|
Pytanie |
Odpowiedź |
|
Accessio cedit principali (D. 34.2.19.13) rozpocznij naukę
|
|
Rzecz przyłączona dzieli los rzeczy głównej
|
|
|
|
Actor sequitur forum rei (C. 3.19.3) rozpocznij naukę
|
|
Powód idzie za sądem pozwanego
|
|
|
|
Audiatur et altera pars (Audi alteram partem) rozpocznij naukę
|
|
Niech będzie wysłuchana i druga strona
|
|
|
|
Bis de eadem re agi non potest (ad Gai 4.107) rozpocznij naukę
|
|
Nie można procesować się dwa razy o to samo
|
|
|
|
Cessante ratione legis, cessat lex ipsa rozpocznij naukę
|
|
Gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa
|
|
|
|
Dura lex, sed lex rozpocznij naukę
|
|
|
|
|
|
Ei incumbit probatio, qui dicit non qui negat rozpocznij naukę
|
|
Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza
|
|
|
|
Executio iuris non habet iniuriam rozpocznij naukę
|
|
Egzekwowanie prawa nie jest bezprawiem
|
|
|
|
Heredis institutio caput et fundamentum totius testamenti est rozpocznij naukę
|
|
Za początek i fundament całego testamentu uważa się ustanowienie dziedzica
|
|
|
|
Hereditas nihil aliud est, quam successio in universum ius, quod defunctus habuerit rozpocznij naukę
|
|
Spadkobranie to nic innego, jak sukcesja w całości prawa, jakie miał zmarły
|
|
|
|
Hominum causa omne ius constitutum sit (D. 1.5.2) rozpocznij naukę
|
|
Wszelkie prawo ustanawia się ze względu na ludzi
|
|
|
|
Ignorantia iuris nocet, ignorantia facti non nocet rozpocznij naukę
|
|
Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi
|
|
|
|
Impossibilium nulla obligatio est. rozpocznij naukę
|
|
Zobowiązanie do (świadczenia) niemożliwego jest nieważne
|
|
|
|
In dubiis benigniora rozpocznij naukę
|
|
W sytuacjach dwuznacznych (należy przyjąć pogląd) bardziej korzystny (dla stron)
|
|
|
|
In dubio pro reo rozpocznij naukę
|
|
W razie wątpliwości, na korzyść pozwanego
|
|
|
|
uris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia rozpocznij naukę
|
|
Biegłość w prawie to znajomość rzeczy boskich i ludzkich oraz wiedza o tym, co sprawiedliwe i niesprawiedliwe
|
|
|
|
Ius civile vigilantibus scriptum est rozpocznij naukę
|
|
Prawo cywilne tworzone jest dla osób starannych
|
|
|
|
Ius est ars boni et aequi rozpocznij naukę
|
|
Prawo jest sztuką tego, co dobre i sprawiedliwe
|
|
|
|
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi rozpocznij naukę
|
|
Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego, co się komu należy
|
|
|
|
Iustitias vestras iudicabo rozpocznij naukę
|
|
Osądzę waszą sprawiedliwość
|
|
|
|
Lex posterior derogat priori rozpocznij naukę
|
|
Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą
|
|
|
|
Lex retro non agit rozpocznij naukę
|
|
|
|
|
|
Male nostro iure uti non debemus rozpocznij naukę
|
|
Nie powinniśmy źle korzystać z naszego prawa
|
|
|
|
Mater semper certa est, pater vero is est, quem nuptiae demonstrant rozpocznij naukę
|
|
Matka jest zawsze pewna, ojcem zaś jest ten, na kogo wskazuje małżeństwo
|
|
|
|
Melior est conditio possidentis rozpocznij naukę
|
|
Lepsze jest stanowisko tego, który posiada
|
|
|
|
Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur rozpocznij naukę
|
|
Dziecko poczęte uważa się za już narodzone, ilekroć chodzi o jego korzyść
|
|
|
|
Nemo audiatur propriam turpitudinem allegans rozpocznij naukę
|
|
Powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany
|
|
|
|
Nemo est iudex in propria causa rozpocznij naukę
|
|
Nikt nie jest sędzią we własnej sprawie
|
|
|
|
Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse haberet rozpocznij naukę
|
|
Nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa, niż sam posiada
|
|
|
|
Nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest rozpocznij naukę
|
|
Nikt sam nie może umrzeć pozostawiając dziedzica do części spadku, część zaś beztestamentowo.
