Psychologia poznawcza svenska

METODY OBRAZOWANIA PRACY MÓZGU

PET fMRI

METODA DODNERSA

tworzymy wiele wersji tego samego testu, które różnią się ilością niezbędnych operacji umysłowych różnice czasowe wynikające z różnej ilości operacji pozwalają określić długość każdej z nich

WYZNACZNIKI SPRAWNOŚCI PROCESU PRZETWARZANIA INFORMACJI

CZAS REAKCJI ILOŚĆ POPEŁNIONYCH BŁĘDÓW

PARADYGMAT BADAŃ SPERLINGA NAD PAMIĘCIĄ IKONICZNĄ

wyświetlał tachistostkopem przez 50ms: puste plansza zbiory liter 1,2,3 szeregi, każdy 3-12 jednostek pusta plansza pełne lub częściowe odtwarzanie

PROBLEM BADAWCZY SPERLINGA NAD PAMIĘCIĄ IKONICZNĄ

czy jest taka możliwość, by początkowo w pamięci było dostępne więcej informacji, które zanikają, zanim zostaną odtworzone?

WYNIKI BADAŃ SPERLINGA NAD PAMIĘCIĄ IKONICZNĄ i wnioski

przy pełnym odtwarzaniu - 4,5 jednostki przy częściowym odtwarzaniu - 3-4 jednostki wniosek: bezpośrednio po zniknięciu bodźca wizualnego pamięć przechowuje niemal pełny obraz zbioru

CO WG SPERLINGA POWODUJE ZAPOMINANIE Z IKONICZNEJ?

czas, który upływa od prezentacji bodźca wzrokowego, przy czym ilość odtwarzanych liter zmniejsza się wraz z czasem do 500ms, później nie ma już róźnicy

Jakie informacje zawiera pamięć sensoryczna?

Jeszcze nie zinterpretowane - PREKATEGORIALNE

MASKOWANIE

bodziec maskujący wywołuje interferencję w percepcji bodźca widzianego wcześniej w tym samym miejscu

trwałość wizualna

utrzymywanie się wrażenia wzrokowego, gdy bodziec przestał już działać

powidok

doznanie wzrokowe pojawiające się po usunięciu bodźca, czy inaczej obraz następczy może przybierać kolor dopełniający w stosunku do bodźca wyjściowego

2 rodzaje maskowania wstecznego stosowane przez Turveya i kiedy działają

SZUM WIZUALNY - działa, gdy bodziec i maska prezentowane do tego samego oka WZÓR - działa najlepiej, gdy mały odstęp czasowy między maską z bodźcem

efekt modalności

ostatnie dwa słowa z listy są odtwarzane lepiej po prezentacji słuchowej niż wzrokowej

efekt sufiksu

gdy na końcu listy prezentowanej słuchowo pojawia się nieistotne słowo, to odtwarzanie poprzedzających go słów obniża się działa też przy odczytywaniu z usty, gdy toś bezgłośnie czyta słowo

Stanowisko obrazowe (Kosslyn, Paivio) jeśli chodzi o naturę wyobrażeń

wyobrażenia wzrokowe są kodowane w postaci reprezentacji posiadających własności przestrzenne i specyficzne dla poszczególnych modalności zmysłowych

Stanowisko propozycjonalne (Anderson, Pylyshyn)jeśli chodzi o naturę wyobrażeń

Dane zmysłowe są kodowane w postaci abstrakcyjnych zbiorów twierdzeń i sądów

Badania Sheparda nad reprezentacjami wyobrażeniowymi -jak wyglądały - wersje -wnioski

Badani porównywali pary map mogli albo cały czas korzystać z mapy (percepcja) albo mapa była usuwana z pola widzenia (wyobraźnia) dawali sobie równie dobrze radę

Rotacje mentalne (Cooper i Shepard)

badani przekształcają obiekty tak jak robiliby to w rzeczywistości - w kierunku, który umożliwia najszybsze obrócenie do pozycji wyjściowej

Badania Kosslyna nad skaningiem mentalnym - dwie wersje

- badani wyobrażali sobie prostokąt i w jego obrębie zwierzę - im większy wyobrażany obiekt tym krótszy czas odpowiedzi na pyt. dot. cech wyobrażonego obiektu - wyobrażanie zwierząt parami, które znacznie różniły się wielkością - czas odpowiedzi zależny od względnej wielkości obu obiektów

Efekt ziarnistości

w przypadku wyobrażeni złożonych (np.królik i słoń) czas decyzji dłuższy niż w przypadku wyobrażeń prostych (np. królik i mucha)

Badania Kosslyna, Ball i Reiser nad skaningiem mentalny -> efekt odległości

Zapamiętywanie obiektów na mapie, skupienie uwagi na wyobrażonej plamce, która się między nimi w wyobraźni porusza - im bardziej oddalony punkt, tym dłużej to trwa

