ubezpieczenia

Ubezpieczenie

to forma zbiorowego organizowania środków finansowych, czyli tworzenia funduszu ubezpieczeniowego

Fundusz

powstaje z wpłat wnoszonych przez uczestników wspólnoty niebezpieczeństwa albo na ich rzecz

środki z tego funduszu są przeznaczane na

finansowanie z góry określonych, materialnych skutków zdarzeń losowych, które dotknęły tylko niektórych członków tej zbiorowości

wspólnota niebezpieczeństwa

grupa osób lub podmiotów narażonych na podobne ryzyko

fundusz ubezpieczeniowy

środki gromadzone ze składek

zdarzenie losowe

niepewne zdarzenie, którego skutki mogą być finansowane z funduszu

ochrona ubezpieczeniowa

gotowość zakładu ubezpieczeń do poniesienia skutków ryzyka na warunkach umowy

składka

cena ochrony, ale także udział ubezpieczającego w tworzeniu funduszu

świadczenie lub odszkodowanie

wypłata po zajściu przewidzianego w umowie wypadku

Identyfikacja ryzyka

ustalenie, co może się wydarzyć i jakie wartości są zagrożone

Analiza ryzyka

określenie prawdopodobieństwa i możliwych konsekwencji

Ocena ryzyka

decyzja, czy ryzyko jest akceptowalne

Zasady ubezpieczeń gospodarczych Realności ochrony

Ochrona powinna być rzeczywista, a zakład ubezpieczeń powinien być zdolny do wypłaty świadczenia

Zasady ubezpieczeń gospodarczych Pełności ochrony

Ochrona powinna obejmować realne potrzeby ubezpieczonego, ale zawsze w granicach umowy, sumy ubezpieczenia i wyłączeń

Zasady ubezpieczeń gospodarczych Powszechności ochrony

Ubezpieczenia powinny być dostępne dla możliwie szerokich grup podmiotów i ryzyk, jeśli spełniają wymagania ubezpieczalności

Zasady ubezpieczeń gospodarczych Odpłatności

Ubezpieczający płaci składkę w zamian za ochronę ubezpieczeniową

Zasady ubezpieczeń gospodarczych Umowności

Stosunek ubezpieczenia powstaje co do zasady w wyniku zawarcia umowy ubezpieczenia

Działalność ubezpieczeniowa

polega na wykonywaniu czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych

Typologia czynności ubezpieczeniowych Grupa I

Czynności niezlecalne albo zlecalne wyłącznie pośrednikom ubezpieczeniowym

Typologia czynności ubezpieczeniowych Grupa II

Czynności zlecalne bez ograniczenia kręgu zleceniobiorców

Typologia czynności ubezpieczeniowych Grupa III

Czynności należące też do sfery działania innych podmiotów

Zasada ograniczonych form prawnych

zakład ubezpieczeń może działać tylko w formach przewidzianych prawem, np. jako spółka akcyjna albo towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych

Zasada jednolitej licencji i nadzoru państwa macierzystego

ubezpieczyciel musi mieć zezwolenie organu nadzoru swojego państwa, a nadzór finansowy sprawuje państwo jego siedziby, np. w Polsce KNF

Zasada branżowości

rozdział działu I i działu II

Dział I

obejmuje ubezpieczenia na życie

Dział II

obejmuje pozostałe ubezpieczenia osobowe oraz ubezpieczenia majątkowe, np. OC

Ograniczenie pozaubezpieczeniowej działalności

ubezpieczyciel nie może prowadzić dowolnej działalności gospodarczej, tylko działalność ubezpieczeniową, reasekuracyjną i bezpośrednio z nimi związaną.

Zasada ubezpieczeń umownych

ochrona ubezpieczeniowa powstaje na podstawie umowy między ubezpieczającym a zakładem ubezpieczeń, nawet gdy ubezpieczenie jest obowiązkowe

Zasada ochrony ubezpieczającego

przepisy mają chronić klienta jako słabszą stronę umowy, np. przez obowiązki informacyjne zakładu ubezpieczeń i nadzór nad rynkiem

Zasada wypłacalności zakładu ubezpieczeń

zakład musi posiadać odpowiednie środki, rezerwy i kapitał, aby móc wypłacać odszkodowania i świadczenia

Stosunek ubezpieczenia

jest konsekwencją zawartej umowy ubezpieczenia, ale jest pojęciem szerszym niż sama umowa. Obejmuje nie tylko strony umowy, lecz także podmioty, których ochrona dotyczy albo które mogą otrzymać świadczenie.

Ubezpieczenie majątkowe

Odszkodowanie za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku

Ubezpieczenie osobowe

Umówiona suma pieniężna, renta albo inne świadczenie w razie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.

