wykład

 0    135 fiszek    wojtekkkkkkkkkkkkk
ściągnij mp3 drukuj graj sprawdź się
 
Pytanie język polski Odpowiedź język polski
rygor naukowy w postępowaniu diagnostycznym
rozpocznij naukę
zastosowanie wielu różnych źródeł danych; uwzględnianie możliwych, występujących uwarunkowań; sprawdzanie hipotez; wnioskowanie; wypracowanie całościowego rozumienia
diagnoza psychologiczna (rozumiana w 3 kategoriach)
rozpocznij naukę
jako proces; jako efekt; jako dziedzina nauki i praktyki
diagnoza z greckiego
rozpocznij naukę
rozróżnianie, osądzanie, rozpoznanie, poznanie poprzez...
Diagnoza vs ocena
rozpocznij naukę
Ocena to coś węższego np. ocena funkcji poznawczych, objawów otępienia - wtedy nie poznajemy człowieka w całości, tylko skrawek
Ocena wchodzi w skład diagnozy, ale jest pojęciem węższym np ocena funkcji wzrokowych; Diagnoza składa się z różnych ocen, ale jest czymś więcej niż prosta suma ocen, bo stara się uchwycić całość Itp
2 rodzaje RACZEJ w diagnozie
rozpocznij naukę
Pierwsze raczej - ktoś nie robił tego tak jak trzeba, robił niezgodnie z rygorem i sobie dużo dopowiedział, więc teraz wszystko się wydaje że RACZEJ TAK
Drugie raczej - ostrożność w formułowaniu wniosków, więc wiemy, że może być jeszcze jakaś informacja, której nie udało nam się zdobyć. Nie mamy 100% pewności, że dana osoba taka jest, bo może czego nie wiemy, ale raczej jest jak jest
Asymetria relacji diagnostycznej
rozpocznij naukę
diagnozowany i diagnozujący różnią się zakresem praw i kompetencji; diagnosta posiada wiedzę o narzędziach, doświadczenie i warsztat diagnostyczny
Diagnozowany: nie ma warsztatu, wiedzy psychologicznej, ale posiada uprzywilejowany dostęp do historii swojego życia, do wszystkich swoich emocji, wspomnień, dążeń Itp
różnica między badanym a diagnostą pod względem dostępu do informacji i odpowiedzialności
rozpocznij naukę
psycholog - odpowiedzialny żeby ten czas nie był zmarnowany; klient - odpowiedzialny żeby współpracował, otwartość i szczerość, bo psycholog pracuje na tym co dostaje
BADANIE = WPŁYWANIE
rozpocznij naukę
Diagnozowanie zawsze jest wpływaniem, samo uczestnictwo w tym procesie jest punktem wyjścia do jakiejś autorefleksji u klienta
na czym polega autentyczność u psychologa
rozpocznij naukę
może tu polegać na tym, że jak już się zaśmialiśmy to można to wyjaśnić np. “zaśmiałam się, bo to co Pan powiedział przypomniało mi o...” bo nie śmiejemy się z klienta!
Poczucie odpowiedzialności z naszej strony, bo takie badanie sprawia, że klient po powrocie do domu myśli nad tymi pytaniami już sam!
Pytania o diagnozę psychologiczną:
rozpocznij naukę
KTO (psycholog); Z KIM (innymi specjalistami); KOGO (ilościowo); KOGO (jakościowo); CO (musimy/chcemy się dowiedzieć); JAK (jakie metody - dwie prawdy);
KIEDY (przed/po/w trakcie/badanie podłużne); GDZIE (miejsce); DLACZEGO (cel - funkcjonalny); KOMU (kto zleca); ILE (kosztuje, czasu); SKĄD (wiedza)
dwie prawdy na temat metod standaryzowanych
rozpocznij naukę
1 - są metody, które odwołują się do populacji, wtedy nasza diagnoza zaczyna mieć podporę, TWARDA PODPORA metod diagnostycznych
2 - metody diagnostyczne są BARDZO liczne, stajemy się diagnostą od CZEGOŚ a nie od wszystkiego
Co składa się na EBA, 3 filary
rozpocznij naukę
1. Najlepsze dostępne metody udowodnione empirycznie; 2. Biegłość praktyczna diagnosty 3. Indywidualne właściwości klienta
Profesjonalna kompetencja diagnostyczna
rozpocznij naukę
umiejętność posłużenia się odpowiednimi metodami (np. wywiadem, testami, obserwacją) w celu określenia istotnych - ze względu na świadczoną usługę - właściwości danej osoby, grupy, organizacji lub sytuacji
Model architektury kompetencji
rozpocznij naukę
U podłoża jest osobowość i zdolności diagnosty; Potem są filary - wiedza, umiejętności, wartości;
