Kultura polityczna i patologie władzy lenka

Patologie władzy (przykłady)

biurokracja, centralizacja, korupcja, partykularyzm, nepotyzm, klientelizm, brutalizacja polityki

Biurokracja

nadmierne podporządkowanie życia procedurom administracyjnym - nadmierne sformalizowanie działań, uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowanie; powstanie ogromnej ilości przepisów, które wzajemnie się wykluczają bądź są trudne do zinterpretowania

Centralizacja

nadmierne skupienie władzy w jednym ośrodku; brak możliwości wpływania władz lokalnych na działania władzy

Korupcja

wykorzystywanie stanowiska publicznego do czerpania prywatnych korzyści majątkowych w zamian za określone działania

Partykularyzm

działanie ośrodka władzy mające na celu oddzielenie się od całości społeczeństwa; sprawujący władze mają na celu osiągnięcie własnych korzyści i nie biorą pod uwagę interesu społecznego - w efekcie następuje nadmierne uprzywilejowanie określonej grupy lub regionu kraju

Nepotyzm

nadużywanie władzy w celu umieszczenia na danych stanowiskach krewnych lub bliskie osoby (w średniowieczu proceder uprawiany przez dostojników kościelnych, obecnie: kraje trzeciego świata - kulturowa norma lojalności wobec rodziny, a także dyktatury - Korea Pn. po Kim Ir Senie pozycję przywódcy partii nieformalnie odziedziczył Kim Dzong Il)

Klientelizm

osoba wpływowa roztacza opiekę nad słabszym podopiecznym (klient) w celu uzyskania poparcia politycznego

Brutalizacja polityki

wymuszanie posłuszeństwa obywateli przy pomocy przemocy fizycznej lub psychicznej

Organizacje działające na rzecz przejrzystości życia publicznego

Transparency International; Fundacja im. Stefana Batorego

Transparency International

międzynarodowa organizacja pozarządowa działająca na rzecz przejrzystości zasad i uczciwości życia publicznego; od 1998r. Działa Transparency international Polska

Fundacja im. Stefana Batorego

działa na rzecz rozwoju demokracji i społeczeństwa obywatelskiego; wspiera organizacje pozarządowe i aktywizuje obywateli, propaguje zasady państwa prawa i przejrzystości w życiu publicznym, broni swobód obywatelskich i praw mniejszości, działa na rzecz rozwoju współpracy międzynarodowej

Kultura polityczna

ogół zachowań społecznych związanych z udziałem w życiu politycznym danego społeczeństwa (obejmuje każdego kto w sposób aktywny bierze udział w życiu politycznym)

Wyznaczniki kultury politycznej

uczestnictwo w życiu politycznym; wiedza o zasadach funkcjonowania organów państwa; podstawowa wiedza o polityce wewnętrznej i zewnętrznej państwa; umiejętność dostrzegania i rozumienia zjawisk życia politycznego i społecznego;

Typy kultury politycznej

niska (bardzo małe zainteresowanie życiem politycznym, brak wiedzy na jego temat i niechęć do uczestnictwa w nim); wysoka (duże zainteresowanie, wystarczająca wiedza i chęć uczestnictwa)

Przejawy niskiej kultury politycznej

niezapowiedziane strajki; demonstracje o niepokojowym charakterze; blokady i okupacja budynków użyteczności publicznej

Typy wysokiej kultury politycznej

kultura polityczna podporządkowania (poddańcza); kultura polityczna uczestnictwa

Kultura polityczna podporządkowania

funkcjonuje w społeczeństwach, w których jednostki posiadają wiedzę na temat funkcjonowania państwa, ale nie wykazują chęci uczestnictwa, pozostawiając wszelkie decyzje organom władzy (państwa autorytarne)

Kultura polityczna uczestnictwa

większość obywateli posiada wiedzę o funkcjonowaniu państwa i czynnie uczestniczy w systemie sprawowania władzy (demokracja)

Przejawy wysokiej kultury politycznej

przejrzystość reguł życia politycznego; publiczne dyskusje między oponentami politycznymi; wysoka frekwencja wyborcza; uczestnictwo w życiu politycznym na szczeblu lokalnym; zorganizowane formy protestu publicznego; występowanie aktów nieposłuszeństwa obywatelskiego (w uzasadnionych przypadkach)

Czynniki kształtujące kulturę polityczną

warunki ekonomiczne; stopień utożsamiania się z władzą (czy udziela jej poparcia); dostęp do źródeł informacji (poziom wiedzy)

Mass media

środki masowego przekazu służące komunikowaniu się na szeroką skalę (telewizja, radio, Internet, prasa)

Funkcje mass mediów

informacyjna (możliwość dotarcia z informacją do szerokich grup odbiorców); interpretatora wydarzeń (komentarz, wytłumaczenie faktów); kulturotwórcza (animator kultury); edukacyjna (treści edukacyjne); opiniotwórcza (autorytety, opinie, oceny); rozrywkowa (zaspokajanie potrzeb widza)

Czwarta władza

nieformalne określenie środków masowego przekazu ze względu na ich ogromne możliwości oddziaływania na społeczeństwo (wpływ na decyzje konsumenckie, preferencje polityczne i zachowania społeczne)