Modyfikacja eksperymentu z mapą (Zimmer)

uczenie się mapy: w całości, we fragmentach lub z inf. werbalnych nt. terenu ujętego na mapie Brak większych różnic między całościowym a fragmentarycznym, ale na podst. inf. werbalnych trudniej

Istota efektu stroopa

Utrudnienie w przetwarzaniu bodźców niespójnych w porównaniu z bodźcami spójnymi

Skąd bierze się efekt stroopa

czytanie zajmuje nam mniej czasu niż nazywanie kolorów, bo jest czynnością silnie zautomatyzowaną

Miara efektu interferencji w Stroopie

Różnica między średnim czasem potrzebmym na nazwanie koloru słowa niespójnego, a średnim czasem potrzebnym na nazwanie słowa spójnego

o czym świadczyć może słaby efekt interferencji?

o silnej kontroli poznawczej

Stroop emocjonalny

zadaniem osób badanych jest nazwanie koloru, jakim napisano słowa kojarzące się z lękiem albo rzeczami o nieprzyjemnym zabarwieniu

Stroop rozproszony

zadaniem osób badanych jest nazwanie koloru obiektu występującego w towarzystwie wyrazu oznaczającego zupełnie inny kolor

Stroop figuralny

osoby badane widzą figurę zbudowaną z innych figur. Zadanie polega na nazwaniu figury stanowiącej tworzywo, a zignorowaniu figury głównej

Stroop kierunkowy

zadaniem osób badanych jest reakcja za pomocą odpowiedniego klawisza klawiatury na strzałkę pokazującą kierunek przeciwny niż klawisz

od czego zależy wielkość efektu Stroopa?

od ogólnej kompetencji językowej

hamowanie - definicja i funkcje

hamowanie to mechanizm wspomagający proces selekcji informacji utrudnia dostęp do informacji nieistotnych powstrzymuje niepożądaną w danym momencie aktywność neuronalną

jak zachodzi kodowanie informacji w pamięci deklaratywnej?

poprzez włączanie nowej informacji w struktury wiedzy, co dokonuje się na drodze uczenia się jawnego

co przechowuje pamięć semantyczna?

pamięć semantyczne przechowuje symboliczne reprezentacje wiedzy ogólnej

jak wydarzenia są kodowane w pamięci epizodycznej?

bezpośrednio, w takiej postaci w jakiej zostały spostrzeżone, razem z kontekstem

w jaki sposób nabywane są formy pamięci niedeklaratywnej?

na drodze wielokrotnego powtarzania czynności albo uczenia się mimowolnego

jaki charakter wg magazynowych teorii pamięci (Atkinson, Shiffrin) ma przetwarzanie informacji?

sekwencyjny

pojemność STM

80 bit 7 +/- 2 elementy

badania Glanzera i Cunitza nad STM - jakie dwa efekty

pierwszeństwa i świeżości

co obrazuje krzywa pozycyjna?

prawdopodobieństwo prawidłowego odtworzenia bodźców z listy w zależności od ich pozycji na liście

dowody przemawiające za magazynowym modelem pamięci

1-różne czynniki powodujące zapominanie (STM-podobieństwo akustyczne bodźców, LTM-podobieństwo semantyczne bodźców) 2-specjalny rodzaj zapominania w LTM - utrata dostępu (->tip of the tongue effect) 3-

dowody przeciw magazynowym modelom pamięci

1-nie zawsze uczenie się zachodzi ustaloną w tych modelach ścieżką (->uczenie mimowolne) 2-kodowanie w LTM może zachodzić nie tylko semantycznie, ale też werbalnie i niewerbalnie

jak Baddeley tłumaczy wyniki procedury Petersonów z zapamiętywaniem sylab i odliczaniem wstecz stosowanej do badania STM?

procedura ta prowadzi do interferencji, ponieważ przechowywanie sylab i odliczanie angażuje ten sam rodzaj reprezentacji

3 powody zapominania z STM

czas, interferencja, przekierowanie uwagi na inną czynność

jaką właściwość wpływającą na ilość zapamiętanych danych ma wg Simona STM?

łatwiej zapamiętujemy dużo małych fraz niż "dużych brył"

efekt podobieństwa fonologicznego (Baddeley)

słowa i głoski podobnie brzmiące trudniej nam wydobyć z pamięci

amnezja wsteczna - przyczyny

uszkodzenie hipokampa, płatów skroniowych i czołowych

kodowanie

automatyczny proces tworzenia reprezentacji informacji w pamięci

Badania Ebbinghausa nad zapamiętywaniem i odpamiętywaniem - wnioski

im więcej elementóe na liście tym więcej powtórzeń niezbędnych do bezbłędnego odtworzenia

co zapewnia zastosowanie bezsensownego materiału w procedurze zapamiętywania?

bezsensowny materiał umożliwia wyeliminowanie wpływu uprzedniej wiedzy na zapamiętywanie

Badania Ebbinghauda nad oszczędnością przy ponownym uczeniu się

Jeśli listy są identyczne to czazs zaoszczędzony jest f. liniową liczby powtórzeń w 1. dniu

jaka wiedza wg Tulvinga bierze udział w odtwarzaniu?