profesjonalne kompetencje diagnostyczne są wyżej; dach to Kompetencje w Diagnozowaniu
podejście idioteteyczne
rozpocznij naukę
nomotetyczne + idiograficzne
nomotetyczne - to co wspólne dla wszystkich; idiograficzne - dotyczy tego, co jest nieporównywalne, każdy z nas ma takie aspekty jak cechy, których nie posiada nikt inny
podejście mieszane
rozpocznij naukę
ilościowe + jakościowe
ilościowe - Pomiar liczbowy; jakościowe - Perspektywa osoby badanej, jej subiektywne doświadczenie i sposób przeżywania świata, analiza znaczeń
3 GŁÓWNE RODZAJE DIAGNOZY PSYCHOLOGICZNEJ
rozpocznij naukę
1. Interakcyjna (psychospołeczna) 2. Funkcjonalna (wielowymiarowa); 3. Nozologiczna (różnicowa)
DIAGNOZA NOZOLOGICZNA (różnicowa)
rozpocznij naukę
Najbardziej przydatna lekarzowi; punkt wyjścia do prognozy; System nozologiczny w oparciu o jednostki nozologiczne;
zaleta diagnozy nozologicznej
rozpocznij naukę
możliwość prognozowania i wprowadzania zaleceń terapeutycznych
błędy w diagnozie nozologicznej
rozpocznij naukę
reifikacja (uprzedmiotowienie); ekstremalność myślenia o pacjencie; etykietowanie (w tym efekt Rumpelstilzchena)
DIAGNOZA FUNKCJONALNA (wielowymiarowa)
rozpocznij naukę
najbardziej istotna dla psychologa; Jest to podejście HOLISTYCZNE. Patrzymy na KONTEKST; pogłębiony i bardziej wnikliwy opis problemu zjawiska w terminach wybranej koncepcji
DIAGNOZA INTERAKCYJNA (psychospołeczna)
rozpocznij naukę
model paternalistyczny (psychospołeczna); Nie chodzi o to co jest celem diagnozy, ale chodzi o SPOSÓB diagnozy; osoba badana partnerem badania; nie tworzymy bariery specjalista-pacjent
PROTODIAGNOZA (diagnoza potoczna)
rozpocznij naukę
rozpoznanie przez otoczenie społeczne - zanim ktoś pójdzie po profesjonalną diagnozę, krążą plotki
diagnoza funkcjonalna - MODEL HOLISTYCZNY CZŁOWIEKA. Sfery:
rozpocznij naukę
sfera biologiczna; sfera psychiczna; sfera społeczna; sfera noetyczna
model Costa i McRae - procesy dynamiczne
rozpocznij naukę
w całościowy sposób opisuje funkcjonowanie człowieka, kładąc duży nacisk na procesy dynamiczne zachodzące między różnymi sferami jego życia
wyróżnia podstawy biologiczne, obiektywną historię, wpływy zewnętrzne
Model McAdamsa
rozpocznij naukę
cechy; charakterystyczna adaptacja; historia życia
zieli osobowość na trzy współzależne poziomy, które zawsze należy brać pod uwagę przy wyjaśnianiu zachowania
MODELE FORMALNE wnioskowania diagnostycznego
rozpocznij naukę
1. Modele użyteczności decyzji diagnostycznych 2. Mechaniczne (statystyczne)
Modele użyteczności decyzji diagnostycznych
rozpocznij naukę
kalkulacja kosztów i zysków płynących z zastosowania danej procedury w porównaniu z innymi; ocenia się: trafność, rzetelność, pracochłonność, korzyści (czyli jak zrobić coś najprościej, najkrócej jak się da, ale tak żeby to zrobić dobrze
modele Mechaniczne (statystyczne)
rozpocznij naukę
1. regresyjny (matematyczny) 2. aktuarialny
regresyjny (matematyczny)
rozpocznij naukę
odnoszą się bezpośrednio do pewnych udokumentowanych pomysłów teoretycznych
Można ocenić na ile osoba ma wystarczająco dużo motywacji (M), lub na ile atrakcyjny jest cel M=f (W,P) (W/P = 0 to M = 0); ocena czy jakiś styl wychowawczy ma w ogóle szansę rokować u jakiegoś dziecka; są to wzory przewidujące cos
aktuarialny
rozpocznij naukę
lista pewnych symptomów i czynników, które mogą przewidzieć pewne zjawisko, np. ryzyko ponownej przemocy domowej
np. VRAG (przewodnik do oceny ryzyka ponownej przemocy u przestępców)
MODELE PROCESU
rozpocznij naukę
Uzmysławiają nam ile kroków musimy przejść zanim spotkamy się z osobą badaną, zawierają informacje co się dzieje długo przed diagnoza, co się dzieje po diagnozie i kiedy można uznać proces za skończony
Procedura 5 kroków (T. Szustrowa)
rozpocznij naukę
