Terminologia: ornamenty, nagrobki, ołtarze itd.

 0    24 fiszki    rain84
ściągnij mp3 drukuj graj sprawdź się
Pytanie język polski
Odpowiedź język polski

zasadnicza część nagrobków gotyckich i renesansowych w formie skrzyni z płytą z postacią zmarłego

rollwerk (ornament zwijany, kartuszowy)
rozpocznij naukę
o. manierystyczny, operujący formami taśmy, jakby wycinanej z blachy, komponowany przestrzennie, o zakończeniach zwijających się łagodnie lub spiralnie. Ukształtowany we Francji, rozwinięty w Niderlandach, ok. poł. XVI w. rozpowszechnił się w Europie Śr. gdzie trwał do 2 ćw. XVII w. Występuje często z o. okuciowym.

pęk liści, kwiatów, owoców itp. podwieszony w jednym punkcie, w przeciwieństwie do girlandy zaczepionej w 2 punktach po bokach. Od XVI do XVIII w.

ornament okuciowy
rozpocznij naukę
ornament manierystyczny, składający się z motywów naśladujących płaskie żelazne okucia, wycięte w kształcie listew i ażurowych plakiet, wśród których występują m.in. kaboszony, małe rauty i elementy imitujące główki gwoździ, nitów itp., elementy fantastyczne, groteskowe, rośl. Ukształtował się w poł. XVI w. w Niderlandach i szybko rozpowszechnił się w śr. i pn. Europie, trwając do 1 ćw. XVII w.

motyw dekor. o kształcie szlifowanego diamentu, stosowany gł. w jubilerstwie i snycerskiej ornamentyce meblarskiej oraz w rzeźbie arch. (kamień, marmur, drewno); charakterystyczną formą fryzu z r. jest tzw. fryz diamentowy, typowy dla arch. rzeźby rom.; jako motyw towarzyszący występuje w ornamencie okuciowym.

monolitowa płyta z piaskowca lub marmuru stanowiąca zasadniczą część ołtarza, oparta na nóżkach (stipes) lub skrzyni, często o kształcie sarkofagu lub bloku; w m. znajduje się kwadratowe wydrążenie, zw. sepulcrum (grób) na relikwie męczenników.

część ołtarza spoczywająca na mensie, stanowiąca podstawę retabulum; często rzeźbiona lub zdobiona malowidłem.

nastawa ołtarzowa (retabulum)
rozpocznij naukę
szczególnie w ołtarzach średniow., składająca się z dwóch ruchomych skrzydeł, podzielonych zwykle na części (kwatery)

antependium (frontale)
rozpocznij naukę
zasłona lub zakrycie podstawy stałego ołtarza chrześć; niektóre wczesne a. obiegały mensę ołtarza ze wszystkich stron; od XI w. zakrywały jedynie przednią część; wykonywane ze złota i srebra, często zdobione szlachetnymi kamieniami i filigranem, z tkanin haftowanych, drewna malowanego lub płaskorzeźbionego, ze skóry tłoczonej i złoconej; na a. przedstawiano sceny z życia Chrystusa, Marii lub świętego, któremu był poświęcony ołtarz,

ornament rośl. składający się z wici, w którą wplecione są motywy figur, i zwierzęce, owoce, kwiaty, panoplia, fragmenty arch. i elementy fantastyczne.

chrząstkowo-małżowinowy
rozpocznij naukę
ornament składający się z trawestowanej fantazyjnie chrząstki z uwypuklonymi guzami oraz małżowiny usznej; pojawił się w k. XVI w. w Niderlandach, a rozpowszechnił w sztuce pn. i śr. Europy w 2 ćw. XVII w. i był modny niemal do końca stulecia

motyw dekor. w postaci wiązki krzyżujących się elementów uzbrojenia, jak rozmaitego rodzaju oręż, zbroje, a także sztandary, proporce, itp., wkomponowany najczęściej w określony kształt geom. (np. w prostokątną, kwadratową, rzadziej kolistą płycinę); szczególnie charakterystyczne dla sztuki renesansu i baroku zwieńczenie panopliowe

ornament charakterystyczny dla rokoka (od ok. 1730), o fantazyjnej asymetrycznej i nieregularnej formie, płynnych i strzępiastych konturach, imitujący kształty stylizowanych małżowin, muszli (stąd zw. czasem ornamentem muszlowym); z czasem wzbogacony kogucim grzebieniem (ok. 1750) lub formą jakby zamarłych w bezruchu grzywaczy morskich.

ornament wstęgowy
rozpocznij naukę
późnobarokowy oparty na motywach wstęgi; wykształcił się we Francji ok. 1690, stosowany w całej Europie w 1 poł. XVIII w. Właściwe wstęgi biegną liniami łagodnymi; początkowo były ciężkie i zwarte, traktowane naturalistycznie, często karbowane, stosowane w układach swobodnych, przeplatające się, wiązane w węzły i kokardy; jako motywy towarzyszące występowały: kampanule, lambrekiny, kartusze, kratki, espagnolettes

ornament wstęgowo-cęgowy
rozpocznij naukę
charakterystyczny dla okresu regencji; wstęgi załamują się pod różnymi kątami, tworząc motywy podobne do rozwartych nożyc lub cęgów; równocześnie zmniejszała się liczba elementów towarzyszących.

element dekor. w formie pasa tkaniny wyciętego w zęby, zdobionego galonem, frędzlami i chwastami, stosowany jako krótka firanka lub obramienie zasłon, baldachimów itp.; szczególnie popularny w XVI-XVIII w.

lniana, prostokątna chusta, okrywająca ramiona i szyję, przy szyi zdobiona -» parurą

odmiana komży przysługująca wyższym duchownym

uroczysta, purpurowa szata liturg. w formie fałdzistej peleryny z trenem, spięta klamrą, z okrywającą ramiona małą peleryną z kapturem, zwykle bogato zdobiona haftem i frędzelkami; przysługująca kardynałom

długa, zdobiona haftem taśma, lekko rozszerzona i zszyta na końcach; podczas czynności liturg. noszona na lewym przedramieniu

wełniana biała taśma szer.ok. 7 cm, ozdobiona sześcioma haftowanymi czarnymi krzyżykami, noszona na ramionach, opadająca w formie trójkąta na piersi i plecy; używana od V w. przez papieży, od XIII w. przez arcybiskupów

krzyż biskupi
rozpocznij naukę

cnoty kardynalne
rozpocznij naukę
roztropność, sprawiedliwość, umiarkowanie, męstwo

cnoty teologalne
rozpocznij naukę
wiara, nadzieja, miłość


Musisz się zalogować, by móc napisać komentarz.