Duolingo włoski 1–16

 0    225 fiszek    poster11
ściągnij mp3 drukuj graj sprawdź się
 
Pytanie Odpowiedź
Do widzenia!
rozpocznij naukę
Arrivederci!
pożegnanie
kawa, kawiarnia
Kawa czy herbata?
rozpocznij naukę
il caffè / i caffè
Un caffè o un tè?
cappuccino
Poproszę o cappuccino.
rozpocznij naukę
il cappuccino / i cappuccini
Un cappuccino, per favore.
rogalik, croissant
rozpocznij naukę
il cornetto / i cornetti
lody
Cześć, lody.
rozpocznij naukę
il gelato / i gelati
Salve, un gelato.
Dziękuję
Dziękuję, do widzenia.
rozpocznij naukę
Grazie
Grazie, arrivederci.
Proszę (przy prośbie)
Poproszę o cappuccino.
rozpocznij naukę
Per favore
Un cappuccino, per favore.
doskonały, idealny
rozpocznij naukę
perfetto
perfetto / perfetta / perfetti / perfette · Perfetto! → Świetnie!
Cześć! / Witam!
rozpocznij naukę
Salve!
neutralne — także do obcych
herbata
rozpocznij naukę
il tè / i tè
nieodmienne
Do zobaczenia wkrótce!
rozpocznij naukę
A presto!
dosł. „do szybko”
dobrze
Dobrze. Lubię żółty.
rozpocznij naukę
bene
Va bene. Mi piace il giallo.
Dzień dobry!
rozpocznij naukę
Buongiorno!
rano i w ciągu dnia
Jak się masz? (Come va?)
rozpocznij naukę
Come va?
dosł. „jak idzie?” — od andare
być
ja jestem, ty jesteś, on/ona jest, my jesteśmy, wy jesteście, oni są
rozpocznij naukę
essere
io sono, tu sei, lui/lei è, noi siamo, voi siete, loro sono
podobać się
podoba mi się, podoba ci się, podoba mu/jej się, podoba nam się, podoba wam się, podoba im się
rozpocznij naukę
piacere
mi piace, ti piace, gli/le piace, ci piace, vi piace, gli piace
Dobry wieczór!
rozpocznij naukę
Buonasera!
od późnego popołudnia
ja
rozpocznij naukę
io
io sono → ja jestem
nie
rozpocznij naukę
no
No, io sono di Berlino.
być z (pochodzić z)
ja jestem z, ty jesteś z, on/ona jest z, my jesteśmy z, wy jesteście z, oni są z
rozpocznij naukę
essere di
io sono di, tu sei di, lui/lei è di, noi siamo di, voi siete di, loro sono di
tak
rozpocznij naukę
sì
Sì, io ho un fratello.
ty
rozpocznij naukę
tu
tu sei → ty jesteś
prawda?
Marchewka, prawda?
rozpocznij naukę
vero?
Una carota, vero?
A ty?
Mam siostrę, a ty?
rozpocznij naukę
E tu?
Io ho una sorella, e tu?
córka
Mam córkę i syna.
rozpocznij naukę
la figlia / le figlie
Io ho una figlia e un figlio.
syn
Mam córkę i syna.
rozpocznij naukę
il figlio / i figli
Io ho una figlia e un figlio.
brat
Mam brata i siostrę.
rozpocznij naukę
il fratello / i fratelli
Io ho un fratello e una sorella.
mieć
ja mam, ty masz, on/ona ma, my mamy, wy macie, oni mają
rozpocznij naukę
avere
io ho, tu hai, lui/lei ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno
dziewczyna
Chłopak czy dziewczyna?
rozpocznij naukę
la ragazza / le ragazze
Un ragazzo o una ragazza?
chłopak
Chłopak czy dziewczyna?
rozpocznij naukę
il ragazzo / i ragazzi
Un ragazzo o una ragazza?
siostra
Mam siostrę, a ty?
rozpocznij naukę
la sorella / le sorelle
Io ho una sorella, e tu?
wesoły
Matteo jest wesoły.
rozpocznij naukę
allegro
Matteo è allegro.
więc, zatem, w takim razie
rozpocznij naukę
allora
także: wtedy
on / ona
rozpocznij naukę
lui / lei
lui è · lei è
poważny
rozpocznij naukę
serio
serio / seria / seri / serie
sympatyczny
Ugo jest sympatyczny, prawda?