W odtwarzaniu bierze udział zarówno wiedza semantyczna jak i proceduralna

Co oprócz l. powtórzeń ma wpływ na zapamiętywanie?

rozłożenie powtórzeń w czasie

Czym wg Josta różnią się skojarzenia o jednakowej silie, a których jedno jest starsze od drugiego?

skojarzenie chronologicznie wcześniejsze będzie bardziej podatne na dobroczynny wpływ ponownego ucznia się

W jaki sposób dłuższa przerwa między ekspozycją elementów listy, a w jaki sposób dł. przerwy między kolejnymi próbami wpływają na zapamiętanie (Hovland)

Dłuższa przerwa między ekspozycją elementów listy wpływa pozytywnie na zapamiętanie, ponieważ w takich warunkach bardziej efektywne jest kodowanie, a długość przerwy między kolejnymi próbami uczenia się całej listy nie ma związku z efektywnością zapomiętywania

Grupowanie kategorialne (Bousfield)

POziom odtworzenia jest istotnie wyższy dla słów powiązanych kategorialnie niż dla niepowiązanych, ponieważ dane słowo kojarzone jest za strukturami wyższego rzędu reprezentującymi nazwę kategorii. Przy odpamiętaniu wystarczy przypomnieć sobie jedno pojęcie by aktywować całą kategorię

Kiedy wg Frosta w procesie kodowania biorą udział zarówno semantyczne jak i wizualne cechy materiału obrazkowego?

gdy badani byli przygotowani na test swobodnego odtwarzania

hipoteza skąpca poznawczego (Fiske, Taylor)

zapamiętanie nazw obiektów stanowi minimum, które wystarcza do efektywnego rozpoznania, ale może się okazać nieefektywne w swobodnym odpamiętywaniu. Ucząc się pod kątem testu swobodnego odtwarzania zapamiętujemy materiał wieloaspektowo, a gdy do rozpoznawania - kodujemy minimalną ilość informacji, która pozwoli nam na różnicowanie treści znanych od nieznanych

Jaki jest warunek tego , by grupowanie kategorialne wpływało pozytywnie na odpamiętywanie?

Kategorie muszą być wychwycane przez os. badane

elaboracja

opracowywanie materiału, polegające na dodaniu do informacji czegoś, co w niej oryginalnie nie było. Może ona wyzwolić poszukiwanie dodatkowych inf., które prowadzą do doprecyzowania materiału. Prowadzi do pogłębiania przetwarzania.

Kiedy wg Goddena i Baddeley poprawność odtworzenia rośnie o połowę?

kiedy występuje zgodność kontekstu zapamiętywania i odtwarzania

efekt specyficzności kodowania (Tulving, Thomson)

w pewnych warunkach rozpoznanie, zazwyczaj prowadzące do lepszych rezultatów, może okazać się trudniejsze niż przypominanie

techniki mnemoniczne odnoszące się do teorii podwójnego kodowania (Paivio) - na czym polegają + przykład

w nich wykorzystujemy więcej niż 1 kod reprezentacji w trakcie nabywania materiału, np metoda obrazów interaktywnych

techniki mnemoniczne oparte na różnych sposobach organizowania informacji - w jaki sposób pomagają + 3 przykłady

wspomagają znalezienie sposobu kategoryzacji albo odwołują się do wcześniej nabytej, złożonej wiedzy jako szkieletu dla zapamiętywanych informacji, no. kategoryzowanie, system słów-wieszaków, metoda loci

2 rodzaje odpamiętywania

rozpoznawanie i przypominanie

3 metody odtwarzania

odtwarzanie w kolejności, swobodne, ukierunkowane

czego miarami są przypominanie i rozpoznawanie?

są miarami pamięci jawnej

metody badanie odpamiętania z pamięci niejawnej

klasyfikacja materiału, uzupełnianie fragmentów, poziom wykonania zadań wymagających kontrolowania złożonych systemów dynamicznych

Czym wg Luh różni się rozpoznawanie od od przypominania jeśli chodzi o efektywność?

