Środki stylistyczne

Alegoria - wyjaśnienie

jedno, stałe znaczenie np. lis = spryt ✔ zawsze znaczy to samo → alegoria

Aliteracja

powtarzanie tej samej litery na początku wyrazów w zdaniu, ta sama głoska na początku np. „szumi szary szuwarek” ma na celu nadanie rytmu i melodyjności tekstu, wzmocnienie ekspresji i zwrócenie uwagi na fragment „Kot kradł krem kręcąc się“

Aluzja literacka

Aluzja literacka to nawiązanie w tekście do innego dzieła literackiego, postaci, wydarzenia historycznego lub mitologicznego. Czytelnik ma rozpoznać to nawiązanie i zrozumieć dodatkowy sens, jaki wnosi ono do utworu. Ukryte nawiązanie do znanego tekstu

Anafora

Anafora to środek stylistyczny polegający na powtarzaniu tego samego słowa lub całego zwrotu na początku kolejnych segmentów tekstu (zazwyczaj wersów w wierszu lub zdań w prozie). „Nie poddam się, nie ucieknę, nie zrezygnuje“.

Anakolut

Anakolut to błąd składniowy, który polega na tak silnym zniekształceniu konstrukcji zdania, że traci ono poprawność logiczną i gramatyczną. "Jadąc do szkoły, spadł mi but" by oddać np. wzburzenie bohatera, potoczny sposób mówienia lub chaos myśli.

Animalizacja

środek stylistyczny (figura retoryczna), który polega na nadaniu przedmiotom, roślinom lub zjawiskom cech zwierząt. Jest to rodzaj antropomorfizacji, ale zamiast ludzkich cech, nadajemy cechy zwierzęce. podkreślenia cech (np. dzikości, przebiegłości)

Animizacja

nadaniu przedmiotom martwym, zjawiskom przyrody lub abstrakcyjnym pojęciom cech istot żywych. Pozwala stworzyć żywe, plastyczne obrazy w wyobraźni czytelnika. "Wiatr tańczył po polu", "Fale gonią się po morzu", "Cienie uciekają", "Deszcz biega po szybie".

Antonim

wyraz o znaczeniu przeciwnym do znaczenia innego wyrazu. Tworzą one pary słów, które opisują skrajne właściwości, stany lub czynności. Ciepło - Zimno, Wysoki – Niski, Początek - Koniec, Kupować - Sprzedać. muszą należeć do tej samej części mowy

Antropomorfizacja

nadawaniu przedmiotom martwym, zjawiskom przyrody, zwierzętom lub abstrakcyjnym pojęciom cech ludzkich. „Słońce uśmiechnęło się do nas”, „Drzewa szeptały między sobą”

Antyteza

zestawienie w jednej wypowiedzi dwóch przeciwstawnych znaczeniowo elementów (słów, obrazów lub myśli). Ma na celu podkreślenie kontrastu„Pełno nas, a jakoby nikogo nie było” (Jan Kochanowski, Tren VIII). „Małe ciało, wielki duch”.

Apostrofa

Bezpośredni zwrot do adresata, który służy do wyrażenia silnych uczuć lub podkreślenia wagi tematu. by wyrazić radość, smutek, gniew, tęsknotę itp.

Archaizm

to wyraz, ktory wyszedł już z powszechnego użycia. Są to słowa „stare”, którymi nasi przodkowie posługiwali się na co dzień, a które dziś zastąpiliśmy nowszymi określeniami. Niegdyś – dawniej, Waćpan – pan, Miłościwy – łaskawy, Dziewica – panna

Archetyp

to pierwotny, uniwersalny wzorzec, symbol lub motyw, który pojawia się w mitach, snach, literaturze i sztuce różnych kultur i epok. Jest to taki „model” zachowania, postaci lub sytuacji. Pomagają zrozumieć ludzkie zachowania, motywacje i emocje.

Dialektyzacja

wprowadzeniu do tekstu elementów gwary lub dialektu charakterystycznego dla konkretnego regionu lub grupy społecznej. Pozwala wiarygodnie przedstawić życie i mowę mieszkańców wsi lub konkretnych regionów (np. Podhala, Śląska, Kaszub).

Elipsa

pominięciu w zdaniu jakiegoś elementu (często czasownika), konstrukcja zdania, w której czegoś brakuje. którego można się domyślić z kontekstu. Pozwala przekazać informację szybciej i dynamiczniej.

Epifora

powtarzaniu tego samego słowa lub zwrotu na końcu kolejnych segmentów wypowiedzi (zdań, wersów lub strof). Słowo kończące wers mocno zapada w pamięć i zyskuje dodatkową wagę. Powtarzający się koniec tworzy specyficzną atmosferę i emocjonalny nacisk.

Epitet

to wyraz (najczęściej przymiotnik, ale może być też rzeczownik, przysłówek lub imiesłów), który określa jakąś rzecz, osobę lub zjawisko, nadając mu cechy nacechowane emocjonalnie lub oceniające

Eufemizm

to łagodniejsze, bardziej taktowne lub neutralne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które mogłoby być uznane za obraźliwe, wulgarne nieprzyjemne. Pomaga uniknąć mówienia wprost o tematach trudnych, takich jak śmierć, choroby, czy kwestie fizjologiczne.

Eufonia

to zjawisko polegające na przyjemnym, harmonijnym brzmieniu mowy lub tekstu. Jest to po prostu ładne, melodyjne brzmienie, które jest miłe dla ucha. Unikanie trudnych do wymówienia zbitek spółgłoskowych (np. „chrząszcz”, „wszcząć”)

Gradacja

inaczej stopniowanie, środek stylistyczny polegający na stopniowaniu (narastaniu lub zmniejszaniu) „Szeptał, mówil, krzyczał“, „Idzie, biegnie, pędzi, leci”.