Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Hierarchia aktów prawnych
36
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
Zestaw zawiera hasła dotyczące hierarchii aktów prawnych w polskim prawodawstwie oraz informacje na temat konstytucji, jakie w toku historii obowiązywały na terenie państwa polskiego. Hasła odnoszące się do sposobów publikacji aktów normatywnych są przeznaczone dla zdających maturę z WOS-u na poziomie rozszerzonym, pozostałe fiszki opierają się na materiale podstawowym.
pytanie
odpowiedź
Na czym polega hierarchia aktów prawnych?
akt prawny niższego rzędu musi być zgodny z aktem znajdującym się wyżej w hierarchii
Źródła powszechnie obowiązującego w RP prawa to:
Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia
Konstytucja
ustawa zasadnicza; uchwalana przez Zgromadzenie Narodowe (połączone izby Sejmu i Senatu); zawiera przepisy nadające organom państwowym uprawnienia do wydawania aktów prawnych niższego rzędu
Co zawiera Konstytucja?
zarys ustroju politycznego, społecznego, ekonomicznego; sposoby powoływania i odwoływania najważniejszych organów państwowych, ich strukturę i kompetencje; podstawowe prawa i obowiązki obywateli
Rozdziały Konstytucji
jest ich 13: Rzeczpospolita; Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela; Źródła prawa; Sejm i Senat; Prezydent RP; Rada ministrów i administracja rządowa; Samorząd terytorialny; Sądy i Trybunały; Organy ochrony państwowej i ochrony prawa; Finanse Publiczne; Stany nadzwyczajne; Zmiana Konstytucji; Przepisy przejściowe i końcowe
Ile powstało w Polsce konstytucji?
siedemnaście
Pierwsza polska konstytucja?
Konstytucja 3 Maja - 3.05.1791
Konstytucja nadana przez Napoleona
Konstytucja Księstwa Warszawskiego - 22.07.1807 (wolność osobista, równość wobec prawa, jednolite sądownictwo, brak uwłaszczenia chłopów i zależność dyplomatyczna od Cesarstwa Francuskiego)
Konstytucja Królestwa Polskiego
27.11.1815; nadana przez cesarza Rosji - Aleksandra I; Polska monarchią konstytucyjną połączoną unią personalną z Cesarstwem Rosyjskim (cesarz Rosji = król Polski)
Statut Organiczny dla Królestwa Polskiego
26.02.1832 - zastąpił Konstytucję z 1815; nadany przez cara Mikołaja I zaraz po upadku powstania listopadowego; wcielał Polskę na zawsze do Cesarstwa
Konstytucje na terenie Polski w czasie zaborów
Konstytucja Księstwa Warszawskiego - 22.07.1807; Konstytucja Królestwa Polskiego - 27.11.1815; Statut Organiczny dla Królestwa Polskiego - 26.02.1832; Konstytucje Wolnego Miasta Krakowa z 1815, 1818 i 1833 roku; Statut Krajowy Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim - 26.02.1861
Pierwsza konstytucja w Polsce międzywojennej
Mała Konstytucja - 20.02.1919, przygotowująca do uchwalenia Konstytucji marcowej - 17.03.1921 (pierwszej nowoczesnej konstytucji)
Konstytucje po zamachu majowym
Nowela sierpniowa - 2.08.1926 (władza w rękach Józefa Piłsudskiego); Konstytucja kwietniowa - 23.04.1935 (wprowadzała ustrój prezydencko-autorytarny
Konstytucje PRL
Mała Konstytucja - 19.02.1947; Konstytucja PRL - 22.07.1952
Konstytucje po roku 1989
Uchwała Konstytucyjna o trybie przygotowania i uchwalania Konstytucji RP - 23.04.1992; Mała Konstytucja - 17.10.1992; Konstytucja RP - 2.04.1997
Mała konstytucja
pełni funkcję konstytucji, ale formalnie ma charakter tymczasowy i obowiązuje do chwili uchwalenia właściwej konstytucji
Konstytucja oktrojowana
nadana, nie zatwierdzona przez sejm
Preambuła
uroczysty wstęp do aktu prawnego
Nowelizacja
wprowadzenie zmian do aktu prawnego
Funkcje konstytucji
