Barok – podstawowe informacje o epoce

50 fiszek    Mimisia    Fiszki stworzone przez użytkownika. Sprawdzone znajdziesz tutaj.
rozpocznij naukę drukuj graj sprawdź się
szacowany czas nauki: 12:30
Pytanie język polski
Odpowiedź język polski

Ramy czasowe:
w Europie od połowy XVI wieku do początku XVIII wieku, w Polsce od lat 80. XVI wieku do lat 40 XVIII wieku

Skąd pochodzi nazwa barok?
od portugalskiego barocco – dziwny, tak nazywano perły o dziwnym kształcie

Owocem jakich wydarzeń historycznych jest barok?
wojen religijnych, które nastąpiły po wystąpieniu Lutra oraz skierowanej przeciwko protestantyzmowi kontrreformacji, a także rozwoju absolutyzmu we Francji

Czym jest kontrreformacja?
ruch społeczno-polityczny mający na celu walkę z reformacją i odbudowanie osłabionej przez pojawienie się protestantów pozycji Kościoła – zapoczątkowana na soborze trydenckim (1545-1563r.)

Najbardziej reprezentacyjne budowle baroku to:
Wersal, symbol potęgi Ludwika XIV; kościół Il Gesu w Rzymie

Człowiek epoki baroku jest:
zagubiony, rozdarty wewnętrznie, wątpi w doczesne wartości, szuka oparcia w Kościele

Wymień najważniejszych filozofów epoki baroku:
Kartezjusz; Blaise Pascal; Baruch Spinoza;

Jakimi zagadnieniami interesowali się filozofowie baroku?
miejsce człowieka we wszechświecie; stosunek człowieka do Boga; sens ludzkiego istnienia; postawy od dewocji do libertynizmu

Wymień najwybitniejszych uczonych epoki baroku:
Francis Bacon; Giordano Bruno; Galileusz; Isaac Newton; John Locke

Czym jest racjonalizm?
poglądem filozoficznym stworzony przez Kartezjusza – uznaje rozum za główne źródło poznania świata

Kto powiedział: „Człowiek jest tylko trzciną najwątlejszą w przyrodzie, ale trzciną myślącą”?
Blaise Pascal

Kto powiedział: „Cogito ergo sum”?
Kartezjusz; Blaise Pascal; Baruch Spinoza;

Czym jest empiryzm?
kierunkiem w filozofii, przeciwstawiającym się racjonalizmowi, który zakłada że głównym źródłem poznania świata jest doświadczenie – jego prekursorem był Francis Bacon

Kto powiedział: „A jednak się kręci”?
Galileusz, zaraz potem jak odwołał swoje poglądy na temat heliocentrycznego układu wszechświata

Gdzie powstał barok jako kierunek w sztuce?
we Włoszech, w Rzymie

Cechy charakterystyczne baroku w architekturze:
wysoko rozwinięte zdobnictwo, dynamika, linia krzywa, falista

Cechy charakterystyczne malarstwa barokowego:
wykorzystanie gry światła i cienia w celu podkreślenia dynamiki; czyste, jaskrawe kolory, kontrast; skupienie się na wewnętrznych przeżyciach postaci; sięganie do alegorii i symboli

Cechy charakterystyczne rzeźby barokowej:
dynamika, patos, ruch, teatralne pozy i gesty, silne uczucia,

Przykładowe rzeźby barokowe:
Porwanie Sabinek – Giambologna; Apollo i Dafne, Ekstaza św. Teresy oraz Dawid – Lorenzo Bernini

Wybitni malarze baroku:
Caravaggio; El Greco; Rembrandt; Jan Vermeer van Delft; Peter Paul Rubens

Czym jest rokoko?
prądem, który powstał pod koniec baroku we Francji za panowania Ludwika XV; jego nazwa pochodzi od ozdobnej muszli; jest wysoce użytkowy, lekki, subtelny i dekoracyjny

Prądy literackie w baroku:
konceptyzm, gongoryzm, marinizm, manieryzm, wykwintność, klasycyzm francuski, sarmatyzm

Kim był Giambattista Marino?
twórcą marinizmu, nurtu w poezji baroku, charakteryzującego się bardzo kunsztownym stylem

Cechy baroku w literaturze:
przesadna dbałość o formę, głębia przeżyć i uczuć wewnętrznych, nastrój niepewności i niepokoju, mieszanie wątków religijnych z mitologicznymi

Tematyka literatury baroku:
metafizyczna, religijna, erotyczna, światowych rozkoszy, patriotyczno-historyczna, mitologiczna, obyczajowa i dydaktyczna, okolicznościowo-towarzyska

Gatunki literackie okresu baroku:
sonet, erotyki, madrygał, tragedia, komedia klasycystyczna, powieść, bajka, pamiętnik, poemat, fraszka, satyra, listy, sylwa

Znani twórcy sonetów barokowych:
Mikołaj Sęp Szarzyński, William Shakespeare, Jan Andrzej Morsztyn

Czym jest madrygał?
krótki, żartobliwy wiersz miłosny

Przykład tragedii barokowej:
„Cyd” - P. Corneille

Przykład komedii barokowej:
„Skąpiec”, „Świętoszek” - Molier

Twórca bajek barokowych:
J. de La Fontaine

Twórca powieści barokowych:
M. de Cervantes

Twórca pamiętników barokowych:
Jan Chryzostom Pasek

Czym są sylwa
księgi domowe albo rodzinne, w których notowano ważne wydarzenia z życia prywatnego i publicznego (od łac. silva rerum – las rzeczy)

Środki artystyczne w poezji barokowej:
anafora, antonimia, antyteza, apostrofa, hiperbola, gradacja, koncept, kontrast, oksymoron, paralelizm, paradoks, peryfraza, przerzutnia, pytanie retoryczne

Anafora
rozpoczynanie tym samym wyrazem lub grupą wyrazów kolejnych wersów, zwrotek lub zdań (powtarzanie)

Antynomia
sprzeczność między dwoma prawdziwymi i uzasadnionymi twierdzeniami np.: miłość-śmierć

Antyteza
zestawienie sprzecznych sądów w celu zaskoczenia odbiorcy

Apostrofa
bezpośredni, uroczysty zwrot do przedmiotu, pojęcia lub osoby

Hiperbola
wyolbrzymienie

Gradacja
stopniowanie, uszeregowanie obrazów lub epitetów według ich intensywności

Inwersja
odwrócenie porządku słów lub zdań

Koncept
niezwykły, zaskakujący, trafny pomysł, na którym oparty jest utwór

Kontrast
zestawienie uwydatniające różnice

Oksymoron
zestawienie wyrazów o wykluczających się wzajemnie znaczeniach

Paralelizm
równoległe odbywanie się czegoś, podobieństwo między częściami utworu

Paradoks
sprzeczna ze zdrowym rozsądkiem myśl, zaskakująca i błyskotliwa

Peryfraza
omówienie, zastąpienie jednego określenia innym

Przerzutnia
przeniesienie końcowej części wersu do następnego

Pytanie retoryczne
pytanie bez odpowiedzi (nie wymagające odpowiedzi)