biologia

komorka

to podstawowa jednostrka struktialna wszystkich organizmow, zdolna do wykonywania czynnosci zyciowyc

budowa komorek eukariotycznych

blona komorkowa, jadro komorkowe, rybosomy, cytoplazma(zlozona z cytozoku oraz organelli komorkowych czyli elementow otoczonych blona)

rodzaje komorek

komorki prokariotyczne bez jadrowe(nie maja jadra komorkoqegi. Ich material grnetyczny jest ulozony luzno w cytozolu i sa to komorki bakterii.) komorki eukariotyczne jadrowe(maja jadro w ktorym jest dna. to komorki roslinne, zwierzece i grzybowe)

funkcje

* komórka nerwowa – przewodzenie impulsów * pręciki – widzenie nocne * włókna mięśnia szkieletowego – skurcz * plemniki – zapłodnienie * komórka tkanki kostnej – budowa kości * krwinki czerwone – transport tlenu

budowa * chloroplasty – fotosynteza

*błona komórkowa–ochrona *cytoplazma–środowisko reakcji *jądro komórkowe–kontrola *mitochondrium–energia *rybosomy–synteza białek *siateczka śródplazmatyczna– transport * aparat Golgiego – modyfikacja *lizosomy–trawienie *wakuola-magazynowanie

budowa blon biologicznych

Lipidy (fosfolipidy) i białka. Fosfolipidy tworzą dwuwarstwę (ogony do środka, głowy na zewnątrz). Białka w błonie. Glikokaliks (cukry) na zewnątrz - rozpoznawanie i ochrona. Cholesterol (zwierzęce) - usztywnia.

znaczenie blon biologicznych

Oddzielają komórkę od otoczenia (bariera). Transport substancji. Odbiór sygnałów (białka).

wlasciwosci blon biologicznych

Selektywna przepuszczalność (tylko niektóre substancje). Asymetria (różny skład). Półpłynność (ruch elementów).

funkcje blon biologicznych

Błona biologiczna tworzy barierę ochronną, oddziela wnętrze komórki od środowiska zewnętrznego, umożliwia transport substancji i tworzenie przedziałów w komórce. Błony odbierają sygnały ze środowiska zewnętrznego.

transport przez blony

Transport przez błony jest jedną z głównych funkcji błon biologicznych i występuje w kilku rodzajach.

osmoza

Osmoza to dyfuzja prostych cząsteczek wody, z roztworu o niższym stężeniu substancji do wyższego

transpory bierny(pasywny)

Transport bierny nie wymaga energii i odbywa się zgodnie z różnicą stężeń (np. dyfuzja prosta).

transport czynny aktywny

Transport czynny wymaga energii (ATP) i pozwala na transport substancji wbrew różnicy stężeń, z udziałem białek błonowych.

rodzaje roztqorow

* izo → nic się nie dzieje * hiper → woda wychodzi → komórka się kurczy * hipo → woda wchodzi → komórka puchnie

konorka zwierzeca

* izotoniczny → bez zmian * hipertoniczny → kurczy się (traci wodę) * hipotoniczny → pęka (za dużo wody)

kimorka roslinna

* izotoniczny → taka „luźna”, nic napięte * hipertoniczny → plazmoliza (cytoplazma odkleja się od ściany, komórka więdnie) * hipotoniczny → turgor (napompowana wodą, sztywna, nie pęka)

roznice

* bierny → zgodnie ze stężeniem, brak ATP * aktywny → wbrew stężeniu, potrzebuje ATP

bialka

* dyfuzja wspomagana → kanały/nośniki * aktywny → pompy

pecherzykowy

* endocytoza = „zjadanie” (np. bakterii) * egzocytoza = „wyrzucanie” (np. hormonów)

przyklady

* dyfuzja prosta → O2, CO2 * wspomagana → glukoza * aktywny → pompa sodowo-potasowa