1. Określenie celu badania 2. Wybór orientacji teoretycznej 3. Sformułowanie pytań i hipotez diagnostycznych 4. Dobór wskaźników 5. Operacjonalizacja wskaźników za pomocą konkretnych procedur diagnostycznych
Nie mówi co się dzieje przed diagnoza i po tym co się dzieje po stworzeniu tego planu
MODEL MALONEYA I WARDA
rozpocznij naukę
1. Zbieranie danych wyjściowych 2. Formułowanie hipotez cząstkowych 3. Konfrontowanie hipotez cząstkowych z danymi i ich ocena 4. Formułowanie hipotez ogólnych 5. Konceptualizacja ogólnego modelu zachowania
6. Podstawienie do ogólnego modelu konkretnych wartości zmiennych sytuacyjnych 7. przewidywanie zachowania w różnych kontekstach i podejmowanie ostatecznych decyzji wynikających z procesu diagnozy psychologicznej
MODEL PALUCHOWSKIEGO
rozpocznij naukę
1. Etap prediagnostyczny 2. Badanie diagnostyczne (cały model szustrowej) 3. Opis i Interpretacja 4. Interwencja (komunikowanie diagnozy jako minimalna interwencja
na koniec ewentualny powrót do wcześniejszych etapów procesu
Model GAP - Europejskiego Stowarzyszenia Diagnozy Psychologicznej
rozpocznij naukę
1. Analiza przypadku 2. Organizowanie i raportowanie wyników 3. Planowanie interwencji 4. Ocena interwencji i odroczone badanie kontrolne (follow-up)
Jeśli diagnoza nie doprowadziła do zmiany to nie możemy twierdzić, że diagnoza była trafna, model GAP podkreśla że diagnoza była dobra jeśli co się zmieniło; Diagnoza nie kończy się wraz z pieczątką! Oceniamy interwencję i naszą diagnozę
Konceptualizacja przypadku
rozpocznij naukę
polega na ustaleniu przypuszczalnych związków pomiędzy różnymi zaobserwowanymi faktami i sformułowaniu hipotez dotyczących psychologicznych mechanizmów i ich powstawania i utrzymywania się
raport krótki - co zawiera
rozpocznij naukę
(1-3 str): kluczowe informacje syntetyczne (najczęściej)
raport standardowy - co zawiera
rozpocznij naukę
(2-10 str) zawiera wszystki informacjie (cel, okoliczności, narzędzia, informacje ogólne, wyniki badań, wnioski, zalezenia)
raport obszerny - co zawiera
rozpocznij naukę
(do ... dziesięciu str) zawiera wszysko co standardowy + cytaty z wypowiedzi i pogłębione wszystko
efekt Barnuma/Forera/horoskopowy
rozpocznij naukę
informacja jest na tyle ogólne, ze w jakimś sensie każdy jest się w stanie z każdą informacja utożsamić
czego nie mówić przy udzielaniu informacji zwrotnych
rozpocznij naukę
nie radzić; nie oceniać; nie interpretować; nie uświadamiać; nie etykietować; nie tworzyć problemów; nie forsować własnych wniosków
co robić przy udzielaniu informacji zwrotnych
rozpocznij naukę
słuchać (niech klient decyduje o sobie); parafrazować; podsumowywać słowa klienta; akceptować samoświadomość klienta; akceptować złożoność klienta; pozostawić klientowi wolność decydowania o czym chce wiedzieć
Psychometryczne własności testów psychologicznych
rozpocznij naukę
Standaryzacja; Obiektywność; Trafność; Rzetelność; Normalizacja
Kryteria Dauberta
rozpocznij naukę
Czy teoria lub technika stanowiąca podstawę dowodu jest sprawdzalna; Czy została poddana tak zwanej ślepej recenzji (peer review)?;
Czy dana teoria lub technika jest ogólnie akceptowana przez odpowiednie środowisko naukowców psychologów praktyków?
KLASYFIKACJE METOD I TECHNIK W DIAGNOZIE PSYCHOLOGICZNEJ
rozpocznij naukę
względu na formę badania (test, wywiad, obserwacja, q-sort itp); ze względu na przedmiot badania (pomiar); ze względu na cel badania
techniki diagnostyczne z obszaru neuropsychologii, szeroko rozumianej medycyny
rozpocznij naukę
Stosowane w tych obszarach metody i techniki diagnostyczne nie są jednak formalnie zaliczane do metod i technik diagnozy psychologicznej, której poświęcony jest ten przedmiot
(stąd też ich brak w klasyfikacjach przedstawionych na poprzednich slajdach). Niektóre z nich (np. narzędzia do oceny neuropsychologicznej) są omawiane na innych przedmiotach (głównie specjalizacyjnych).