Rozpoznawanie prowadzi do lepszych rezultatów i jest bardziej odporne na upływa czasu

2 podstawowe różnice między odtwarzaniem a rozpoznawaniem

dostępność wskazówek wydobycia(odtwarzanie-wewnętrzne, rozpoznawanie-zewnętrzne), liczba faz procesu (odtwarzanie-2, rozpoznawanie-1)

2 fazy procesu odtwarzania

1. przeszukanie pamięci i wydobycie inf. 2. rozpoznanie czy odnaleziona inf. jest tą, która wcześniej była prezentowana

paradoks frekwencji słów

słowa o wysokiej frekwencji występowania w języku są lepiej odpamiętywane na drodze odtwarzania niż rozpoznawania

interferencja retroaktywna

zapominanie dawniejszej informacji pod wpływem świeższej

w jaki sposób można wyeliminować interferencję retroaktywną?

za pomocą odtwarzania ukierunkowanego

3 rodzaje wpływu nastroju na odpamiętywanie

1. poprawność odpamiętania jest wyższa, jeśli nastrój, w którym odpamiętanie się odbywa jest zgodny z tym, w którym inf. zostały zakodowane 2. pozytywny nastrój na ogół sprzyja zapamiętywaniu 3. lepsze odpamiętywanie, gdy materiał ma osobisty charakter

teoria poziomów przetwarzania Craika i Lockharta

trwałość śladów pamięciowych wiąże się z głębokością przetwarzania stymulacji, która jest efektem kodowania informacji i późniejszej obróbki informacji

jaki charakter ma pamięć wg Craika i Lockharta?

pamięć ma charakter jednorodny, chociaż pogłębienie prztwarzania może angażować różne mechanizmy poznawcze

czym jest percepcyjna analiza sytuacji i co jest jej produktem ubocznym?

percepcyjna analiza symulacji to złożony proces angażujący-przy głębszym przetwarzaniu-również wieloaspektową interpretację stymulacji

czym są zgodnie z teorią poziomów przetwarzania zapisy pamięciowe?

zapisy pamięciowe nie stanowią bezpośredniego odwzorowania bodżca, ale są zapisem operacji poznawczych składających się na proces jego percepcji

co wpływa pozytywnie na sprawność odtwarzania stymulacji?

głębokie przetworzenie stymulacji

od jakich 2 czynników uzależnione są przywołania pamięciowe?

przywołania pamięciowe są uzależnione od możliwości późniejszego odtworzenia operacji, które uczestniczyły w procesie interpretacyjnym oraz od przebiegu procesów interpretacji bodźca

Dlaczego Najder uważa, że nawet gdyby usunąć wszystkie niesprawności systemu poznawczego, przywołania pamięciowe interindywidualne byłyby różne?

ponieważ przebieg procesów interpretacji u różnych ludzi może być różny, nawet jeśli działają na nich te same bodźce

2 poziomy przetwarzania

płytszy - zw. z analizą fizycznych właściwości stymulacji, głębszy -zw. z analizą znaczenia stymulacji

jaką właściwość wykazały badania pamięci w kategorii poziomów przetwarzania? (ja liczyłam samogłoski)

im głębszy poziom przetwarzania, tym dłuższy czas reagowania, ale lepszy wskaźnik niezamierzonego zapamiętywania materiału

efekt autoreferencji

dane odnoszące się do nas samych zapamiętujemy najlepiej

Czego dowiedli Hyde i Jenkins badając poziomy przetwarzania?

nawet jeśli poinformujemy osoby badane o teście sprawdzającym poziom zapamiętania słów, nie wpłynie to na rezultaty

2 rodzaje powtarzania i ich cechy

podtrzymujące- powtarzanie operacji, które zostały uprzednio wykonane na danym materiale, nie prowadzi do pogłębienia przetwarzania, a jego funkcją jest aktywne podtrzymanie inf. na danym poziomie, pogłębiające- zastosowanie nowych, zazwyczaj semantycznych operacji w stosunku do materiału pamięciowego, prowadzących do jego głębszego przetwarzania

2 rodzaje elaboracji (morris, Bransford)

elaboracja materiału- pogłębiamy znaczenie bodźca, elaboracja relacji- odnosimy dany bodziec do naszej wiedzy

która część mózgu zostaje aktywowana w przypadku przetwarzania głębokiego?

lewa dolna kora przedczołowa półkuli

która część mózgu zostaje aktywowana w przypadku przetwarzania płytkiego?

obustwonne obszary bruzdy śródciemieniowej i zakrętu wrzecionowatego oraz obszar przedczołowy prawej półkuli i górny zakręt potyliczny lewej półkuli

rozumowanie dedukcyjne - definicja + 2 cechy

wyciąganie wniosków z przesłanek z wykorzystaniem formalnych reguł logiki. wniosek niezawodny, nie prowadzi do uzyskania nowej wiedzy

2 rodzaje zadań wykorzystywanych w badaniach nad wnioskowaniem dedukcyjnym

1. wymagające ewaluacji konkluzji-os, badanej prezentuje się i przesłanki i wniosek, a ona ma ocenić poprawność konkluzji 2. wymagające generowania konkluzji- osoba bad. samodzielnie generuje wnioski

rozumowanie indukcyjne - definicja + 3 cechy

wyprowadznie nowych twierdzeń na podstawie skończonej l. zgromadzonych przypadków. wniosek niepewny, dostarcza nowych inf., wykrywamy i formułujemy prawidłowości ogólne

Z jakimi 3 zagadnieniami można wg Evansa powiązać kierunki badań nad rozumowaniem?

