Moja lekcja

sylaba

"odcinek fonicznego strumienia mowy", czyli zazwyczaj odcinek wyrazu, który skupia się dookoła jakiejś samogłoski. Słaba otwarta zakończona jest samogłoską, a słaba zamknięta spółgłoską

akcent (i jaki jest w języku polskim?)

sposób uwydatniania pewnej sylaby na tle innych sylab wyrazu lub że stroju akcentowego. Uwydatnikanie polega na wzmocnieniu siły wypowiedzenia tej sylaby. W języku polskim akcent pada zazwyczaj na drugą sylabę od końca (akcent paroksytoniczny)

klauzula

końcowy odcinek wersu lub członu zdaniowego

wers

wierszowa jednostka o budowie ustalonej przez reguły pewnego systemu wersyfikacyjnego, prawie zawsze wyodrebniona graficznie jako samodzielna linijka tekstu

wiersz stychiczny

wiersz zbudowany z ciągu wersów, bez podziału na strofy

strofa

w utworze wierszowanym zespół wersów swoiscie zorganizowany jako całość. Może być otwarta lub zamknięta (syntaktycznie, rymów lub logicznie) i ma określoną długość (strofa dwuwersowa, trzywersowa, czterowersowa, itd.)

średniówka

stały dział wewnątrz wersów i międzywyrazowy. Jeżeli są znaki interpunkcyjne to średniowka jest mocna, a jeżeli ich nie ma, to jest słaba

akrostych

utwór wierszowany, w którym pierwsze litery lub cząstki wyrazów odczytywanie pionowo w określonej kolejności tworzą napis nad budowany nad ciągłym tekstem utworu

rym

powtórzenie podobnych lub identycznych układów brzmieniowych w zakończeniach wyrazów w określonej części wersu (klauzuli, naglosie, sredniowce).

anafora

powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych segmentow wypowiedzi: grup składniowych, zdan, wersow, strof

aliteracja

powtórzenie jednakowych głosek lub kilku głosek na początku kolejnych wyrazów lub w identycznych pozycjach w wersie lub zdaniu

echolalia

powtarzanie jednakowych lub podobnych układów głoskowsych jako naczelna zasad organizacji i rozwijania wypowiedzi, niezależna od semantycznych rygorow języka. Zazwyczaj powtarzające się cząstki w wygłosie.

głosolalia

pozbawione wyraźnego sensu układy głoskowe tworzące niby-wyrazy, które przypominają słowa rodzime lub obce, lub nie przypominają znanych słów. Zbitki sylab, które nie mają znaczenia i są do siebie podobne, często zaklęcia np. hokus pokus

eufonia

brzmieniowa harmonia, celowa organizacja głosek w utworze, uprzywilejowane samogłosek i spółgłolsek sonornych. Kryteria eufonii jak i kakofonii są dość płynne - w poezji istotne znaczenie ma relacja brzmienia do znaczenia.

onomatopeja

imitowanie za pomocą mowy rozmaitych pozajęzykowych zjawisk akustycznych, np. wyrazy dźwiękonaśladowcze (np. turkotać, świsnąć, gruchot, zgrzyt)