rozpocznij naukę
simpatico
Ugo è simpatico, vero?
nieśmiały
Carlo jest nieśmiały, prawda?
rozpocznij naukę
timido
Carlo è timido, vero?
bank
Tam jest bank.
rozpocznij naukę
la banca / le banche
C’è una banca lì.
biblioteka
Tam jest biblioteka, prawda?
rozpocznij naukę
la biblioteca / le biblioteche
C’è una biblioteca lì, vero?
jest, znajduje się
Jest park.
rozpocznij naukę
c’è
C’è un parco.
apteka
rozpocznij naukę
la farmacia / le farmacie
lodziarnia
rozpocznij naukę
la gelateria / le gelaterie
od gelato
hotel (hotel)
rozpocznij naukę
l’hotel / gli hotel
r. męski · nieodmienne · h nieme
tam (lì)
rozpocznij naukę
lì
C’è una banca lì.
muzeum
Muzeum jest blisko, ale teatr jest daleko.
rozpocznij naukę
il museo / i musei
Il museo è vicino, ma il teatro è lontano.
sklep
Potrzebuję jagód i grejpfrutów. Tam jest sklep!
rozpocznij naukę
il negozio / i negozi
Io ho bisogno di mirtilli e pompelmi. C’è un negozio lì!
piekarnia
rozpocznij naukę
il panificio / i panifici
od pane → chleb
park
Jest park.
rozpocznij naukę
il parco / i parchi
C’è un parco.
plac
rozpocznij naukę
la piazza / le piazze
tutaj (qui)
Czy jest tutaj targ?
rozpocznij naukę
qui
C’è un mercato qui?
restauracja
rozpocznij naukę
il ristorante / i ristoranti
szkoła
Tak, tam jest szkoła!
rozpocznij naukę
la scuola / le scuole
Sì, c’è una scuola lì!
teatr
Muzeum jest blisko, ale teatr jest daleko.
rozpocznij naukę
il teatro / i teatri
Il museo è vicino, ma il teatro è lontano.
sztuka
Studiujesz sztukę?
rozpocznij naukę
l’arte / le arti
Tu studi arte?
chiński (język)
Nie, mówię tylko po chińsku.
rozpocznij naukę
il cinese
No, io parlo solo cinese.
z (z kimś)
Uczę się włoskiego z Isą.
rozpocznij naukę
con
Io studio italiano con Isa.
fantastyczny, świetny
Fantastycznie!
rozpocznij naukę
fantastico
Fantastico!
francuski (język)
Mówię po francusku i niemiecku.
rozpocznij naukę
il francese
Io parlo francese e tedesco.
w, na (miejsce)
rozpocznij naukę
in
Io studio in una scuola.
angielski (język)
Mówisz po angielsku!
rozpocznij naukę
l’inglese
Tu parli inglese!
włoski (język)
Mówię po włosku.
rozpocznij naukę
l’italiano
Io parlo italiano.
muzyka
Muzyka jest fantastyczna!
rozpocznij naukę
la musica / le musiche
La musica è fantastica!
mówić
ja mówię, ty mówisz, on/ona mówi, my mówimy, wy mówicie, oni mówią
rozpocznij naukę
parlare
io parlo, tu parli, lui/lei parla, noi parliamo, voi parlate, loro parlano
hiszpański (język)
Mówisz po hiszpańsku, prawda?
rozpocznij naukę
lo spagnolo
Tu parli spagnolo, vero?
studiować, uczyć się
ja studiuję, ty studiujesz, on/ona studiuje, my studiujemy, wy studiujecie, oni studiują
rozpocznij naukę
studiare
io studio, tu studi, lui/lei studia, noi studiamo, voi studiate, loro studiano
niemiecki (język)
Mówię po francusku i niemiecku.
rozpocznij naukę
il tedesco
Io parlo francese e tedesco.
też, także
Uczę się też włoskiego i angielskiego.
rozpocznij naukę
anche
Studio anche italiano e inglese.
banan
Są dwa banany. Jest jedna marchewka.
rozpocznij naukę
la banana / le banane
Ci sono due banane. C’è una carota.
marchewka
Marchewka, prawda?
rozpocznij naukę
la carota / le carote
Una carota, vero?