1.problem kompetencji w zakresie rozumowania(czy ludzie z natury potrafią rozumować logicznie?) 2.identyfikacja systematycznych tendencji w rozumowaniu 3.wpływ zawartości zadania i kontekstu na rozumowanie

sylogizm - definicja

schemat wnioskowania dedukcyjnego, w którym wniosek wyciąga się na podstawie przesłanek.

Z jakich 3 terminów połączonych relacją składa się każda przesłanka?

1.z terminu większego=orzecznika wniosku=predykatu 2.z terminu średniego 3. z terminu mniejszego=podmiotu

2 rodzaje sylogizmów

liniowy, kategoryczny

sylogizm liniowy

związek między wszystkimi trzema terminami ma charakter liniowy i dotyczy porównania natężenia jakiejś właściwości użytych terminów (np. X wyższy od Y, Y niższy od Z)

sylogizm kategoryczny

orzeka o przynależności użytych w niej terminów do określonej kategorii (np.niektórzy ludzie są interesujący, żaden artysta nie jest interesujący)

efekt atmosfery

dot. błędów polegających na tendencji os. badanych do generowania wniosków na podstawie atmosfery tworzonej przez kwantyfikatory zawarte w przesłankach (np. WSZYSTKIE A są B, WSZYSTKIE C są B, więc WSZYSTKIE A są C)

Hipoteza faworyzowania konkluzji negatywnej (Begg, Denny)

negatywna przesłanka tworzy atmosferę negatywną, nawet jeśli inne przesłanki są pozytywne

hipoteza faworyzowania konkluzji szczegółowej

szczegółowa przesłanka tworzy atmosferę szczegółową, nawet jeśli pozostałe przesłanki są ogólne

3 wyjaśnienia efektu atmosfery

1. podobieństwo syntaktyczne przesłanek (składnia nas skłania) 2. hipoteza inwersji terminów w przesłankach (Chapman) - stosowanie równoważności w miejscu kiedy to jest nieuprawnione->kwadrat i prostokąt 3. hipoteza strategii dopasowania (Wetherick) - wybieramy bardziej zachowawczą konkluzję, czyli taką, która dot. mniejszej liczby przypadków

3 stanowiska co do formy reprezentacji sylogizmów liczbowych

wizualno-przestrzenna (Johnson-Laird, Gott) mieszana(Sternberg) propozycjonalna=w postaci sądów (Clark)

jaki wg Oakhill i Johnsona-Lairda wpływ na rozumowanie sylogistyczne ma wiedza i kontekst?

badani częściej formułują wnioski poprawne, jeśli są one zgodne z wiedzą potoczną, jeśli wnioski są sprzeczne z wiedzą potoczną twierdzą, że nie da się rozwiązać, a gdy rzeczywiście nie da się rozwiązać-częściej formułują błędne konkluzje

4 rodzaje implikacji

Modus ponens(jeżeli P to Q, P, więc Q), Potwierdzenie Następnika (Jeżeli P to Q, Q, więc P), Zaprzeczenie Poprzednika (Jeżeli P to Q, nieP, więc nieQ), Modus Tollens (Jeżeli P to Q, nieQ, więc nieP)

które z 4 rodzajów implikacji są zawsze niezawodne?

modus tollens i modus ponens

badania Watsona nad błędami rozumowania warunkowego (z kartami) - które strategie wybierają najczęściej ludzie i dlaczego?

ludzie do sprawdzenia poprawności hipotezy dot. kart wykorzystywali najczęsciej modus ponens i potwierdzenie następnika. Dzieje się tak ,ponieważ większość ludzi preferuje strategie konfirmacyjne testowania hipotez

efekt materiału tematycznego (Griggs, Cox)

eksperyment z kartami dot. wieku i spożywanego napoju pokazały, że większość osób poprawnie odwracała karty

czego dowodzą badania Cosmides jeśli chodzi o posługiwanie się implikacją w syt. społecznych?

ludzie w pewnych syt. społecznych, tj. wykrywanie oszustów, zadziwiająco sprawnie posługują się implikacją

co wg Braine może zwiększyć poprawność rozumowania przy implikacji?

rozszerzenie kontekstu

sztywność myślenia

utrzymywanie się postawy, przeświadczenia lub sposobu działania, mimo zmiany warunków i braku uch dalszej przydatności. w rozwiązywaniu problemów przeszkadza w redefinicji problemu.