Cechy umowy ubezpieczenia

umowa nazwana, zawsze odpłatna, jednostronnie kwalifikowana, dwustronnie zobowiązaniowa

umowa nazwana

jest uregulowana w kodeksie cywilnym

zawsze odpłatna

ubezpieczający płaci składkę

jednostronnie kwalifikowana

zakładem ubezpieczeń może być tylko uprawniony ubezpieczyciel

dwustronnie zobowiązaniowa

ubezpieczyciel zobowiązuje się do ochrony i świadczenia, a ubezpieczający do zapłaty składki

Ogólne warunki ubezpieczenia

określają m.in. przedmiot i zakres ochrony, wyłączenia, obowiązki stron, sposób ustalania świadczenia, sumę ubezpieczenia, składkę i procedurę zgłoszenia szkody

odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się od

dnia następnego po zawarciu umowy, ale nie wcześniej niż od dnia następnego po zapłaceniu składki lub pierwszej raty

Budowa składki

Składka ryzyka, Składka netto / czysta, Koszty akwizycji, Koszty administracyjne, Obciążenia fiskalne i parafiskalne, Zysk zakładu

Składka ryzyka

Część odpowiadająca przewidywanej wartości odszkodowań i świadczeń.

Składka netto / czysta

część składki przeznaczona na pokrycie ryzyka ubezpieczeniowego, a w ubezpieczeniach długoterminowych także elementu oszczędnościowego.

Koszty akwizycji

Koszty pozyskania klienta i dystrybucji produktu.

Typy ubezpieczenia terminowego Stałe

Określony termin, stała suma ubezpieczenia i zwykle uśredniona składka w całym okresie

Typy ubezpieczenia terminowego Odnawialne

polisa może być odnowiona na kolejny okres, ale składka zwykle rośnie wraz z wiekiem ubezpieczonego.

Typy ubezpieczenia terminowego Z możliwością wzrostu

Możliwość podwyższania sumy ubezpieczenia, np. o określony procent rocznie lub o inflację

Typy ubezpieczenia terminowego Z malejącą sumą

Suma ubezpieczenia maleje, np. wraz ze spłatą kredytu hipotecznego

Grupa 1

ubezpieczenia na życie: Obejmują m.in. ubezpieczenia terminowe, na całe życie, na życie i dożycie

Grupa 2

ubezpieczenia posagowe: Służą zabezpieczeniu dziecka lub osoby uposażonej, zwykle na określony moment w przyszłości

Grupa 3

ubezpieczenia z UFK / indeksowe: Łączą ochronę z elementem inwestycyjnym; świadczenie zależy od funduszu, indeksu lub innej wartości bazowej

Grupa 4

ubezpieczenia rentowe — w zamian za składkę zakład wypłaca regularne świadczenia rentowe; ryzykiem dla zakładu jest długie życie ubezpieczonego

Grupa 5

dodatki chorobowe i wypadkowe: Dodatkowe ryzyka do ubezpieczeń z grup 1-4, np. poważne zachorowanie, nieszczęśliwy wypadek

Odpowiedzialność cywilna

to sytuacja prawna, w której jeden podmiot staje się zobowiązany do naprawienia szkody powstałej u innego podmiotu z powodu przekroczenia norm umownych albo pozaumownych

Zdarzenie

Działanie, zaniechanie, posiadanie rzeczy, nienależyte wykonanie kontraktu.

Szkoda

Uszczerbek w dobrach prawnie chronionych, powstały wbrew woli poszkodowanego

Związek przyczynowy

Normalny związek między zdarzeniem a szkodą

Zasada akcesoryjności odpowiedzialności ubezpieczyciela

ubezpieczyciel odpowiada tylko wtedy i co do zasady w takim zakresie, w jakim odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony

Stosunek ubezpieczenia

A - ubezpieczający/ubezpieczony z B - ubezpieczycielem Powstaje z umowy OC.

Stosunek odszkodowawczy

A - sprawca/ubezpieczony z C - poszkodowanym Źródłem może być delikt albo kontrakt.

Roszczenie bezpośrednie

C - poszkodowany wobec B - ubezpieczyciela Actio directa: poszkodowany może żądać odszkodowania bezpośrednio od ubezpieczyciela.

Kto musi zawrzeć OC ppm?

Posiadacz samoistny albo posiadacz zależny pojazdu mechanicznego

OC Kiedy zawrzeć umowę?

Co do zasady najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu, przed wprowadzeniem go do ruchu.

OC Od kiedy trwa odpowiedzialność zakładu?

Od momentu zawarcia umowy i trwa niezależnie od tego, czy składka została opłacona

OC Na jaki okres?

Co do zasady 12 miesięcy

Szkoda na mieniu

Zawsze ma charakter majątkowy

Szkoda na osobie - majątkowa

Straty finansowe wynikające z uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia albo śmierci

Szkoda na osobie - niemajątkowa

Krzywda, cierpienia fizyczne i psychiczne

Utracone korzyści

Korzyści, które poszkodowany prawdopodobnie osiągnąłby, gdyby nie szkoda

Ciężar dowodu

Ciężar udowodnienia powstania szkody i jej wysokości spoczywa na poszkodowanym

Kiedy posiadacz może uwolnić się od odpowiedzialności na zasadzie ryzyka?

siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego, wyłączna wina osoby trzeciej

siła wyższa

zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia zdarzenie, np. gwałtowne oddziaływanie sił przyrody;

wyłączna wina poszkodowanego

zachowanie poszkodowanego jest jedyną przyczyną szkody

wyłączna wina osoby trzeciej

za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności

W OC ppm suma gwarancyjna

stanowi maksymalną odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń na jedno zdarzenie

Regres nietypowy

oznacza, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie poszkodowanemu, ale potem może żądać od kierującego zwrotu wypłaconego odszkodowania