prawna (podstawa systemu prawnego państwa); integracyjna (obowiązuje na terenie całego kraju); ustrojotwórcza (zawiera zasady funkcjonowania państwa); narodotwórcza (symbol powstania narodu)
Hierarchia aktów prawnych w Polsce
Konstytucja RP; Ratyfikowane umowy międzynarodowe;
Rozporządzenia, dyrektywy i decyzje Unii Europejskiej; ustawy i rozporządzenia z mocą ustawy; rozporządzenia; akty prawa miejscowego (rozporządzenia i zarządzenia wojewody, uchwały, zarządzenia porządkowe)
Ustawa
trzeci po konstytucji i umowie międzynarodowej ratyfikowanej za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie akt prawny w hierarchii; uchwalana przez władzę ustawodawczą (parlament) w ściśle określonym trybie, określonym w konstytucji
Ratyfikowane umowy międzynarodowe
negocjowane i podpisywane przez urzędników publicznych; obowiązują pod warunkiem ratyfikacji przez Prezydenta RP; w określonych sytuacjach ratyfikacja/wypowiedzenie umowy międzynarodowej wymaga wyrażenia zgody w ustawie
Przypadki gdy ratyfikacja umowy międzynarodowej wymaga wyrażenia zgody w ustawie
gdy umowa dotyczy: pokoju, sojuszu, układu politycznego lub wojskowego; wolności, praw lub obowiązków obywatelskich określonych w Konstytucji; członkostwa w organizacjach międzynarodowych; znacznego obciążenia państwa finansowo; spraw regulowanych ustawami
Rozporządzenia
akty prawne będące aktami wykonawczymi do ustawy; wydawane na podstawę upoważnień zawartych w ustawie; ich celem jest umożliwienia wykonania danej ustawy
Prawo wydawania rozporządzeń posiadają
Prezydent RP; Rada Ministrów (premier i poszczególni ministrowie), Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Zarządzenia
prawo wydawania posiadają Prezydent i Rada Ministrów; ich celem jest umożliwienie organom państwa wykonywania ich uprawnień konstytucyjnych; wynikają bezpośrednio z konstytucji i mają charakter wewnętrzny
Akty prawa miejscowego
obowiązują na terenie działania wydającego je organu samorządu terytorialnego
Publikacja aktów prawa
jednym z warunków wejścia prawa w życie jest podanie podanie go do wiadomości publicznej
Powszechnie obowiązujące akty prawne publikowane są w:
Dzienniku Ustaw RP; Monitorze Polskim
W Dzienniku Ustaw publikowane są:
konstytucja; ustawy; rozporządzenia z mocą ustaw; umów y międzynarodowe; orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego; a także akty prawne dotyczące - wojny i pokoju (stan wojenny, mobilizacja), referendów ogólnokrajowych, wyborów ogólnokrajowych, uchwały Sądu Najwyższego zatwierdzające ważność wyborów prezydenckich i parlamentarnych oraz referendów ogólnokrajowych, stanu wyjątkowego i stanu klęski żywiołowej
W Monitorze Polskim publikowane są:
zarządzenia Prezydenta RP, zarządzenia Premiera i uchwały Rady Ministrów wydane na podstawie ustawy; orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego; regulaminy Sejmu, Senatu i Zgromadzenia Narodowego; decyzje Sejmu i Senatu dot. stanowisk państwowych; akty urzędowe Prezydenta
Dzienniki resortowe
dzienniki, w których każde ministerstwo publikuje swoje zarządzenia ministerialne
Akty prawa miejscowego publikowane są w:
dziennikach urzędowych województwa, a także za pośrednictwem lokalnych środków masowego przekazu i obwieszczeń
Czy akty prawa wchodzą w życie z dniem publikacji?
nie - między publikacją a wejściem w życie aktu prawa obowiązuje okres vacatio legis, którego celem jest umożliwienie zainteresowanym zapoznania się z nowym prawem i przygotowanie na jego wejście w życie
Czas trwania vacatio legis to:
w przypadku ustawy - 14 dni, w przypadku obszerniejszych aktów prawa v.l. może zostać przedłużone do kilkunastu miesięcy
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