3 rodzaje sztywności myślenia wg Hunzikera

1.związana z nawykiem-uruchomienie szybkiej i dobrze utrwalonej, ale niedopasowanej do sytuacji reakcji 2.związana z restrukturyzacją sytuacji problemowe - trudność w reorganizacji dostęnych danych w celu ich ponownego zestawienia 3.związana z generowaniem różnorodnych rozwiązań-odwrotność giętkości ideacyjnej

giętkość ideacyjna

zdolność do generowania wielu różnorodnych rozwiązań problemów o charakterze dywergencyjnym

nastawienie

schematyczne podejście do problemu, zgodne z wcześniej wytworzonym sposobem jego reprezentacji lub utrwaloną procedurą poszukiwania rozwiązania

Co wg Newella i Simona może ulec zniekształceniu podczas rozwiązywania problemu?

każdy z elementów definicyjnych: dane początkowe, cele, operatory i ograniczenia

do jakich 2 efektów dochodzi podczas problemu dzbanów wody Luchinsa?

do indukcji nastawienia, która prowadzi do wytworzenia u os. badanej sztywnego sposobu rozwiązywania + efekt mechanizacji myślenia

kiedy, wg Ransophera i Thompsona, siła efektu Luchinsa jest największa?

gdy jest jak najwięcej zadań powodujących indukcję nastawienia

mechanizacja myślenia - jej plus i minus

+ jest strategią korzystania z ograniczonych zasobów=minimalizuje wysiłek poznawczy -utrudnia wykorzystywanie procesów metapoznawczych

jaki efekt może towarzyszyć mechanizacji myślenia?

osłabienie kontroli poznawczej

inercja mentalna

uporczywe stosowanie schematów, mimo że nie są one już adekwatne do sytuacji

inercja ideacyjna

usztywnienie się na jednym rodzaju generowanych rozwiązań, krążenie wokół jednego pomysłu

fiksacja funkcjonalna

niezdolność do używania obiektów inaczej, niż w ich typowej funkcji

sztywność rozumiana jako cecha osobnicza - jak badamy? z czym jest związana?

badamy kwestionariuszowo, jest pozytywnie związana ze sztywnością ideacyjną w zadaniach poznawczych

4 czynniki przeszkadzające w rozwiązywaniu problemów wg Kotovsky

1.duży stopień nowości 2.duża liczba reguł 3.duża złożoność reguł 4.niezgodność reguł z intuicją

transfer negatywnyy

rozwiązanie wcześniejszego problemu utrudnia rozwiązanie późniejszego

transfer pozytywny

rozwiązanie wcześniejszego problemu ułatwia poradzenie sobie z rozwiązaniem późniejszego problemu

maskowanie wsteczne

zakłócenie percepcji występujące, gdy zaraz po bodźcu (wzrokowym lub słuchowym) pojawia się inny bodziec tej samej modalności.

jak Sperling wywnioskował, że pamięć ikoniczna zawiera bodźce prekategorialne, czyli jeszcze nie przetworzone?

zmodyfikował swój eksperyment i zamiast rzędów samych liczb na planszach umieścił liczby i litery. Wyniki odtworzenia nie zmieniły się

jak jasność pola prezentowanego po bodźcu właściwym (liczbach) zmienia poziom odtworzenia w eksperymencie Sperlinga?

jasne pole zmniejsza dokładność odtwarzania w porównaniu z ciemnym polem

na podstawie badań Sperlinga powstał model wzrokowy pamięci sensorycznej=ikonicznej, jak opisywana jest ta pamięć?

Przechowuje ona pełny obraz wzrokowy, który stopniowo słabnie i w ciągu kilkuset milisekund (500 ms) całkowicie zanika.

co wynika z prekategorialności pamięci ikonicznej? na jakiej podstawie możemy, a na jakiej nie wydobywać z niej informacje?

informacje z pamięci ikonicznej mogą być wydobywane na podstawie cech fizycznych bodźca:koloru, położenia, wielkości, ale nie możemy tego zrobić na podstawie znaczenia bodźca

co umożliwia pamięć ikoniczna?

dzięki pamięci ikonicznej możemy opracowywać bodziec jeszcze przez pewien czas po zakończeniu jego działania

co działoby się, gdyby informacje byłyby przechowywane w pamięci ikonicznej dłużej niż są?

mielibyśmy kłopoty z przetwarzaniem kolejnych bodźców

trwałość wizualna podlega innym uwarunkowaniom niż badanie Sperlinga. Z tego powodu można w pamięci ikonicznej wyróżnić przynajmniej 2 zjawiska. Jakie?

