Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Łacińskie zwroty prawnicze
119
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
Zestaw zawiera łacińskie zwroty stosowane w języku prawniczym. Ich znajomość jest niezbędna każdemu wykształconemu prawnikowi.
pytanie
odpowiedź
accidentalia negotii
podmiotowo istotne składniki treści czynności prawnej. cechy ustawowo wyróżnione wg których dokonuje się kwalifikacji konkretnej czynności prawnej do ustawowo wyróżnionych typów czynności prawnej.
actio negatoria
roszczenie negatoryjne
ad acta, a/a
do akt
ad eventum
forma czynności prawnej zastrzeżona dla wywołania określonych skutków prawnych
ad hoc
"do tego", dla tej konkretnej sytuacji
ad interim
tymczasowy, np. chargé d'affaires ad interim
ad probationem
forma czynności prawnej zastrzeżona dla celów dowodowych
ad solemnitatem
forma czynności prawnej zastrzeżona pod rygorem nieważności tzn. zachowanie danej formy jest konieczne, aby wywołać skutki prawne np. dla skutecznego przeniesienia własności nieruchomości potrzebna jest forma aktu notarialnego.
ad usum proprium
do własnego użytku
amicus curiae
dosł. "przyjaciel sądu"; bezinteresowny doradca; dawn. osoba nie związana z żadną ze stron, służąca poradą prawną sądowi w czasie rozprawy
analogia iuris
analogia z prawa
animus manendi
zamiar stałego pobytu
bona fides
dobra wiara
causa
przyczyna
casus belli
powód, pretekst do wypowiedzenia wojny
conditio iuris
warunek prawny
conditio sine qua non
warunek konieczny
contra legem
niezgodnie z prawem
corpus delicti
dowód rzeczowy
culpa
wina
culpa in contrahendo
wina w kontraktowaniu. wprowadzona i zdefiniowana w art. 72 kodeksu cywilnego.
culpa in custodiendo
wina w nadzorze
culpa in eligendo
wina w wyborze
damnum emergens
rzeczywista szkoda
debellatio
zawojowanie
de facto
stan faktyczny, zgodnie z rzeczywistością (przeciwieństwo de iure)
de iure
zgodnie z prawem
de lege artis
zgodnie z regułami sztuki
de lege ferenda (też lex ferenda)
według postulowanego prawa (zob. de lege lata). postulaty pod adresem ustawodawcy, dotyczące przyszłych zmian w prawie np. wprowadzenie nowego rodzaju umowy.
de lege lata (też lex lata)
według obowiązującego prawa, z punktu widzenia prawa w obecnym kształcie (zob. de lege ferenda)
desuetudo
odwyknienie prawa. jedna z reguł derogacyjnych (uchylających przepisy) zgodnie z którą niestosowanie lub nieprzestrzeganie w praktyce normy prawnej skutkuje utratą jej mocy prawnej (przestaje obowiązywać).
diligentia
staranność
do ut des
"daję abyś dawał"
dolus directus
zamiar bezpośredni. sprawca chce popełnić czyn zabroniony tzn. uświadamiając sobie, że wypełnia znamiona czyny zabronionego albo że jego zachowanie może wypełnić te znamiona - chce jego popełnienia
erga omnes
wobec wszystkich, prawo bezwzględne, norma skuteczna wobec wszystkich podmiotów trzecich. istnieje katalog np. prawo własności (przeciwieństwo inter partes)
essentialia negotii
przedmiotowo istotne składniki treści czynności prawnej. to te składniki czynności prawnej, które muszą być określone w jej treści np. przy umowie sprzedaży cena i rzecz sprzedawana.
ex aequo et bono
z względów słuszności i dobra
ex ante
uprzednio, z punktu widzenia wcześniejszej sytuacji (przeciwieństwo ex post)
exceptio
zarzut prawny
exceptio non adimpleti contractus
zarzut niewykonania umowy
exceptio rei venditae et traditae
zarzut rzeczy sprzedanej i wydanej
ex delicto
z deliktu, z czynu niedozwolonego, odpowiedzialność deliktowa
ex gratia
z dobrej woli, np. płatność ex gratia
ex lege
z mocy prawa
ex nunc
od tej pory (przeciwieństwo ex tunc)
ex post
później, z późniejszej perspektywy (przeciwieństwo ex ante)
ex tunc
od początku (przeciwieństwo ex nunc)
falsus procurator
rzekomy pełnomocnik, osoba, która dokonuje czynności prawnych w cudzym imieniu, nie mając w ogóle umocowania albo przekraczająca jego granice.
in absentia
podczas nieobecności
in statu nascendi
w trakcie powstawania
inter partes
między stronami (przeciwieństwo erga omnes)
inter vivos
między żyjącymi (przeciwieństwo mortis causa)
invitatio ad offerendum
zaproszenie do zawarcia umowy
in solidum
solidarność niewłaściwa
ipso facto
z racji samego faktu
ipso iure
z racji samego prawa (por. ex lege)
ius ad bellum
prawo do prowadzenia wojny
ius albinagii
prawo władcy do objęcia spadku po zmarłym cudzoziemcu
ius cogens
norma prawna bezwzględnie wiążąca tzn. taka której mocy nie może uchylić wola stron np. wynagrodzenie za pracę zgodnie z Kodeksem pracy nie może być niższe niż przewidziane w ustawie
ius dispositivum
norma prawna względnie wiążąca tzn. taka norma, która będzie obowiązywać, jeżeli strony nie postanowią inaczej.