pewnie, oczywiście
Oczywiście, trzy jabłka.
rozpocznij naukę
certo
Certo, tre mele.
ogórek
Ja też potrzebuję ogórka.
rozpocznij naukę
il cetriolo / i cetrioli
Anche io ho bisogno di un cetriolo.
są, znajdują się
W parku są dzieci.
rozpocznij naukę
ci sono
Nel parco ci sono i bambini.
dwa
Są tutaj dwa targi!
rozpocznij naukę
due
Ci sono due mercati qui!
truskawka
Potrzebuję trzech truskawek.
rozpocznij naukę
la fragola / le fragole
Io ho bisogno di tre fragole.
potrzebować
rozpocznij naukę
avere bisogno di
ho / hai / ha bisogno di... · di obowiązkowe!
mandarynka
Teraz potrzebuję mandarynki.
rozpocznij naukę
il mandarino / i mandarini
Ora io ho bisogno di un mandarino.
jabłko
Oczywiście, trzy jabłka.
rozpocznij naukę
la mela / le mele
Certo, tre mele.
targ, rynek
Czy jest tutaj targ?
rozpocznij naukę
il mercato / i mercati
C’è un mercato qui?
jagoda, borówka
Czy też potrzebujesz jagód?
rozpocznij naukę
il mirtillo / i mirtilli
Anche tu hai bisogno di mirtilli?
teraz (ora)
Teraz potrzebuję mandarynki.
rozpocznij naukę
ora
Ora io ho bisogno di un mandarino.
gruszka
Nie, tutaj są gruszki.
rozpocznij naukę
la pera / le pere
No, ci sono pere qui.
potem, później
Potem potrzebujesz jabłek?
rozpocznij naukę
poi
Poi tu hai bisogno di mele?
pomidor
Anna, potrzebuję pomidora.
rozpocznij naukę
il pomodoro / i pomodori
Anna, io ho bisogno di un pomodoro.
grejpfrut
Potrzebujesz mandarynek czy grejpfrutów?
rozpocznij naukę
il pompelmo / i pompelmi
Hai bisogno di mandarini o pompelmi?
trzy
Oczywiście, trzy jabłka.
rozpocznij naukę
tre
Certo, tre mele.
biały
rozpocznij naukę
bianco
bianco / bianca / bianchi / bianche
przymierzalnia
Przepraszam, gdzie jest przymierzalnia?
rozpocznij naukę
il camerino / i camerini
Scusi, dov’è il camerino?
kapelusz
Przepraszam, czy jest kapelusz?
rozpocznij naukę
il cappello / i cappelli
Scusi, c’è un cappello?
ładny, uroczy
rozpocznij naukę
carino
carino / carina / carini / carine
drogi (cena i osoba)
rozpocznij naukę
caro
caro / cara / cari / care
kasa
Gdzie jest kasa?
rozpocznij naukę
la cassa / le casse
Dov’è la cassa?
gdzie jest?
rozpocznij naukę
dov’è?
dove + è · Dov’è la cassa?
tani
rozpocznij naukę
economico
economico / economica / economici / economiche
marynarka, kurtka
rozpocznij naukę
la giacca / le giacche
żółty
Ciemnożółty?
rozpocznij naukę
giallo
Giallo scuro?
spódnica
Ta spódnica jest ładna.
rozpocznij naukę
la gonna / le gonne
La gonna è carina.
koszulka, T-shirt
Przepraszam, potrzebuję koszulki.
rozpocznij naukę
la maglietta / le magliette
Scusi, io ho bisogno di una maglietta.
sweter
rozpocznij naukę
il maglione / i maglioni
czarny
rozpocznij naukę
nero
nero / nera / neri / nere
Proszę (w odpowiedzi na dziękuję), proszę bardzo
rozpocznij naukę
Prego
czerwony
rozpocznij naukę
rosso
rosso / rossa / rossi / rosse
but
Dzień dobry, czy są tu buty?
rozpocznij naukę
la scarpa / le scarpe
Buongiorno, ci sono scarpe qui?
Przepraszam
Przepraszam, czy jest kapelusz?
rozpocznij naukę
Scusi
Scusi, c’è un cappello?