trwałość informacyjną i trwałość wizualną

zakres pamięci bezpośredniej

liczba elementów odtwarzanych bezpośrednio po jednorazowym odbiorze z zachowaniem kolejności.

jak nazywają się podstawowe jednostki magazynowane w pamięci krótkotrwałej?

porcje informacji (chunks), które mogą mieć różne rozmiary, od jednej litery do całych fraz

z czym wg Cowana ma związek ograniczona pojemność STM?

z ograniczoną pojemnością uwagi, w centrum uwagi jesteśmy w stanie utrzymać 3-5 elementów

z czym związany jest wysoki zakres STM?

- z wiekiem (wzrasta do 15 r.ż) - z poziomem inteligencji

czego dowodzi eksperyment Petersonów dot. długości przechowywania inf. w STM?

Jeśli odebrany materiał nie jest powtarzany, to zanika całkowicie po 18-30 sekundach

przeszukiwanie równoległe

proces, w którym liczne informacje zawarte w pamięci są dostępne równocześnie.

przeszukiwanie seryjne

proces, w którym informacje zawarte w pamięci są przeglądane kolejno, jedna po drugiej.

na czym polegało zadanie Sternberga?

Badani najpierw widzieli serię cyfr, których liczba nie przekraczała zakresu pamięci bezpośredniej. Po krótkiej przerwie pokazywano cyfrę testową i pytano, czy należy ona do prezentowanego zbioru. Badani odpowiadali twierdząco lub przecząco, naciskając odpowiedni przycisk. Proszono o możliwie szybkie decyzje i natychmiast podawano informację zwrotną o tym, czy odpowiedź była prawidłowa.

o czym świadczy wzrost czasu reakcji następujący wraz z powiększaniem zbioru cyfr utrzymywanych w pamięci w zadaniu Sternberga?

o seryjnym procesie przeszukiwania pamięci

jaki charakter ma wg Sternberga proces przeszukiwania pamięci?

wyczerpujący, czyli zawsze przeszukiwany jest cały zbiór informacji

dlaczego przeszukiwanie pamięci ma charakter wyczerpujący, skoro niezgodne to jest z intuicją?

Sternberg wyjaśnia to szybkim tempem procesu przeszukiwania w porównaniu z powolnymi operacjami podejmowania decyzji.

czy przeszukiwanie pamięci ma zawsze charakter wyczerpujący?

nie zawsze, w momencie kiedy mamy podać miejsce jednostki w serii stosujemy przeszukiwanie samokończące się, a jeśli mamy stwierdzić czy jednostka występowała w podanym szeregu - wyczerpujące

kod pamięciowy

forma, w jakiej informacja jest reprezentowana w pamięci.

w jakich kodach mogą być przechowywane informacje w STM?

akustycznym, wizualnym i semantycznym

trwałość słuchowa

utrzymywanie się wrażenia dźwięku, gdy bodziec przestał już działać.

kiedy, w przypadku pamięci echoicznej, efekt maskowania wstecznego wzrasta?

Efekt maskowania wzrasta wraz z intensywnością bodźca maskującego i jest silniejszy, gdy oba bodźce są skierowane do tego samego ucha.

ile wg Crowforda wynosi trwałość echoicznej pamięci sensorycznej?

2-4 do 20 sekund

ile wynosi pojemność pamięci echoicznej?

5 jednostek

teoria rywalizacji egzemplarzy Logana

procesy automatyczne charakteryzują się określonym zestawem właściwości:[1] są autonomiczne-mogą być uruchamiane oraz wykonywane nieintencjonalnie, detekcja bodźca powoduje natychmiastowe przywołanie z pamięci wszystkich związanych z nim informacji deklaratywnych i proceduralnych [2]mogą podlegać kontroli [3]brak introspekcyjnej świadomości ich przebiegu [4]bezwysiłkowość

hipoteza inwersji

odwracanie kierunku relacji między terminami zawartymi w przesłankach sylogizmu

błąd pewności wstecznej

tendencja do oceniania przeszłych wydarzeń jako bardziej przewidywalnych niż rzeczywiście były. I FUCKIN' KNEW IT!