Technika socjometryczna
rozpocznij naukę
klasyczne Moreno/technika 360* - pozwala diagnozować system
polega na dokonywaniu przez osoby badane wyborów pozytywnych i (lub) negatywnych (odrzuceń) spośród członków określonej grupy ze względu na podane przez diagnostę kryterium; Każdy pracownik ocenia każdego
kwestionariusze - jednowymiarowe
rozpocznij naukę
nazywamy je skalami; Narzędzie jednorodne; Pozycje powinny być wysoko skorelowane i wzajemnie wymienne
kwestionariusz - wielowymiarowe
rozpocznij naukę
nazywamy je inwentarzami; Narzędzie heterogeniczne; Pozycje nie mogą być: wysoko skorelowane i wzajemnie wymienne
Podskale w inwentarzach to tak naprawdę skale. (mierzą co innego, ale potocznie nazywamy to podskalami)
Skala Samooceny SES (Rosenberg)
rozpocznij naukę
Mierzy samoocenę globalną jako cechę; wysoka samoocena = jestem wartościowym człowiekiem; niska samoocena = odrzucanie własnego Ja
specyfiką SES jest to, że rekodujemy w nim odpowiedzi wprost, a nie wspak jak w większości przypadków; korelacje + zdrowie fizyczne, brak zahamowań seksualnych, ekstrawersja; na - neurotyczność
Wielowymiarowy kwestionariusz samooceny MSEI - O'Brien, Epstein
rozpocznij naukę
Mierzy rożne składowe samooceny i składa się z 116 pozycji testowych; ma 11 skal - 2 skale kontrolone, 1 skala ogólnego poziomu samooceny, 8 skal dotyczących komponentów szczegółowych
najważniejsze inwentarze osobowości w Polsce
rozpocznij naukę
NEO-FFI; NEO-PI-R; EPQ-R; EPQ-R(S); ACL; FCZ-KT; MMPI-2
Lista przymiotnikowa ACL - Gough
rozpocznij naukę
Do badania różnych cech osobowościowych; zawiera 300 przymiotników; 37 skal w 5 grupach: skale potrzeb, tematyczne, predyspozycji, analizy transakcyjnej, kontrolne
ACL można również stosować do badania: archetypów kulturowych, stereotypów (opis grup społecznych) struktury Ja (np. rozbieżności między Ja idealnym a realnym), obiektywności samowiedzy, postaci historycznych
Minnesocki Wielowymiarowy Inwentarz Osobowości MMPI-2 - Butcher, Graham, Ben-Porath, Tellegen, Dahlstrom
rozpocznij naukę
Test konstrukcji empirycznej: U podloža Jego konstrukcji nie leży teoria, lecz pytanie: jakie zachowania są symptomami zaburzeń i jak się grupują; 121 skal; Jeden i ten sam item wchodzi w skład wielu różnych skal
Nie mierzy bezpośrednio jednostek nozologicznych, wspiera diagnozę nozologiczną, ale jest narzędziem diagnozy funkcjonalnej; Nie wystarczy wiedzieć, co mierzą skale, ważne są wzajemne powiązania między nimi (interpretacja profilowa)
inwentarze lęku
rozpocznij naukę
STAI; STAIC
inwentarze zainteresowań zawodowych
rozpocznij naukę
WKP
Inwentarze stylów radzenia sobie ze stresem
rozpocznij naukę
CISS
inwentarze relacji rodzinnych
rozpocznij naukę
KRR; KKM; TSR
inwentarz kompetencji społecznych
rozpocznij naukę
PROKOS
inwentarz inteligencji emocjonalnej
rozpocznij naukę
INTE
Inwentarz Stanu i Cechy Lęku STAI - spielberger, Gorsuch, Lushene
rozpocznij naukę
mierzy lęk jako stan oraz ceche (2 skale) - nie można łączyć; do badania młodzieży i dorosłych, zdrowych i chorych, wojskowych
Istnieje wersja dla dzieci (STAIC; autorzy: O'Brien i Epstein, polska adaptacja: Fecenec), o założeniach teoretycznych i konstrukcji podobnych do STAI.
Wielowymiarowy Kwestionariusz Preferencji WKP - matczak, jaworska
rozpocznij naukę
Test zainteresowań zawodowych; mówi o preferowanych przez badanego warunków pracy; Test pomocny w doradztwie zawodowym (normy dla młodzieży i dorosłych)
Wynikiem w WKP jest sugestia konkretnego(ych) zawodu(ów), który(e) najlepiej odpowiadają zainteresowaniom osoby badanej
Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS - endler i parker
rozpocznij naukę
5 skal mierzących style radzenia sobie ze stresem (SSE; SSZ; SSU - ACZ i PKT)
Kwestionariusz Relacji Rodzinnych KRR - Plopa, Połomski
rozpocznij naukę
do badania relacji rodzinnych w percepcji młodych ludzi (15-20 lat) - czyli dzieci oceniają wyobrażenia
przydatny dla psychologów zajmujących się problematyką rodziny i relacji w rodzinie
Kwestionariusz Komunikacji Małżeńskiej KKM - Plopa
rozpocznij naukę