Dobrze, w porządku
Dobrze. Lubię żółty.
rozpocznij naukę
Va bene
Va bene. Mi piace il giallo.
sukienka, ubranie
rozpocznij naukę
il vestito / i vestiti
pomoc
Potrzebuję pomocy.
rozpocznij naukę
l’aiuto / gli aiuti
Io ho bisogno di aiuto.
arabski (język)
Nie, nie mówię po arabsku.
rozpocznij naukę
l’arabo
No, io non parlo arabo.
dom
rozpocznij naukę
la casa / le case
centrum
rozpocznij naukę
il centro / i centri
kościół
rozpocznij naukę
la chiesa / le chiese
ch → twarde „k” — „kieza”
miasto
Miasto jest małe.
rozpocznij naukę
la città / le città
La città è piccola.
patrzeć, oglądać
ja patrzę, ty patrzysz, on/ona patrzy, my patrzymy, wy patrzycie, oni patrzą
rozpocznij naukę
guardare
io guardo, tu guardi, lui/lei guarda, noi guardiamo, voi guardate, loro guardano
daleko
Muzeum jest blisko, ale teatr jest daleko.
rozpocznij naukę
lontano
Il museo è vicino, ma il teatro è lontano.
ale
rozpocznij naukę
ma
Ma il giallo è bello!
źle
Przepraszam, mówię źle po włosku.
rozpocznij naukę
male
Mi dispiace, io parlo male italiano.
Przykro mi, przepraszam
Przepraszam, mówię źle po włosku.
rozpocznij naukę
Mi dispiace
Mi dispiace, io parlo male italiano.
nowoczesny
rozpocznij naukę
moderno
moderno / moderna / moderni / moderne
meczet
rozpocznij naukę
la moschea / le moschee
nie (przed czasownikiem)
Nic ci się nie podoba!
rozpocznij naukę
non
Non ti piace niente!
pałac, kamienica
rozpocznij naukę
il palazzo / i palazzi
mały
rozpocznij naukę
piccolo
piccolo / piccola / piccoli / piccole
poczta
Poczta jest tam.
rozpocznij naukę
la posta / le poste
La posta è lì.
tylko
Nie, mówię tylko po chińsku.
rozpocznij naukę
solo
No, io parlo solo cinese.
stacja, dworzec
Przepraszam, gdzie jest stacja?
rozpocznij naukę
la stazione / le stazioni
Scusi, dov’è la stazione?
blisko, niedaleko
Patrz, targ jest niedaleko!
rozpocznij naukę
vicino
Guarda, il mercato è vicino!
napój (słodki, gazowany)
Chciałbym zimny napój.
rozpocznij naukę
la bibita / le bibite
Vorrei una bibita fredda.
ciastko, herbatnik
rozpocznij naukę
il biscotto / i biscotti
dobry, smaczny
rozpocznij naukę
buono
buono / buona / buoni / buone
mięso
rozpocznij naukę
la carne / le carni
rachunek
rozpocznij naukę
il conto / i conti
deser, słodycz
rozpocznij naukę
il dolce / i dolci
także przym.: słodki
Oto, proszę
rozpocznij naukę
Ecco
podając coś komuś
fasola
rozpocznij naukę
il fagiolo / i fagioli
zimny
rozpocznij naukę
freddo
freddo / fredda / freddi / fredde
kanapka
rozpocznij naukę
il panino / i panini
dosł. „bułeczka”, od pane
ziemniak
rozpocznij naukę
la patata / le patate
pizza
Pizza jest żółta.
rozpocznij naukę
la pizza / le pizze
La pizza è gialla.
kurczak
rozpocznij naukę
il pollo / i polli
klopsik
rozpocznij naukę
la polpetta / le polpette
tort, ciasto
rozpocznij naukę
la torta / le torte
Chciałbym...
rozpocznij naukę
Vorrei...
grzeczniejsze niż voglio
piękny, ładny
Ale żółty jest piękny!
rozpocznij naukę
bello
Ma il giallo è bello!
niebieski
rozpocznij naukę
blu
NIEODMIENNY: una gonna blu
brzydki
rozpocznij naukę
brutto
brutto / brutta / brutti / brutte
koszula
rozpocznij naukę
la camicia / le camicie
płaszcz
rozpocznij naukę
il cappotto / i cappotti
centrum handlowe
rozpocznij naukę
il centro commerciale / i centri commerciali
gdzie są?
