Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.
Systemy partyjne – cechy, wady i zalety, przykłady
22
Zaloguj się aby móc dodawać zestawy do swojego konta i uczyć się ich regularnie.
Zestaw zawiera opisy wszystkich systemów partyjnych funkcjonujących na świecie wraz z przykładami krajów i partii politycznych. Informacje w nim zawarte przeznaczone są dla zdających maturą z WOSu na poziomie rozszerzonym.
pytanie
odpowiedź
Systemy partyjne (rodzaje)
jednopartyjny; dwupartyjny; dwuipółpartyjny; dwublokowy; wielopartyjny
System jednopartyjny
w systemie funkcjonuje jedna partia, której przywództwo nie jest kwestionowane
Zalety systemu jednopartyjnego
stabilność; łatwość podejmowania decyzji
Wady systemu jednopartyjnego
pełnia władzy w rękach jednej siły; brak opozycji (funkcja kontrolna)
System jednopartyjny – przykłady
państwa komunistyczne: Chiny (Komunistyczna Partia Chin), Kuba (Komunistyczna Partia Kuby), Wietnam (Komunistyczna Partia Wietnamu), Korea Północna (Koreańska Partia Pracy); państwa totalitarne: nazistowskie Niemcy (NSDAP), faszystowskie Włochy (Narodowa Partia Faszystowska)
System dwupartyjny
o władzę rywalizują dwie główne partie (głosy oddane na obie partie przekraczają 90%); najczęściej partie zdobywają władzę na przemian
Zalety systemu dwupartyjnego
stabilność nawet w przypadku zmiany władzy; brak potrzeby tworzenia koalicji
Wady systemu dwupartyjnego
małe partie spychane są na margines - wyborcy nie oddają na nie głosu ponieważ uważają, że te partie i tak nie mają szans
System dwupartyjny – przykłady
państwa demokratyczne: USA (Partia Demokratyczna i Partia Republikańska), Wielka Brytania (Partia Konserwatywna i Partia Pracy), Japonia (Partia Liberalno-Demokratyczna i Partia Demokratyczna)
System dwuipółpartyjny
podobnie jak w dwupartyjnym - dwie silne partie + partia obrotowa; partia obrotowa ma mała liczbę mandatów, ale nabiera znaczenia gdy żadna partii nie uzyskuje większości parlamentarnej (konieczność zawiązania koalicji)
System dwuipółpartyjny – przykład
państwo demokratyczne: Niemcy (CDU i SPD + Partia Wolnych Demokratów)
System dwublokowy
partie grupują się w dwa bloki; partie w obrębie bloków różnią się założeniami programowymi, łączy je jedynie jeden lub kilka elementów wspólnych
Zalety systemu dwublokowego
stabilność; małe partie też mają wpływ na rządy
Wady systemu dwublokowego
ustępstwa są konieczne (kompromisowe wspólne stanowisko w obrębie bloku); duże wewnętrzne zróżnicowanie programowe w blokach
System dwublokowy – przykład
państwo demokratyczne: Włochy (Dom Wolności i Unia)
System wielopartyjny (typy)
system wielopartyjny z partią dominującą; system wielopartyjny bez partii dominującej
System wielopartyjny z partią dominującą
jedna partia o szczególnie dużym poparciu (ok. 45%), bez której udział w sprawowaniu władzy byłby niemożliwy
System wielopartyjny bez partii dominującej
nie ma jednej partii cieszącej się jednoznacznym poparciem wyborców; niezbędna jest koalicja co najmniej dwóch partii by sprawowanie władzy było możliwe (gdy zwycięska partia nie zawiera koalicji, powstaje rząd mniejszościowy - zwierający doraźne porozumienia)
Zalety systemu wielopartyjnego
równe szanse na reprezentację; większy wybór partii
Wady systemu wielopartyjnego
rozdrobnienie sceny politycznej; konieczność zawierania koalicji
System wielopartyjny – przykłady
państwa demokratyczne: Polska, Dania (np.: Duńska Partia Ludowa, Konserwatywna Partia Ludowa, Ruch Czerwcowy, Socjaldemokracja Danii, Zieloni), Czechy (Czeska Partia Socjaldemokratyczna, Europejscy Demokraci, Obywatelska Partia Demokratyczna)
System partii dominującej – przykłady
państwa komunistyczne: PRL (PZPR - Polska Zjednoczona Partia Robotnicza); państwo demokratyczne: Indie (Indyjski Kongres Narodowy), Szwecja (Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza)
Fiszki stworzone przez prywatnego użytkownika mogą zawierać błędy. Sprawdzone materiały znajdziesz tutaj.nowy test
Jesteś nauczycielem? Chciałbyś łatwo tworzyć kartkówki, krzyżówki, itd.? Chciałbyś mieć więcej opcji (m.in. ilość i rodzaj pytań, ładny wydruk)? Napisz do nas: szkola@fiszkoteka.pl
Odkryj wszystkie pary w najmniejszej liczbie ruchów!
0
kroków