oceny zachowań komunikacyjnych własnych oraz partnera/ partnerki na 3 wymiarach: wsparcie, zaangażowanie i deprecjacja
Test Stosunków Rodzinnych TSR - Bene. Anthony
rozpocznij naukę
bada emocje dziecka wobec jego rodziny; wersja dla par małżeńskich bada relacje pomiędzy małżonkami oraz ich uczucia kierowane do dzieci
przydatny gdy chcemy badać postrzeganie rodziny przez dziecko; łączy techniki projekcyjne z testami psychometrycznymi; oparty na nietypowej metodzie - te kartoniki
Profil Kompetencji Społecznych PROKOS - Matczak, Martowska
rozpocznij naukę
90 itemów (60 diagnostycznych i 30 buforowych; ma 5 podskal - kompetencje asertywne (A); kompetencje kooperacyjne (K); zaradność społeczna (Z); kompetencje towarzyskie (T); kompetencje społecznikowskie (S)
mężczyźni: wyższe wyniki w A, T i ogólnym; niewielkie korelacje z wiekiem; brak korelacji z wykształceniem, miejscem zamieszkania
kompetencje asertywne (A):
rozpocznij naukę
wywieranie wpływu, wyrażanie sprzeciwu, autoprezentacja
kompetencje kooperacyjne (K):
rozpocznij naukę
zręczność interpersonalna, harmonijna współpraca i troska o innych, łagodzenie konfliktów
zaradność społeczna (Z):
rozpocznij naukę
wyjednywanie czegoś, proszenie o pomoc, egzekwowanie poleceń
kompetencje towarzyskie (T):
rozpocznij naukę
nawiązywanie i podtrzymywanie nieformalnych kontaktów, “uatrakcyjnianie” sobą spotkań, radzenie z ekspozycją społeczną
kompetencje społecznikowskie (S):
rozpocznij naukę
zakorzeniona w systemie wartości zdolność organizowania działań zmierzających do realizacji potrzeb innych osób
Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej INTE - Schutte, Malouff, Hall,
rozpocznij naukę
teoria inteligencji emocjonalnej Saloveya i Mayera; 3 wskaźniki - ogólny; zdolność do wykorzystywania emocji do wspomagania myślenia i działania; rozpoznawanie emocji
związki INTE
rozpocznij naukę
brak związków z inteligencją płynną i skrystalizowaną; dodatnie związki z satysfakcją z życia (SWLS), ciepłem w rodzinie pochodzenia, kompetencjami społecznymi
ujemne związki z lękiem (mierzonym za pomocą STAI), depresją, nieprzystosowaniem w RISB, kontaktami wirtualnymi; wyższe wyniki uzyskują m.in. aktorzy, pielęgniarki
Test Orientacji Życiowej LOT-R Scheier, Carver, Bridges
rozpocznij naukę
mierzy dyspozycyjny optymizm/pesymizm; korelacje + samoocena, skłonność do przeżywania pozytywnych emocji i koncentracji na nich, SSZ; na - lęk (STAI)
Skala Satysfakcji z Życia SWLS - Diener, Emmons, Larson, Griffin
rozpocznij naukę
mierzy ogólną jakość życia odniesioną do wybranych przez osobą badaną kryteriów u osób zdrowych i chorych; korelacje + samoocena, pesymizm, - neurotyczność
Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności GSES (oparte na teorii Bandury) - Schwarzer, Jerusalem, Juczyński
rozpocznij naukę
mierzy siłę ogólnego przekonania jednostki o skuteczności radzenia sobie z trudnymi sytuacjami i przeszkodami (do badania zdrowych i chorych osób dorosłych)
istnieją normy dla populacji ogólnej oraz 7 grup klinicznych (diabetycy, dializowani, mężczyźni po zawale, stwardnienie rozsiane, kobiety w ciąży powikłanej, menopauza, mastektomia)
Skala Wartości Rokeacha RVS - Rokeach
rozpocznij naukę
rangowa skala pomiarowa (badany szereguje wartości wg ich ważności); niemożliwa normalizacja oraz policzenie Alfy Cronbacha; Porównuje się podobieństwo ważności poszczególnych wartości (lub hierarchii wartości) danej osoby
wartości ostateczne i wartości instrumentalne
wartości i instrumentalne w skali RVS
rozpocznij naukę
takie, które ułatwiają osiągnięcie wartości ostatecznych; dzielą się na: wartości moralne dotyczące sposobów działania - niewłaściwe postępowanie wywołuje wyrzuty sumienia lub poczucie winy z powodu czynienia zła (np. odpowiedzialny)
wartości kompetencyjne - nie odnoszą się do moralności, ale ich naruszenie wywołuje poczucie wstydu z powodu własnej nieudolności (np. ambitny)
wartości ostateczne w skali RVS
rozpocznij naukę
takie, do których dążymy; dzielą się na: wartości osobiste - np. wewnętrzna harmonia, wygodne życie; wartości społeczne - np. dojrzała miłość, równość