ius gentium
prawo narodów
ius in bello
prawo wojenne, prawo konfliktów zbrojnych
ius legationis
prawo legacji
ius sanguinis
prawo krwi (przy nabywaniu obywatelstwa)
ius soli
prawo ziemi (przy nabywaniu obywatelstwa)
ius tractatuum
prawo zawierania umów międzynarodowych
lege artis
zgodnie z regułami sztuki
lex ferenda
zob. de lege ferenda
lex generalis
prawo/norma ogólna (przeciwieństwo lex specialis)
lex imperfecta
prawo niedoskonałe, takie prawo, które jest pozbawione sankcji np. obowiązek rodziców należytego przygotowania dziecka do pracy dla dobra społeczeństwa (art. 96 k.r.o.)
lex lata
zob. de lege lata
lex minus quam perfecta
prawo mniej niż doskonałe
lex perfecta
dosłownie prawo doskonałe. norma prawna opatrzona sankcją nieważności. w przypadku nie zachowania określonego nakazu czynność prawna jest nieważna np. niezachowanie odpowiedniej formy przy sporządzaniu testamentu.
lex plus quam perfecta
prawo więcej niż doskonałe
lex posterior
prawo/norma późniejsza (przeciwieństwo lex priori)
lex priori
prawo/norma wcześniejsza (przeciwieństwo lex posterior)
lex retro non agit
prawo nie działa wstecz
lex specialis
prawo/norma szczególna (przeciwieństwo lex generalis)
lucrum cessans
spodziewane korzyści
modus operandi
sposób działania
mortis causa
na wypadek śmierci (przeciwieństwo inter vivos), czynność prawna na wypadek śmierci
mutatis mutandis
z uwzględnieniem koniecznych zmian, "przy zmianie tych rzeczy, które powinny być zmienione"
mos maiorum
prawo przodków
nasciturus
dziecko poczęte, ale jeszcze nie narodzone
naturalia negotii
przedmiotowo nieistotne składniki treści czynności prawnej. określenie tych składników w treści czynności prawnej jest dopuszczalne, ale niekonieczne.
negligentia
niedbalstwo
non liquet
brak norm prawnych potrzebnych do rozstrzygnięcia sytuacji, przypadek luki prawnej
onus probandi
ciężar dowodowy
opinio iuris (sive necessitatis)
subiektywny element zwyczaju międzynarodowego; przekonanie, że norma ma charakter prawnie wiążący
pactum in favorem tertii
umowa na rzecz osoby trzeciej
pactum in detrimentum tertii
umowa na niekorzyść osoby trzeciej
persona non grata
osoba niemile widziana, niepożądana
possessio
posiadanie
preasumptio iuris tantum
domniemanie prawne wzruszalne
preasumptio iuris ac de iure
domniemanie prawne niewzruszalne
pro publico bono
dla dobra publicznego, dla dobra ogółu
per procura
przez pełnomocnika, osobę uprawnioną
ratio decidendi
powód, uzasadnienie dla decyzji lub orzeczenia
ratio legis
ratio ustawy; powód, przyczyna wydania określonej ustawy lub normy prawnej
rebus sic stantibus
zasadnicza zmiana okoliczności mogąca powodować zmianę warunków umowy, a nawet jej wygaśnięcie. początkowo klauzula prawa międzynarodowego, obecnie wprowadzona również do prawodawstw krajowych.
reformatio in peius
zmiana na gorsze. często występuję jej zakaz np. w wyniku apelacji złożonej przez skazanego w procesie karnym jego sytuacja nie może się pogorszyć (nie może dostać surowszej kary).
rei vindicatio
jedno z roszczeń petytoryjnych, przysługujące właścicielowi rzeczy i służące mu do ochrony prawa własności. skuteczne erga omnes.
res iudicata
rzecz osądzona
res nullius
rzecz niczyja
restitutio in integrum
przywrócenie stanu poprzedniego
sui generis
oryginalny, własnego rodzaju, unikalny
terra nullius
ziemia niczyja
ultima ratio
ostatni, ostateczny sposób. zasada mówiąca, że po dane 'narzędzie' można sięgnąć w ostateczności np. strajk można ogłosić dopiero po przeprowadzeniu rokowań i mediacji.
ultra vires
poza kompetencją, bez upoważnienia
vacatio legis
okres spoczynku ustawy, okres czasu pomiędzy przyjęciem ustawy, a jej wejściem w życie, który ma umożliwić obywatelom zapoznanie się z nią przed rozpoczęciem jej stosowania. W Polsce okres ten, co do zasady, wynosi 14 dni.
veto
weto
vindicatio
windykacja
vis maior
siła wyższa
vis legis
siła prawa
dolus directus praemeditatus
zamiar bezpośredni przemyślany. gdy dany czyn został popełniony z premedytacją, nie 'na gorąco' np. zaplanowane zabójstwo
dolus directus repentinus
zamiar bezpośredni nagły
dolus eventualis
zamiar ewentualny; gdy sprawca możliwość popełnienia czynu zabronionego przewiduje i na to się godzi (art 9 par 1 kk)
rodzaje dolus directus
dolus directus repentinus (nagły), dolus direcuts praemeditatus
clara non sunt interpretanda
zasada mówiąca, że jasne przepisy nie podlegają interpretacji. interpretuje się wtedy, gdy zachodzą wątpliwości
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
