t

kiedy polska przeszla z gospodarki centralnie planowanej na rynkowa?

po 1989

co sie stalo po 1989

polska znalazla sie w tzw szoku transormacyjnym, upadlo wowczas wiele przedsiebiorstw, przez co na rynku zaczelo brakowac wielu produktow oraz nastapil wzrost bezrobocia

czynniki rozwoju przedsieniorstwa: niezlezne od samorzadow, czyli czynniki zewnetrzne

polozenie geograficzne, uwarunkowanie makroekonomiczne, uwarunkowanie polityczne, uwarunkowanie prawne

czynniki rozwoju przedsieniorstwa: zalezne od samorzadow

włączanie przedsiebiorczosci do wizji rozwoju danej jednostki, likwidacja barier dzialanosci gospodarczej, wspieranie aktywizacji gospodarczej mieszkancow

rozwój społeczno-gospodarczy ojczyzny

wzrost liczby miejsc pracy dla lokalnych pracowników, postęp w pracach badawczo-rozwojowych, rozwój krajowych firm

co to jest gospodarka rynkowa?

(kapitalistyczna)- to system ekonomiczny w którym ludzie i gospodarstwa dobrowolnie uczestniczą w działalności gospodarczej. Pracodawcy i pracownicy w tym systemie kierują się głównie motywami finansowymi

jakie są najważniejsze filary gospodarki rynkowej?

własność prywatna, system cen kształtowany przez popyt i podaż oraz wolność gospodarcza

własnosć prywatna

pierwszym filarem gospodarki rynkowej jest wlasnosc prywatna, ktora oznacza prawo do posiadania majątku i swobodnego dysponowania nim

system cen

drugim filarem gospodarki rynkowej jest system cen kształtowanych przez popyt i podaż, będące podstawą tzw mechanizmu rynkowego

wolność gospodarcza i konkurencja

trzecim filarem gospodarki rynkowej jest wolność gospodarcza, czyli swobodne podejmowanie kazdej dzialalnosci gospodadarczej przez kazdego chetnego

jakie korzysci przynosi rywalizacja miedzy firmami?

umozliwia swobodny zakup dóbr i usług, poniewaz producenci wiedza ze zawsze jest ktos kto moze zajac ich miejsce, prowadzi do ulepszeni dóbr i uslug, poniewaz kazdy chce miec lepsze produkty niz konkurencja

popyt

ilosc dóbr i uslug jakie konsumenci chca kupic i moga kupic w danym czasie

podaz

ilosc dobr i uslug jakie producenci chca i sa w stanie sprzedac w okreslonym czasie

podmioty gospodarki rynkowej

przedsiebiorstwa (podmioty prowadzace dzialalnosc gospodarcza), gospodarstwa domowe (osoby, ktore mieszkaja razem i gospodaruja uzyskanymi dochodami), panstwo(tworzy prawo i regulacje)

budżet państwa

plan zawierający roczne zestawienie dochodów i wydatków państwa, kontroluje go rząd z zachowaniem zasad budżetowych, a nastepnie zatwierdza go wladza ustawodawcza, w polsce uchwala go parlament jako ustawe budzetowa

źródła dochodów budżetowych państwa

podatki np,(PIT, CIT, podatek od towarów i usług, podatek dochodowy od osób fizycznych, podatek dochodowy od osób prawnych), dochody niepodatkowe np(z wyplat z zysku firm panstwowych, z ceł),środki z UE i innych źródeł

wydatki budżetu państwa

z budżetu państwa finansowane są głównie wydatki na system ubezpieczeń społecznych(np doplaty do emerytury), jeszcze np wydatki trafiaja do rodzin(500+), czy obrona narodowa

znaczenie rynku dawniej i dziś

rynek to ogół transakcji kupna i sprzedaży, a takze warunkow, w ktorych te transakcje przebiegają

funkcje rynku w gospodarce

funkcja informacyjna, równowagi, akceptacji towarów i usług, alokacyjna

popyt i jego miara

ilosc dobr i uslug, ktore konsumenci sa gotowi kupic w okreslonym czasie po okreslonej cenie, miara popytu jest wielkosc popytu, popyt jest odwrotnie proporcjonalny do ceny czyli czym wieksza cena tym mniejszy popyt

podaz i jego miara

A podasz to ilość dóbr lub usług jaką producenci chcą i są w stanie sprzedać w danym czasie po określonej cenie. miara podazy jest wielkosc podazy jest wprost wproporcjonalna do ceny, czyli im wieksza jest cena tym wiecej produktow jest na rynku

pozacennowe czynniki ksztaltujace wielkosc podazy

koszty produkcji, liczba producentow, czynniki klimatyczne, polityka rzadu