Polski: zdania: budowa, podział, rozkład.

23 fiszki    fipfip   
rozpocznij naukę drukuj graj sprawdź się
Pytanie polski
Odpowiedź polski

wypowiedzenie
rozpocznij naukę
najmniejsza jednostka porozumiewania się; grupa wyrazów powiązanych ze sobą pod względem logicznym i gramatycznym stanowiąca zamkniętą całość.

co trzeba zrobić żeby ustalić rodzaj wypowiedzenia?
rozpocznij naukę
sprawdzić czy zawiera orzeczenie.

jak dzielimy wypowiedzenia?
rozpocznij naukę
równoważnik zdania, zdanie

podział zdania
rozpocznij naukę
zdanie złożone, zdanie pojedyncze

podział zdania złożonego
rozpocznij naukę
zdanie złożone współrzędnie, zdanie złożone podrzędnie

kiedy stawiasz przecinek w zdaniu pojedynczym?
rozpocznij naukę
między jednorodnymi częściami o znaczeniu przeciwstawnym; po powtórzonym spójniku; jednorodne zdania są względem siebie równorzędne znaczeniowo; przed wyrazami użytymi w wołaczu.

budowa zdania pojedynczego
rozpocznij naukę
przydawka, podmiot, okolicznik, orzeczenie, dopełnienie

przydawka odpowiada na pytania
rozpocznij naukę
jaki? który? czyj? ile? czego? z czego?

podmiot odpowiada na pytania
rozpocznij naukę
kto? co?

okolicznik odpowiada na pytania
rozpocznij naukę
jak? gdzie? kiedy? po co? dlaczego?

orzeczenie odpowiada na pytania
rozpocznij naukę
wszystkich przypadków bez Mianownika i Wołacza, czyli: kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? kim? czym? o kim? o czym?

orzeczenie jest
rozpocznij naukę
najważniejszym składnikiem zdania; nazywa czynności i stany podmiotu, zazwyczaj jest wyrażone CZASOWNIKIEM W FORMIE OSOBOWEJ.

nazywa wykonawcę czynności lub kogoś (coś) o kogo stanie się informuje, najczęściej wyrażony zaimkiem w mianowniku lub rzeczownikiem.

dopełnienie
rozpocznij naukę
dostarcza informacji o czynności, jest OKREŚLENIEM CZASOWNIKA. Wyrażone ZAIMKIEM W PRZYPADKU ZALEŻNYM.

okolicznik
rozpocznij naukę
nazywa sposób wykonywania czynności. Jest OKREŚLENIEM CZASOWNIKA. Wyrażony PRZYSŁÓWKIEM lub WYRAŻENIEM PRZYIMKOWYM.

zdanie złożone współrzędnie
rozpocznij naukę
składa się z dwóch orzeczeń, zbudowanie co najmniej z 2 zdań składowych. Zdania składowe są względem siebie równorzędne.

zdanie złożone podrzędnie
rozpocznij naukę
zdania składowe nie są względem siebie równorzędne, tzn. jedno dopełnia i rozbudowuje informacje drugiego i jest w stosunku niego podrzędne.

podmiot gramatyczny
rozpocznij naukę
wyrażony rzeczownikiem lub zaimkiem w mianowniku; np.: Joanna jest dzisiaj w szkole. (kto? Joanna)

podmiot logiczny
rozpocznij naukę
wyrażony rzeczownikiem lub zaimkiem w dopełniaczu; np.: Dwóch kolegów rozebrało lalkę.

podmiot domyślny
rozpocznij naukę
nie jest nazwany, ale z formy gramatycznej orzeczenia lub kontekstu możemy się domyślić, np.: Był dzisiaj w barze. (on)

zdanie bezpodmiotowe
rozpocznij naukę
nie ma podmiotu, nie można się domyślić na podstawie formy orzeczenia i nie jest ważne kto jest wykonawcą czynności; np.: Warto się uczyć.

orzeczenie czasownikowe
rozpocznij naukę
wyrażone czasownikiem (najczęściej w formie osobowej; np.: uczy się.

orzeczenie imienne
rozpocznij naukę
składa się z czasownika posiłkowego (łącznika) i tzw. orzecznika; np. Marianna jest uczennicą warszawskiego liceum.(jest uczennicą- łącznik, orzecznik)