Wykonawczy Test Rozumienia Emocji (TRE) - Matczak, Piekarska
rozpocznij naukę
test nie kwestionariusz; teoria inteligencji emocjonalnej Saloveya i Mayera; mierzy zdolność rozumienia emocji (za wskaźnik przyjęto wiedzę emocjonalną)
Test wykonawczy to znaczy, że posiada zadania zamknięte, oparte na materiale werbalnym. Zadania które można wykonać prawidłowo lub nie Klucz został stworzony przez specjalistów w dziedzinie wiedzy o emocjach, w oparciu o teorie
metody samoopisowe (kwestionariusze) vs próby zadaniowe (testy wykonawcze)
rozpocznij naukę
zdj i chuj
testy inteligencji bez obciążeń kulturowych
rozpocznij naukę
RAVEN 2 - od 6 do 79 lat; LEITER 3 - od 3 do 70+ lat
testy, które posiadają skale werbalne są obciążone kulturowo
Stanford Binet 5 - Roid
rozpocznij naukę
5 skal; wskaźniki IQ; test stosuje się, gdy zachodzi podejrzenie, że rozwój nie jest w pełni typowy
test precyzyjnie różnicujący stopnie niepełnosprawności intelektualnej
Skale inteligencji Wechslera
rozpocznij naukę
WAIS-R(PL) dla dorosłych i późnej młodzieży; WISC-R dla dzieci i wczesnej młodzieży
następca WISC V nowość! może być stosowany przy diagnozowaniu niepełnosprawności w stopniu lekkim i umiarkowanym
APIS-Z(r) oraz APIS-P(R) - Ciechanowicz, Jaworowska, Matczak, Szustrowa, Szuster, Wrocławska-Warchała
rozpocznij naukę
baterie zawierają 8 testów inteligencji
mierzą 4 typy zdolności: abstrakcyjno-logiczne; werbalne; wzrokowo-przestrzenne; społeczne; wyniki wysoko korelują z ocenami szkolnymi; APIS-P(R) jest prostszą do przeprowadzenia wersją APIS-Z(R)
Dziecięca Skala Rozwojowa DSR - Matczak, Jaworowska, Ciechanowicz, Fecenec, Stańczak, Zalewska
rozpocznij naukę
Skala Wykonaniowa (do pomiaru zaburzeń i opóźnień w rozwoju, słabych i mocnych stron funkcjonowania intelektualnego):
Skala Obserwacyjna (do pomiaru temperamentu): (do badania dzieci od 2 mż do 3 rż)
Dziecięca Skala Rozwojowa DSR Plus - Fecenec, Wujcik
rozpocznij naukę
daje więcej możliwości interpretacji wyników; pozwala na niezależną oceę sprawności motorycznej ręki; ogólną ocenę poziomu rozwoju
Test Matryc Ravena - Raven
rozpocznij naukę
test inteligencji płynnej: nie mierzy inteligencji skrystalizowanej
Leiter-3 Międzynarodowa Wykonaniowa Skala Leitera (najnowsza wersja z 2019 roku) - Roid, Miller, Pomplun, Koch
rozpocznij naukę
Jeden z nielicznych testów umożliwiających śledzenie postępu (Nie tylko postępu, ale i zmian regresywnych) w zakresie zdolności poznawczych zachodzących wraz z wiekiem lub dzięki specjalnym oddziaływaniom edukacyjnym lub terapeutycznym
wyniki są wrażliwe nawet na niewielkie zmiany, które stopniowo zachodzą w toku rozwoju, ale nie wpływają wymiernie na zmianę IQ
baterie testu LEITER 3
rozpocznij naukę
Bateria Poznawcza; Bateria uwagi i pamięci; Skale obserwacyjne
Rysunkowy Test Twórczego Myślenia TCT-DP - Urban i Jellen
rozpocznij naukę
zadaniem badanego jest dokończenie rysunku, którego zaczątek stanowią kwadratowa rama i elementy graficzne; obliczany wynik ilościowy i odnoszony do norm; głównie do badania młodzieży
Test Sortowania Kart z Wisconsin WCST - Heaton, Chelune, Talley, Kay, Curtiss
rozpocznij naukę
Służy do pomiaru funkcji wykonawczych rozumianych jako funkcje nadzorcze, kontrolujące i kierujące poznawczą aktywnością człowieka;
Mimo krytyki, WCST ma wielu zwolenników i jest wykorzystywany m.in. w diagnozie neuropsychologicznej do wykrywania specyficznych deficytów poznawczych
MINIMENTAL - Krótka Skala Oceny Stanu Umysłowego (MMSE) - Folstein, Folstein, Fanjiang
rozpocznij naukę
kliniczna skala do badania zaburzeń w funkcjonowaniu poznawczym (otępienia i inne zaburzenia poznawcze
Osoba, które nie ma problemu (rozwijające się procesy otępienne) powinien bez problemu to rozwiązać
CENTRUM ROZWOJU (development center, DC)
rozpocznij naukę
Ogólna nazwa różnych oddziaływań diagnostycznych mających na celu pomiar kompetencji (np. zawodowych) w formie warsztatu/symulacji
DC jest formą tzw. oceny zintegrowanej (assessment center, AC) i składają się na nie zadania podlegające ocenie oraz zadania buforowe, które nie są oceniane.
