: bezpieczeństwa, rozbrojenia, wyboru nowych członków i sekretarza generalnego

Rada Bezpieczeństwa ONZ – najważniejsze informacje
rozpocznij naukę
15 członków – 5 stałych (Francja, Wielka Brytania, USA, Rosja, Chiny) i 10 wybieranych na 2-letnie kadencje; decyzje zapadają w sprawach proceduralnych większością zwykłą, a w merytorycznych 9 z 15 głosów

Zakres kompetencji Rady Bezpieczeństwa ONZ
rozpocznij naukę
RB rozpatruje spory dotyczące pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego oraz kwestie dotyczące sytuacji, które zagrażają pokojowi na świecie

Sposób wybierania wybieralnych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ
rozpocznij naukę
z 10 – 5 z Afryki i Azji, 2 z Ameryki Łacińskiej, 2 z Europy Zachodniej, 1 z Europy Środkowej

Sekretariat ONZ – kluczowe informacje
rozpocznij naukę
ciało administracyjne (administracja majątkiem i ustalanie budżetu), kierowane przez Sekretarza Generalnego, funkcjonuje w ramach 5-letniej kadencji

Sekretarz Generalny ONZ
rozpocznij naukę
kieruje pracami Sekretariatu; wybierany jest na 5 lat, na wniosek Rady Bezpieczeństwa; zarządza majątkiem ONZ i ma prawo uczestniczych w posiedzeniach wszystkich organów ONZ

Dotychczasowi Sekretarze Generalni ONZ
rozpocznij naukę
Gladwyn Lieb; Trygve Lie; Dag Hammarskjold; U Thant; Kurt Wladheim; Javier Perez de Cuellar; Boutros Boutros-Ghali; Kofi Annan; Ban Ki-moon

Rada Gospodarcza i Społeczna ONZ – podstawowe informacje
rozpocznij naukę
54 członków, wybieranych przez Zgromadzenie Ogólne na 3 lata (co roku wymieniana jest 1/3 składu); obraduje w Genewie lub Nowym Jorku; decyzje podejmuje zwykłą większością

Kompetencje Rady Gospodarczej i Społecznej ONZ
rozpocznij naukę
decyzje dotyczą spraw gospodarczych, społecznych, kulturalnych i praw człowieka

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości – podstawowe informacje
rozpocznij naukę
15 sędziów wybieranych przez Radę Bezpieczeństwa i Zgromadzenie Ogólne na wniosek Sekretarza Generalnego na 9 lat kadencji z możliwością reelekcji (co 3 lata wymiana 1/3 składu); wyroki Trybunału są ostateczne

Rada Powiernicza ONZ – podstawowe informacje
rozpocznij naukę
obecnie nie funkcjonuje – jej głównym celem było nadzorowanie administracji na terenach powierniczych; składała się z 5 członków stałych, którzy zarządzali terytoriami powierniczymi i 5 wybieranych przez Zgromadzenie Ogólne z państw, które takimi terytoriami nie administrowały

Czym były tereny powiernicze?
rozpocznij naukę
terytoria zarządzane niesamodzielnie – mogły to być obszary, które nie uzyskały niepodległości, terytoria odłączone od państw nieprzyjacielskich po II wojnie światowej lub obszary oddane dobrowolnie pod powiernictwo (nie było takiego wypadku)

Ostatnie terytorium powiernicze
rozpocznij naukę
Palau – wyspa odzyskała niepodległość w 1994 roku