dyfuzjonizm

założenia

■ewolucjonizm jest bez sensu ■młodsze formy kulturowe są często mniej rozwinięte niż wcześniejsze formy ■głównym czynnikiem rozwoju kultury są zapożyczenia i przenikanie wzorów kulturowych z jednej grupy do drugiej

założenia 2

■wynalazczość człowieka jest czymś wyjątkowym, wtórnym wobec zapożyczeń kulturowych ■rozwój kultury poprzez powielanie wzrorów ■kultury iolowane skazane na wegetację ■interesuje tylko niektóre elementy kultury (inne pomijane bo tak)

założenia 3

■wędrówka elementów kultury w czasie i przestrzeni ■zainteresowanie odrębnością kultur ■humanistyczna historia kultury a nie przyrodbicza nauka

odmiany dyfuzjonizmu:

■niemiecko-austryjacki (szkoła kulturowohistoryczna, szkoła kręgów kulturowych) ■brytyjski ■amerykański (partykularyzm historyczny)

szkoła kręgów kulturowych

■1911 r. niemiecki etnolog- F. Graeber ■książka "Die Methode der Ethnologie" ■etnologia jako nauka humanistyczna ■badanie kultur przez wykorzystanie metod historycznych

Fredrich Ratzel (1844-1904)

■prekursor niemieckiego dyfuzjonizmu ■najważniejszy czynnik rozwoju ludzkości to wędrówki ■społeczeństwo szuka "przestrzeni życiowej"

Leo Frobenius (1873-1938)

■kręgi kulturowe- zespoły elementów kulturowych ■kultura jak organizm podlega prawom nardzin, wzrostu i obumierania ■kultury nie są równe, innowacyjność nie jest cechą powszechną (tylko ludzie kreatywni)

kryteria analizy dyfuzji

Fritz Graeber i Bernhard Ankermann ■kryterium formy (jakości) ■ilości ■ciągłości ■pokrewieństwa

Wilhelm Schmidt (1868-1954)

■założyciel czasopisma Anthropos wydawane do dzisiaj ■dzieje kultury to historia przenikanja się kręgów kulturowych

Schmidt- chronologia kultur w oparciu o kryteria następczości ich występowania:

■prakultury (zbieracko-łowieckie) ■kultury prymarne (gospodarka produkcyjna: wyżsi łowcy, rolnicy, pasterze) ■kultury sekundarne ■kultury tercjarne

Schmidt- teoria monoteizmu pierwotnego:

■religia współcześnie żyjących ludów pierwotnych (istota Najwyższa) ■źródło i wyjaśnienie we wcześniej istniejącej religii pramonoteistycznej (najstarsza, wspólna religia ludzkości) ■źródłem pramonoteizmu i monoteizmu jest praobjawienie

dyfuzjonizm brytyjski

■Grafton E. Smith, William J. Perry ■cywilizacja ludzka jako specyficzna kombinacja cech mogła być wynaleziona tylko jeden raz ■kolebką kultury był starożyty Egipt ■teoria heliocentryczna (Kopernik)

partykularyzm historyczny (amerykańskie) cele:

■odkrycie mechanizmów determinujących sposoby zachowania się ludzi ■zrozumienie relacji między jednostką i jej zachowaniem a kulturą i jej elementami ■zbadanie zadady integracji kultury

metodologia:

■antropologia badająca indywidualne zjawiska a nie ustala ogólne prawa ■historyzm: bez źródeł pisanych- łączenie analiz ustnych przekazów z badaniami archeologicznymi ■studia porównawcze ■jak położenie geograficzne wpływa na rozwój kultur

Franz Boas (1858-1942)

■best boii i twórca antropologii amerykańskiej ■badania na Ziemi Baffina- eskimosi ■badania w Kolumbii Brytyjskiej- Kwakiutlowie ■założyciel American Anthropologist, współzałożyciel AAA ■prekursor antropologii kulturowej (archeo, język, fizyczna)