Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Liryka – odmiany, elementy strukturalne, systemy wersyfikacyjne
18
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
W zestawie znajdują się podstawowe pojęcia dotyczące liryki: jej odmiany, elementy strukturalne tekstów lirycznych i systemy wersyfikacyjne. Opanowanie tych zagadnień ułatwi poruszanie się w obrębie tekstów lirycznych. Zestaw może być przydatny podczas powtarzania materiału do egzaminów gimnazjalnych i maturalnych oraz podczas codziennej pracy z tekstem.
pytanie
odpowiedź
bohater liryczny
postać przedstawiona w utworze lirycznym, różna od podmiotu lirycznego, który może opowiadać o bohaterze lirycznym, zwracać się do niego lub ukrywać się pod jego maską
klauzula
końcowy odcinek wersu o stałej budowie określanej przez reguły danego systemu wersyfikacyjnego, sygnalizujący granicę wersu jako powtarzalnej wierszowej jednostki
liryka bezpośrednia
odmiana liryki, w której podmiot pojawia się konsekwentnie w pierwszej osobie gramatycznej, wypowiada myśli i przeżycia czasowo współbieżne z procesem wysłowienia
liryka inwokacyjna
typ liryki, w którym pełnej jawności „ja” towarzyszy wyraziste ukierunkowanie wypowiedzi na adresata („ty”)
liryka opisowa
odmiana liryki pośredniej; subiektywna perspektywa „ja” zostaje przesłonięta przez opis zjawisk zewnętrznych, zwłaszcza krajobrazowych
liryka podmiotu zbiorowego
typ liryki, w którym podmiotem jest jakieś „my”, czyli grupa ludzi związanych wspólnymi przekonaniami, emocjami, czy dążeniami, np. w hymnie
liryka pośrednia
odmiana liryki, w której zarówno „ja”, jak i sytuacja wyznania są ukryte poza obrazem świata przedstawionego lub w bezosobowej refleksji
liryka sytuacyjna
odmiana liryki pośredniej; jej utwory często sytuują się na pograniczu liryki oraz epiki i dramatu, np. sielanka
monolog liryczny
wypowiedź monologowa odsłaniająca przeżycia wewnętrzne, przekonania i emocje podmiotu lirycznego, nacechowana silnym subiektywizmem i stylistycznie wyrazista
podmiot liryczny
odmiana podmiotu literackiego: fikcyjna osoba wypowiadająca w utworze lirycznym swoje przeżycia, refleksje i przekonania; nadawca monologu lirycznego, najczęściej będący zarazem ośrodkiem świata przedstawionego, który wyłania się z tego monologu
strofa
zespół wersów zorganizowany jako całość w obrębie utworu wierszowanego, wyodrębniony graficznie i powtórzony w tym samym kształcie co najmniej dwa razy
sytuacja liryczna
umiejscowienie podmiotu lirycznego wśród okoliczności przedmiotowych, psychologicznych, społecznych itd. przedstawionych w utworze; sytuacja liryczna motywuje zawartość i kształt monologu lirycznego; najbardziej typową sytuacją liryczną jest sytuacja wyznania
średniówka
stały podział wyrazowy wewnątrz wersu wyznaczony przez reguły systemu wersyfikacyjnego
wiersz biały
wiersz bezrymowy będący przeciwieństwem wiersza rymowanego
wiersz sylabiczny
rodzaj wiersza realizujący zasady regularnego systemu wersyfikacyjnego zwanego sylabizmem, a więc mający: 1. jednakową liczbę sylab w wersach, 2. średniówkę w wersach dłuższych niż 8-zgłoskowe, 3. stały akcent paroksytoniczny w klauzuli i prawie stały przed średniówką; powtarzalność tak upodobnionych wersów jest podstawą regularnego rytmu w strofie
wiersz sylabotoniczny
rodzaj wiersza realizujący zasady regularnego systemu wersyfikacyjnego zwanego sylabotonizmem, a więc mający: 1. prawie zawsze jednakową liczbę sylab w wersach, 2. ustalony porządek sylab akcentowanych i nieakcentowanych, tworzących ciąg powtarzających się stóp
wiersz toniczny
rodzaj wiersza realizujący zasady regularnego systemu wersyfikacyjnego zwanego tonizmem, a więc mający równą liczbę zestrojów akcentowych w wersach przy równoczesnej zmiennej liczbie sylab i swobodnym rozłożeniu akcentów
wiersz wolny
wiersz niepodlegający zasadzie rytmicznej powtarzalności podobnie zbudowanych wersów; podstawą jego organizacji jest swobodny, ale celowy układ rozmaitych wersów
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