Nieświadoma akomodacja
rozpocznij naukę
Współzależność między otwieraniem się badanego i psychologa
Jeżeli psycholog wykazuje do pewnego stopnia otwartą postawę - cierpliwość, empatia, wybaczanie, czasem nawet odwoływanie się do swojego doświadczenia (głównie żeby podkreślić, że jakieś zachowanie jest normalne) to pozwala to stworzyć postawę otwartości
Behawioralne potwierdzenie
rozpocznij naukę
Przekonania badacza nt. badanego mogą prowadzić do zachowań z nimi zgodnych (rosenberg, rosenthal; wymiana sygnałów) np. badany zachowuje się np. jak introwertyk lub ekstrawertyk w zależności od oczekiwań
Trafność ekologiczna
rozpocznij naukę
Na ile zachowanie obserwowane w trakcie badania jest podobne do tego jak osoba zachowuje się w prawdziwym życiu
Trafność teoretyczna
rozpocznij naukę
zrozumieć, czy to co mierzymy, odzwierciedla dobrze dany konstrukt. Bo może okazać, że mierzymy coś innego niż nam się wydaje
obserwacja Uczestnicząca vs nieuczestnicząca
rozpocznij naukę
Uczestnicząca - jeśli psycholog wchodzi w jakąkolwiek interakcję z osobą badaną
obserwacja Jawna vs ukryta
rozpocznij naukę
Jawna kiedy osoba wie, że jest obserwowana; Z reguły obserwacja ukryta jest nieetyczna
obserwacja Bezpośrednia vs pośrednia
rozpocznij naukę
Jeśli jesteśmy świadkami zachowania to jest to obserwacja bezpośrednia; Jeśli czytamy arkusz testowy osoby to obserwacja pośrednia (po np. widzimy, że osoba dociskała długopis)
Profesjonalna kompetencja komunikacyjna
rozpocznij naukę
umiejętność posługiwania się aktami mowy w sposób zgodny z wiedzą psychologiczną i profesjonalnymi standardami, w celu jak najlepszego przeprowadzenia badania, z uwzględnieniem specyficznego charakteru sytuacji i indywidualności konkretnej osoby badanej
Przydatne w diagnozie psychologicznej, a szczególnie w wywiadzie
Profesjonalna kompetencja komunikacyjna w ramach diagnozy
rozpocznij naukę
umiejętność skonstruowania pytania optymalnego w danym kontekście i dla danej osoby badanej. Umiejętność ta obejmuje zdolność przewidywania, jak takie lub inne pytanie może zostać odebrane w konkretnej sytuacji
Kierowanie uwagi
rozpocznij naukę
ogniskowanie; prośba o rozwinięcie jakiegoś tematu
rodzaje parafrazy
rozpocznij naukę
Odzwierciedlenie uczuć bez ich oceny i zmiany; Podsumowanie; Interpretacja; Konfrontacja
przejawy oporu
rozpocznij naukę
milczenie; intelektualizacja; zmiana semantycznej głębokości wypowiedzi; zmiana sposobu mówienia; somatyzacja; atak; świadome kłamstwo; otwarta odmowa
Techniki radzenia sobie z oporem
rozpocznij naukę
milczenie; zmiana pytania; przeformułowanie pytania; komunikat o dostrzeganej trudności; parafraza; udzielanie dodatkowych informacji; prośba o konkretyzacje; przyczółek; informacja, że dana informacja jest kluczowa
jakie nie powinny być pytania
rozpocznij naukę
sugerujące, zagrażające, oceniające
Pytania analityczne vs doświadczeniowe
rozpocznij naukę
Analityczne - Jak zazwyczaj spędza pan wolny czas (dobre jeżeli osoba jest szczera, nie boi się, więc jak będzie ostatnio jakaś zmiana, to jej nie pominie); Pytamy o skrypty
Doświadczeniowe - pytamy np. co ostatni weekend, pytamy o konkret; Pytamy o sceny
Trójpolówka
rozpocznij naukę
co osoba mówi, co Ty myślisz, co osoba robi (jej zachowanie) - (3 kolumny)
Rzeczy w jednej linijce dzieją się jednocześnie.