|
|
|
|
Nemo sibi ipse causam possessionis mutare potest rozpocznij naukę
|
|
Nikt nie może sobie zmienić podstawy posiadania
|
|
|
|
Non omne quod licet honestum est rozpocznij naukę
|
|
Nie wszystko, co jest dozwolone, jest uczciwe
|
|
|
|
Nuptias non concubitus, sed consensus facit rozpocznij naukę
|
|
małżeństwo tworzy porozumienie a nie faktyczne pożycie
|
|
|
|
Omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim, ut non subverti posset rozpocznij naukę
|
|
Wszelka definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna, ponieważ rzadko kiedy nie można jej podważyć
|
|
|
|
Pacta sunt servanda (ad D. 2.14.7.7) rozpocznij naukę
|
|
|
|
|
|
Prior tempore, potior iure rozpocznij naukę
|
|
Pierwszy w czasie, lepszy w prawie
|
|
|
|
Qui tacet consentire videtur rozpocznij naukę
|
|
Milczenie uważa się za oznakę zgody
|
|
|
|
Quis custodiet ipsos custodes rozpocznij naukę
|
|
Kto upilnuje samych strażników?
|
|
|
|
Quod ab initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere rozpocznij naukę
|
|
Co od początku jest wadliwe, przez (sam) upływ nie może być uzdrowione
|
|
|
|
Quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur rozpocznij naukę
|
|
Co wszystkich podobnie dotyczy, przez wszystkich winno być zatwierdzone.
|
|
|
|
Quod principi placuit, legis habet vigorem rozpocznij naukę
|
|
Co podoba się cesarzowi, zyskuje moc prawa
|
|
|
|
Quot generationes, tot gradus rozpocznij naukę
|
|
|
|
|
|
Reformatio in peius iudici appellato non licet rozpocznij naukę
|
|
Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać (wyroku) na niekorzyść (odwołującego się)
|
|
|
|
Salus populi suprema lex esto rozpocznij naukę
|
|
Dobro ludu niechaj będzie najwyższym prawem
|
|
|
|
Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem rozpocznij naukę
|
|
Znać prawa nie znaczy trzymać się słów ustaw, lecz ich treści i mocy działania.
|
|
|
|
Semel heres, semper heres rozpocznij naukę
|
|
Kto raz został spadkobiercą, jest nim na zawsze
|
|
|
|
Sensum, non verba spectamus rozpocznij naukę
|
|
Patrzymy na sens a nie na słowa
|
|
|
|
Sententia ius facit inter partes (ad D. 5.2.17.1) rozpocznij naukę
|
|
wyrok tworzy prawo między stronami
|
|
|
|
Summum ius, summa iniuria rozpocznij naukę
|
|
Najwyższe prawo, najwyższym bezprawiem.
|
|
|
|
Superficies solo cedit rozpocznij naukę
|
|
To, co znajduje się na powierzchni gruntu, staje się jego częścią składową
|
|
|
|
Testamentum ambulatoria est enim voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum rozpocznij naukę
|
|
Testament zmienną jest bowiem wolą zmarłego aż do samego kresu życia
|
|
|
|
Testis unus testis nullus rozpocznij naukę
|
|
Jeden świadek, żaden świadek
|
|
|
|
Tres faciunt collegium rozpocznij naukę
|
|
Trzech tworzy stowarzyszenie
|
|
|
|
Vanae voces populi non sunt audiendae rozpocznij naukę
|
|
Nie należy dawać posłuchu czczym głosom ludu
|
|
|
|
Venire contra factum proprium nemini licet rozpocznij naukę
|
|
Nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów
|
|
|
|
Vim vi repellere licet rozpocznij naukę
|
|
|
|
|
|
Vis maior, cui humana infirmitas resistere non potest rozpocznij naukę
|
|
Siła wyższa, której ludzka słabość nie jest w stanie się oprzeć
|
|
|
|
Volenti non fit iniuria rozpocznij naukę
|
|
Chcącemu nie dzieje się krzywda
|
|
|