Epidemiologia

epidemiologia

nauka badająca czynniki i warunki związane z pojawieniem się i rozszerzaniem się chorób zakaźnych oraz innych schorzeń i zaburzeń zdrowia w populacji

podstawowe założenie epidemiologiczne 1 i 2

jeden – choroby wśród ludzi nie pojawiają się w sposób losowy 2 – choroby u ludzi mają czynniki ryzyka które mogą być identyfikowane w badaniach epidemiologicznych

podstawowe założenia epidemiologiczne 3 i 4

3– ocena częstości występowania wybranych zjawisk zdrowotnych w badaniach populacji czyli epidemiologii ja opisowa 4– ustalenie związku przyczynowo-skutkowego między badanymi zjawiskami a czynnikami środowiskimi – epidemiologia analityczna eksperymentalna

narażenia – ryzyka

1. osobnicze – zachorowania lub zgony obejmują cechy genetyczne, psychiczne. (nawyki) i oddziaływanie środowiska życia 2. populacyjne – oddziaływanie niekorzystne czynnika na wybraną grupę (populację)

pozytywne mierniki zdrowia

– waga i wzrost, – parametry krwi, myślnik prawidłowe odżywianie, – stan uzębienia, – pojemność płuc, – płodność

negatywne mierniki zdrowia

– chorobotwórczość (liczba osób chorych w badanym okresie) – zachorowalność (liczba nowych przypadków zachorowań) – umieralność (liczba zgonów populacji) – śmiertelność (procent zgonów na ściśle określoną chorobę spośród określonej liczby chorych)

dochodzenie epidemiologiczne

ma na celu zdobycie rozeznania w zakresie powstania i rozwoju choroby zakaźnej

cel wywiadu epidemiologicznego

– dokonanie charakterystyki epidemiologicznego terenu, stanu sanitarno-konicznego – ustalenie źródła zakażenia, – poznanie dróg przenoszenia zarazka, – ocena wrażliwości badanej zbiorowości

ogniwa

– środowisko, – czynnik chorobotwórczy, – gospodarz

ogniwo środowisko

pH środowiska, wilgotność, temperatura, stosowanie pestycydów, obecność wektorów – przenośniki

ogniwo gospodarz

– odporność, – sposób odżywiania, myśli higiena, – narażenia na chorobę, – choroby towarzyszące

ogniwo czynnik chorobotwórczy

zakaźność, zjadliwość, chorobotwórczość, zdolność przeciwstawiania się odporności gospodarza, zdolność przetrwania w środowisku, zmienność antygenowa, zdolność uszkodzenia tkanek gospodarza

osoby znajdujące się w ognisku epidemiologicznym dzielimy na

– osoby chore, – osoby zdrowe, – podejrzane osoby o chorobę

ognisko epidemiologiczne, osoby chore

– informacja, – farmakoterapia, – rozpitalizacja, – nadzór epidemiologiczny

ognisko epidemiologiczne, zdrowe osoby

– edukacja społeczna, – niszczenie objawów zakażenia, – szczepienia ochronne, – działanie ogólno-higieniczne

epidemiologiczne osoby, podejrzane o chorobę

– edukacja (objawy), – badania diagnostyczne (krew, wydzieliny, wydaliny pacjenta) – szczepienia ochronne (podawanie gotowych przeciwciał) – kwarantanna

epidemia

zachorowania na daną chorobę na określonym terenie i w określonym czasie w liczbie większej niż w poprzednim okresie

typy epidemii

– punktowa (jedno źródło, 1 czas) – ze wspólnego źródła (jedno źródło, różne czas) – różne źródło, różny czas

pandemia

epidemia obejmująca zasięgiem kilka krajów lub kontynentów

endemia

występowanie zachorowań na daną chorobę wśród ludności na określonym terenie w liczbie utrzymującej się na podobnym poziomie przez wiele lat

proces szerzenia się choroby jest działaniem trzech czynników

– czynnika chorobotwórczego, – wrażliwej populacji, – warunków środowiskowych

zakażenia szpitalne

infekcja do której doszło na terenie szpitala, albo ujawniła się podczas hospitalizacji (minimum 48 godzin po przyjęciu) lub po wypisaniu pacjenta

przyczyna zakażenia szpitalnego

udokumentowany epidemiologiczny czynnik chorobotwórczy pochodzące od innego chorego lub pracowników szpitala albo poprzez przez endogenny czynnik mikrobiologiczny

źródła zakażenia egzogenne (krzyżowe)

– inny chory, – personel, – środowisko szpitalne

źródła zakażenia endogenne

własna mikroflora chorego

obszary walki z zakażeniami

– odpowiednie rozwiązania architektoniczne szpitala, – odpowiednie wyposażenie szpitala i oddziałów, – przestrzeganie reżimu przeciw epidemiologicznemu, – dobra organizacja pracy