METODA DIAGNOSTYCZNA - EKSPERYMENT DIAGNOSTYCZNY (OPERACJONALIZACJA) - profesor lewicki rozwijał tę metodę
rozpocznij naukę
Pozwala wyciągać wnioski o związkach przyczynowo-skutkowych; W eksperymencie diagnostycznym może uczestniczyć jedna osoba; Jest tu powtarzany pomiar;
Tworze 2 sytuacje, aranżuje je, w których ta osoba może jakoś się zachować i je umiejętnie wplotę w spotkanie i te dwie sytuacje różnić się będą tylko jednym szczegółem. To wtedy będę mógł stwierdzić, że rzeczywiście coś ma wpływ na zachowanie tej osoby
METODA Q-SORT (Metodologia Q/technika Q/Q-sort/Q)
rozpocznij naukę
Zbiór metod, filozofia prowadzenia badania; Polega na układaniu przez badanego pozycji testowych w taki sposób, by powstał wierny (jego zdaniem) opis przedmiotu badania (np. osoby) stanowiący uporządkowana kompozycje wszystkich pozycji testowych
wizualnie przypominająca odwrócony o 180% rozkład normalny (t-studenta), złożony z określonej przez badacza liczby kolumn o różnej pojemności; Celem jest znalezienie tego co najbardziej i najmniej charakterystyczne
Zalety Q
rozpocznij naukę
w notatkach
Główna wada Q:
rozpocznij naukę
W obliczu postrzeganej przez osobę badaną równoważności kilku pozycji testowych, może być ona zmuszona do różnicowania ich trochę na siłę
może być czasochłonna
O co należy zadbać prowadząc badanie Q
rozpocznij naukę
Sortowanie można przeprowadzić na dwa sposoby, tj. wykorzystując pomoce papierowe lub komputer; Badany powinien mieć zapewnione komfortowe warunki pracy, takie jakie jak cisza i prywatność
Czas wykonania nie jest w żaden sposób ograniczony
Zastosowanie Q
rozpocznij naukę
Do pomiaru jednego obrazu; Do pomiaru rozbieżności/zgodności dwóch (i więcej) obrazów
Techniki macierzowe
rozpocznij naukę
Techniki macierzowe umożliwiają ocenę każdej spośród pozycji testowych (itemów) na więcej niż jednym wymiarze; mamy kilka skal dla jednej pozycji (jedna pozycja mierzy kilka rzeczy, jest wielokrotnego użytku)
Metoda konfrontacji ze sobą - Hermans (chodzi o pogłębienie wglądu osoby
rozpocznij naukę
Metoda konfrontacji z sobą to wielorazowa, diagnostyczno terapeutyczna metoda bazująca na założeniu, że człowiek posiada zdolność do autorefleksji
i dzięki interakcjom (z sytuacją, z terapeutą) może świadomie zmieniać sposób interpretacji własnego doświadczenia, polepszając własną adaptację
wartościowanie w metodzie konfrotnacji ze sobą
rozpocznij naukę
Dla każdego wartościowania można określić tzw wzorzec afektywny na podstawie uczuć przeżywanych przez osobę w związku z doświadczeniem osobistym, którego wartościowanie dotyczy. Na ten wzorzec składają się
Stopień nasilenia motywów podstawowych (Umacnianie siebie; kontakt z innymi i światem) oraz Stopień zaspokojenia motywów podstawowych określany przewaga stanów emocjonalnych (pozytywnych i negatywnych)
Funkcje Metody Konfrontacji z Sobą
rozpocznij naukę
eksplorująca; aktywizująca; oceniająca
Ograniczenia Metody Konfrontacji z Sobą
rozpocznij naukę
Niska użyteczność w depresji endogennej, u osób o niskiej motywacji do samopoznania lub zmiany; Czasochłonność; efekt znudzenia metodą; Niepolecana dla osób o zewnętrznej lokalizacji kontroli
TECHNIKI PROJEKCYJNE
rozpocznij naukę
dążą do rozpoznania działających w osobowości sił i procesów dynamicznych, klasycznie określanych jako potrzeby, konflikt, motywy, aktywność ego, wzorce doświadczania, mechanizmy obronne
5 rodzajów zadań w technikach projekcyjnych
rozpocznij naukę
skojarzenia; selekcja; uzupełnianie; tworzenie; ekspresja
Stopnie strukturalizowania działania osoby badanej
rozpocznij naukę
zadania niestrukturalizowane (np. test rorschacha; zadania częściowo ustrukturalizowane (np. test TAT); zadania ustrukuralizowane (np. RISB)
3 podejścia w interpretacji rysunku projekcyjnego:
rozpocznij naukę
Impresyjne (niedopuszczalnie obecnie - niezgodne z EBA); Skupione na oznakach; Całościowe
tylko całościowe podejście współcześnie uznaje się za dopuszczalne w diagnozie psychologicznej, pozostałe nie spełniają standardów naukowych EBA
Test rysunku rodziny
rozpocznij naukę
do diagnozy relacji i konfliktów w rodzinie
Test drzewa (Koch)
rozpocznij naukę
do diagnozy osobowości i psychopatologii
Test Apercepcji Tematycznej TAT
rozpocznij naukę
do diagnozy osobowości: funkcjonowania id, ego, superego, mechanizmów obronnych, potrzeb, konfliktów wewnętrznych (intrapersonalnych) i interpersonalnych.
wersje TAT, CAT-H, CAT-A, CAT-S
CAT-A
rozpocznij naukę
ilustracje przedstawiające sytuacje, których bohaterowie są zwierzątka - dla młodszych dzieci
ujawnieniu konfliktów typowych dla wieku dziecięcego np. lęki wczesnodziecięce, wyobrażenia co robią rodzice gdy są sami, obcowanie z rówieśnikami
CAT-S
rozpocznij naukę
dodatkowe tablice
CAT-H
rozpocznij naukę
analogiczne ilustracje z ludźmi - dla starszych dzieci
Krytyka: technik projekcyjnych
rozpocznij naukę
oparte na trudno weryfikowalnych teoriach; trudno ocenić ich trafność i rzetelność; interpretacja jest podana na subiektywne wrażenia diagnosty; uwikłane w problemy z standaryzacją; oskarżane o, patologizację” badanych
5 sytuacji kiedy warto stosować testy projekcyjne
rozpocznij naukę
w notatkach i chuj

Musisz się zalogować, by móc napisać komentarz.