rozpocznij naukę
dove sono?
l. poj.: dov’è
wejście
rozpocznij naukę
l’entrata / le entrate
duży, wielki
rozpocznij naukę
grande
grande / grandi — dwie formy
płaszcz przeciwdeszczowy
rozpocznij naukę
l’impermeabile / gli impermeabili
r. męski
rodzajnik nieokreślony
rozpocznij naukę
un / uno / una / un’
uno przed s+sp., z, ps, gn · un’ przed samogłoską (ż)
bardzo, dużo
rozpocznij naukę
molto
jako przym.: molto / molta / molti / molte
nowy
rozpocznij naukę
nuovo
nuovo / nuova / nuovi / nuove
parasol
rozpocznij naukę
l’ombrello / gli ombrelli
paragon
rozpocznij naukę
lo scontrino / gli scontrini
rodzajnik lo, bo sc-
lustro
rozpocznij naukę
lo specchio / gli specchi
rodzajnik lo, bo sp-
pada deszcz
rozpocznij naukę
sta piovendo
od piovere
but (wysoki), kozak
rozpocznij naukę
lo stivale / gli stivali
rodzajnik lo, bo st-
wyjście
rozpocznij naukę
l’uscita / le uscite
zielony
rozpocznij naukę
verde
verde / verdi — tylko dwie formy
plecak
rozpocznij naukę
lo zaino / gli zaini
rodzajnik lo, bo z-
przyjaciółka
rozpocznij naukę
l’amica / le amiche
l.mn. amiche — z h
przyjaciel, kolega
rozpocznij naukę
l’amico / gli amici
l.mn. amici — bez h!
mieszkanie
rozpocznij naukę
l’appartamento / gli appartamenti
łazienka
rozpocznij naukę
il bagno / i bagni
piwo
rozpocznij naukę
la birra / le birre
wszystkiego najlepszego z okazji urodzin
rozpocznij naukę
buon compleanno
ciepły, gorący
rozpocznij naukę
caldo
caldo / calda / caldi / calde
pies
rozpocznij naukę
il cane / i cani
Cześć! (powitanie i pożegnanie)
rozpocznij naukę
Ciao!
nieformalne
jedzenie
rozpocznij naukę
il cibo / i cibi
koleżanka z klasy
To moja koleżanka z klasy.
rozpocznij naukę
la compagna di classe / le compagne di classe
Questa è la mia compagna di classe.
kolega z klasy
rozpocznij naukę
il compagno di classe / i compagni di classe
la compagna di classe → koleżanka
mój / moja
rozpocznij naukę
il mio / la mia
i miei / le mie
makaron, ciastko
rozpocznij naukę
la pasta / le paste
dla, za
Poproszę o cappuccino.
rozpocznij naukę
per
Un cappuccino, per favore.
prezent
rozpocznij naukę
il regalo / i regali
sąsiadka
Moja sąsiadka jest nauczycielką.
rozpocznij naukę
la vicina / le vicine
La mia vicina è professoressa.
mieszkać
ja mieszkam, ty mieszkasz, on/ona mieszka, my mieszkamy, wy mieszkacie, oni mieszkają
rozpocznij naukę
abitare
io abito, tu abiti, lui/lei abita, noi abitiamo, voi abitate, loro abitano
tańczyć
ja tańczę, ty tańczysz, on/ona tańczy, my tańczymy, wy tańczycie, oni tańczą
rozpocznij naukę
ballare
io ballo, tu balli, lui/lei balla, noi balliamo, voi ballate, loro ballano
biologia
rozpocznij naukę
la biologia
bez l.mn.
śpiewać
ja śpiewam, ty śpiewasz, on/ona śpiewa, my śpiewamy, wy śpiewacie, oni śpiewają
rozpocznij naukę
cantare
io canto, tu canti, lui/lei canta, noi cantiamo, voi cantate, loro cantano
jak się nazywasz?
rozpocznij naukę
come ti chiami?
dosł. „jak się wołasz”
geografia
rozpocznij naukę
la geografia
bez l.mn.
