Historia

August Emil

Generał Armii Krajowej, jeden z głównych dowódców Polskiego Państwa Podziemnego. Po wojnie aresztowany przez UB, skazany na śmierć i stracony w 1953 r. Stał się symbolem losu żołnierzy wyklętych.

Stefan Wyszyński

Prymas Polski, przywódca Kościoła katolickiego w czasach PRL. Bronił niezależności Kościoła, był internowany w latach 1953–1956. Autorytet moralny i ważna postać oporu wobec władzy komunistycznej.

Wladyslaw Gomulka

I sekretarz PZPR po 1956 r. Początkowo postrzegany jako reformator („odwilż”), z czasem rządził coraz bardziej autorytarnie. Odpowiedzialny m.in. za wydarzenia Marca ’68 i Grudnia ’70.

Edward Gierek

I sekretarz PZPR w latach 1970–1980. Stawiał na rozwój kraju dzięki zagranicznym kredytom. Początkowo poprawa warunków życia, później zadłużenie, kryzys gospodarczy i protesty społeczne (1976).

Jan Paweł II

Pierwszy papież Polak. Jego pielgrzymki do Polski wzmacniały społeczeństwo i opozycję, miały ogromny wpływ na powstanie „Solidarności”. Symbol duchowego oporu wobec komunizmu.

Anna Walentynowicz

Działaczka opozycji, zwolniona z pracy w Stoczni Gdańskiej w 1980 r., co bezpośrednio doprowadziło do wybuchu strajku. Jedna z ikon „Solidarności”.

Lech Walesa

Przywódca strajków sierpniowych, współzałożyciel i lider NSZZ „Solidarność”. Internowany w czasie stanu wojennego. Odegrał kluczową rolę w obaleniu komunizmu w Polsce.

Wojciech Jaruzelski

Generał i I sekretarz PZPR. Wprowadził stan wojenny 13 grudnia 1981 r., tłumacząc to „ratowaniem kraju”. Odpowiedzialny za represje wobec opozycji.

Jerzy Popiełuszko

Kapelan „Solidarności”, znany z kazań o wolności i prawach człowieka. Porwany i zamordowany przez funkcjonariuszy SB w 1984 r. Symbol męczeństwa i oporu.

Proces Szesnastu

Proces pokazowy z 1945 r. w Moskwie przeciwko 16 przywódcom Polskiego Państwa Podziemnego, aresztowanym przez NKWD. Miał na celu zniszczenie opozycji i zastraszenie społeczeństwa.

Zolnierze wykleci

Członkowie podziemia niepodległościowego walczący po 1945 r. z władzą komunistyczną. Byli prześladowani, skazywani i oczerniani przez propagandę PRL.

Nacjonalizacja

Przejęcie prywatnych przedsiębiorstw i banków przez państwo w celu podporządkowania gospodarki władzy komunistycznej.

Kolektywizacja

Łączenie prywatnych gospodarstw rolnych w państwowe lub spółdzielcze. Miała zwiększyć kontrolę państwa nad wsią, spotkała się z oporem chłopów.

Stalinizm

Okres terroru, represji i pełnej kontroli państwa przez partię komunistyczną w Polsce do 1956 r.

Realizm socjalistyczny

Oficjalny styl w kulturze PRL, podporządkowany ideologii, gloryfikujący socjalizm i władzę.

Mala stabilizacja

Czas względnego spokoju w latach 60., bez większych reform, ale z ograniczonymi swobodami.