polski

ramy czasowe

europa V do XV w. polska X do XV w.

teocentryzm

bog w centrum swiata i zycia czlowieka, zycie na ziemi=przygotowanie do zycia wiecznego

deesis

idea posrednikow w modlitwie do najwyzszego

asceza

wyrzeczenie sie dobr materialnych, cierpienie jako droga do zbawienia

3 postawy

asceta(skromny, cierpi dla boga), rycerz(odwazny, gotowy oddac zycie) wladca idealny(pobozny, dba o poddanych)

vanitas

marnosc zycia

memento mori

pamietaj o smierci

danse macabre

taniec smierci

biblia

opisuje stworzenie swiata, zycie i nauczanie jezusa. uczy jak zyc zgodnie z wola boga

piesn o rolandzie

wyprawa wojenna karola wielkiego, bohaterska smierc rycerza rolanda. mjmo przewagi wroga nie chcial zadąć w róg i wezwac pomoc, uwaza to za hanbe, walczh do konca i ginie jako wierny rycerz

boska komedia

podróż dantego przez pieklo, czysciec i raj. w piekle widzi grzesznikow ktorzy ponosza kary za swoje winy. w czyscu dusze oczyszczaja sie z grzechu, a w raju przebywaja zbawieni

bogurodzica

modlitwa skierowana do matkj boskiej. podmiot liryczny prosi o dobre zycie na ziemi i wieczne zbawienie po smierci, ta piesn byla spiewana przez rycerstwo przed bitwami

lament swietokrzyski

matka boska prosi ludzi o wapolczucie i skarzy sie na zabicie syna. skarzy sie archaniolowi gabrielowi ze zwiastowal jej radosc a wypelnia ja smutek. prosi inne matki aby prosily boga o brak cierpienia

rozmowa mistrza polikarpia ze smiercia

mistrz polikarp modli sie by bog pokazal mu smierc, wtedy zjawia sie ona pod postacia rozkladajacego sie ciala kobiety z kosa w reku. ogarnja go przerazenie i blaga o litosc. ona mowi mu ze byla w jablku ktore zerwala ewa. i mowi ze nikt jej nie uniknie

legenda o sw aleksym

aleksy zgodnia z wola ojca poslubia cesarską corke FEMIJANE, w noc poslubna zwraca jej pierscionek, oswiadczajac ze chce sluzyc bogu. chlopak wybiera sie na wedrowke i dociera do LAODYCEI, rozdaje swoj majatek i żebrze pod kosciolami. lituje sie nad nim