Rzeźbotwórcza działalność rzek

Odcinki/biegi rzeki

Bieg górny, bieg środkowy, bieg dolny

Budowa doliny rzecznej

Koryto rzeki, terasy zalewowe i terasy nadzalewowe, łożysko rzeki, baza erozyjna

Rzeźbotwórcza działalność rzek polega na:

Niszczenie brzegów, podłoża po którym płynie rzeka, transport i akumulacja materiału skalnego (rumowisko rzeczne)

Intensywność działalności rzeźbotwórczej rzek zależy od:

Spadku rzeki, prędkości wody, klimatu i warunków klimatycznych, wielkości i rodzaju przepływu rzeki.

Cechy górnego biegu rzeki:

Mało wody, duży spadek, duża prędkość wody, duża siła transportowa wody (może transportować dużo materiału skalnego).

Formy terenu w górnym biegu rzeki

Doliny V-kształtne (EROZJA WGŁĘBNA; materiał skalny uderza w podłoże, je rzeźbi), Wodospady (EROZJA WSTECZNA; spadająca woda podcina próg skalny, wodospad się cofa), Kocioł eworsyjny (zagłębienia wyrzeźbione pod wodospadem przez materiał skalny), otoczaki

Czym jest kaptaż?

Przejęcie przez rzekę wody innej rzeki i zmianę jej biegu spowodowane przez intensywną erozję wsteczną.

Cechy środkowego biegu rzeki

Więcej wody, mniejszy spadek, mniejsza prędkość, mniejsza siła transportowa. Wyraźnie zaznaczony nurt - najszybsza struga wody.

Meandry

Nurt przemieszcza się od jednego brzegu do drugiego. Nurt zbliża się do brzegu i go niszczy (EROZJA BOCZNA), a na drugim brzegu zwalnia i akumuluje materiał (łacha meandrowa). Szyja meandra się zwęża i ewentualnie przerywa - powstaje starorzecze.