japoński (język)
rozpocznij naukę
il giapponese
giapponese / giapponesi
uczyć kogoś
ja uczę, ty uczysz, on/ona uczy, my uczymy, wy uczycie, oni uczą
rozpocznij naukę
insegnare
io insegno, tu insegni, lui/lei insegna, noi insegniamo, voi insegnate, loro insegnano
pracować
ja pracuję, ty pracujesz, on/ona pracuje, my pracujemy, wy pracujecie, oni pracują
rozpocznij naukę
lavorare
io lavoro, tu lavori, lui/lei lavora, noi lavoriamo, voi lavorate, loro lavorano
często
rozpocznij naukę
spesso
historia, opowieść
rozpocznij naukę
la storia / le storie
student, uczeń
rozpocznij naukę
lo studente / gli studenti
la studentessa → studentka
studentka
rozpocznij naukę
la studentessa / le studentesse
lo studente → student
uniwersytet
rozpocznij naukę
l’università / le università
nieodmienne
my / wy / oni, one
rozpocznij naukę
noi / voi / loro
noi siamo · voi siete · loro sono
w domu
Jestem w domu.
rozpocznij naukę
a casa
Sono a casa.
teraz (adesso)
rozpocznij naukę
adesso
synonim: ora
bar, kawiarnia
rozpocznij naukę
il bar / i bar
nieodmienne
kucharka
Moja mama jest kucharką.
rozpocznij naukę
la cuoca / le cuoche
Mia mamma è cuoca.
kucharz
rozpocznij naukę
il cuoco / i cuochi
la cuoca → kucharka · dodane h
lekarz
rozpocznij naukę
il medico / i medici
także: il dottore
lekarka
Lekarka pracuje w szpitalu.
rozpocznij naukę
la dottoressa / le dottoresse
La dottoressa lavora in ospedale.
fabryka
rozpocznij naukę
la fabbrica / le fabbriche
grać, bawić się
ja gram, ty grasz, on/ona gra, my gramy, wy gracie, oni grają
rozpocznij naukę
giocare
io gioco, tu giochi, lui/lei gioca, noi giochiamo, voi giocate, loro giocano
zajęty, zaangażowany
rozpocznij naukę
impegnato
impegnato / impegnata / impegnati / impegnate
wolny
rozpocznij naukę
libero
libero / libera / liberi / libere
dzisiaj
rozpocznij naukę
oggi
szpital
rozpocznij naukę
l’ospedale / gli ospedali
r. męski
profesor, nauczyciel
rozpocznij naukę
il professore / i professori
la professoressa
nauczycielka, profesor (kobieta)
rozpocznij naukę
la professoressa / le professoresse
codziennie
rozpocznij naukę
tutti i giorni
biuro
rozpocznij naukę
l’ufficio / gli uffici
do, za
rozpocznij naukę
a
A presto!
kochać
ja kocham, ty kochasz, on/ona kocha, my kochamy, wy kochacie, oni kochają
rozpocznij naukę
amare
io amo, tu ami, lui/lei ama, noi amiamo, voi amate, loro amano
rok
rozpocznij naukę
l’anno / gli anni
ho 30 anni → mam 30 lat
zazwyczaj
rozpocznij naukę
di solito
lato
rozpocznij naukę
l’estate / le estati
r. żeński
kot
rozpocznij naukę
il gatto / i gatti
razem
rozpocznij naukę
insieme
zima
rozpocznij naukę
l’inverno / gli inverni
jeść
ja jem, ty jesz, on/ona je, my jemy, wy jecie, oni jedzą
rozpocznij naukę
mangiare
io mangio, tu mangi, lui/lei mangia, noi mangiamo, voi mangiate, loro mangiano
miesiąc
rozpocznij naukę
il mese / i mesi
każdy
rozpocznij naukę
ogni
NIEODMIENNE: ogni giorno
zawsze
rozpocznij naukę
sempre
podróżować
ja podróżuję, ty podróżujesz, on/ona podróżuje, my podróżujemy, wy podróżujecie, oni podróżują
rozpocznij naukę
viaggiare
io viaggio, tu viaggi, lui/lei viaggia, noi viaggiamo, voi viaggiate, loro viaggiano
odwiedzać, zwiedzać
ja odwiedzam, ty odwiedzasz, on/ona odwiedza, my odwiedzamy, wy odwiedzacie, oni odwiedzają
rozpocznij naukę
visitare
io visito, tu visiti, lui/lei visita, noi visitiamo, voi visitate, loro visitano

Musisz się zalogować, by móc napisać komentarz.