odwrócony efekt Stroopa

W odwróconym efekcie czynnikiem zakłócającym jest kolor dla przeczytania słowa. Badani po uprzednim treningu w nazywaniu kolorów jakim napisane jest słowo mają trudność w czytaniu słów oznaczających kolory, które napisane są innym pisakiem niż czarny (kolorem niezgodnym)

rozumowanie warunkowe

część logiki zajmująca się rachunkiem zdań, jej podstawowym przedmiotem zainteresowania jest implikacja

zasada reprezentatywności

posługując się nią oceniamy prawdopodobieństwo niepewnych zdarzeń według tego, w jakim stopniu są one podobne do populacji, z której pochodzą, albo w jakim stopniu posiadają wyróżniające cechy procesu, który je wytwarza. ORŁY I RESZKI

złudzenie gracza

ludzie sądzą, że poszczególna seria wyników w ruletce nie powinna zawierać samych czerwonych, gdyż nie odpowiada losowemu charakterowi sekwencji

ignorowanie ogólnych prawidłowości

nie mamy poczucia, iż przy przyjmowaniu danej informacji powinniśmy się kierować ogólnymi tendencjami statystycznymi TAKSÓWKI

nieuwzględnianie regresji w przewidywaniach

nie branie pod uwagę tego, że po wyjątkowo dobrym wyniku należy się spodziewać wyniku słabszego i odwrotnie

błąd koniunkcji

ludzie nie uwzględniają tego, że prawdopodobieństwo koniunkcji zdarzeń jest mniejsze niż prawdopodobieństwo pojedynczego zdarzenia należącego do tej koniunkcji, np. prawdopodobieństwo spotkania mężczyzny-blondyna mniejsze niż prawdopodobieństwo spotkania mężczyzny jakiegokolwiek

heurystyka zakotwiczenia

posługujemy się jakąś wartością lub liczbą w celu sformułowania odpowiedzi na zadane nam pytanie. Ta wartość/liczba stanowi dla nas punkt wyjściowy stanowiący zakotwiczenie.

złudzenie w ocenianiu koniunkcji

wykazywanie większego zaufania do zdarzenia koniunkcyjnego

zasada dostępnośći psychicznej

wierzymy w to, co łatwiej jest nam przywołać z pamięci, np. że ludzie częściej giną od ugryzień rekina niż od zajebania w nich odłamkiem z samolotu ;P

Abstrakcja i jej 2 rodzaje

Abstrakcja - wyróżnianie w grupie obiektów pewnych cech przy pominięciu pozostałych. abstrakcja negatywna - pomijanie cech nieistotnych, abstrakcja pozytywna- wyodrębnienie tych cech, które są istotne

na czym polega uczenie się pojęć metodą różnicową?

najpierw uczą się procedur identyfikacyjnych, później pojęcia (cech), a na koniec mają sformułować definicję

jak wg Howarda są nabywane 2 rodzaje pojęć?

pojęcia niejawne- nabywane metodą abstrakcji percepcyjnej lub wyobrażeniowej właściwości desygnatów z egzemplarzy typowych dla kategorii, pojęcia jawne - metodą testowania hipotez odnośnie do wcześniej wyabstrahowanych cech egzemplarzy

w jakim paradygmacie badania nad nabywaniem pojęć sztucznych=matrycowych prowadził Lewicki?

w paradygmacie recepcji

ile powtórzeń potrzebowały osoby badane, żeby nauczyć się pojęcia matrycowego klipiec w badaniach Lewińskiego czego to dowodzi?

tyle ile cech różnicujących posiadał klipiec. Jest to dowodem na to, że testowali oni hipotezy na temat 1 cechy klipca i po otrzymaniu inf. zwr. od eksperymentatora ją weryfikowali

dlaczego klasyczne teorie reprezentacji pojęciowych nie zawsze znajdują zastosowanie w rzeczywistości?

pojęcia naturalnie, np. ptak, nie są zawsze definiowalne przez listę cech

czym, zgodnie z koncepcjami probabilistycznymi, jest reprezentacja pojęciowa?

jest sumarycznym opisem wszystkich cech pojęciowych będących desygnatami danego pojęcia

2 wymiary reprezentacji pojęciowych wg Rosch

pionowy- dotyczy stopnia ogólności pojęcia, poziomy-dotyczy desygnatów pojęcia znajdujących się na poziomie wyższym

3 poziomy pionowego wymiaru reprezentacji pojęciowych wg Rosch

nadrzędny-pojęcia na nim odzwierciedlane przez niewielką liczbę cech, podstawowy-najczęściej używany poziom ogólności reprezentacji pojęciowych, podrzędny-uwzględnia pojęcia bardzo szczegółowe

prototyp

najbardziej typowy, reprezentatywny egzemplarz pojęcia

kiedy, zgodnie z koncepcją prototypów, uczenie się pojęć jest najbardziej efektywne?

gdy uczenie się rozpoczynamy od prototypu (wymiar poziomy) kategorii pojęciowej z poziomu podstawowego (wymiar pionowy)

wskaźnik podobieństwa rodzinnego

prototyp to taki egzemplarz kategorii, który jest najbardziej podobny do wszystkich innych desygnatów kategorii najmniej podobny do desygnatów innej kategorii