średniowiecze

ramy czasowe

Europa V-XV polska 966r-XV

ważne gatunki

pieśń religijna, lament, epos rycerski, poemat epicki, satyra, kronika

filozofia tomizm, franciszkanizm, Augustynizm

tomizm hierarchia bytów, franciszkanizm miłość do świata natury i ludzi, Augustynizm Bóg jeż uznawany jako najwyższe dobro

wzorce osobowe, rycerz, święty asceta, władca, dama serca

rycerz odznaczał się siłą odwaga, pobożnością i dworskimi manierami zwłaszcza wobec dam, święty asceta żywił pogardę dla świata kierował się wiarą miłością bliźniego, władca odpowiedzialny za państwo odważne i sprawiedliwy, dama serca promieniała urodą i

1492

Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę

966 r.

chrzest Polski

1410

bitwa pod Grunwaldem

teocentryzm

pogląd zakładający że ośrodkiem świata jest Bóg który stanowi przyczyny i cel wszystkich ludzkich działań

uniwersalizm

kultura zachodniej Europy miała pod wieloma względami charakter jednolity podobny czyli uniwersalny

dualizm

dzieli człowieka na dwie przeciwstawne cechy

motywy deesis

sposób kompozycji polegający na przedstawieniu postaci Jezusa Chrystusa w centrum jako władcy świata i sędziego

danse macabre motywy

motyw tańca śmierci występujący w literaturze i malarstwie na poziomie dosłownym przedstawiał zapraszającą śmierć do tańca

motywy ars moriendi

motyw ten nawiązuje do chwili sądu nad zmarłym czy został zbawiony czy potępiony

motywy stabat mator dolorosa

literackie odwzorowanie sceny rozpaczonej matki która żegna się z Jezusem

cechy religijna

umacnianie chrześcijaństwa oraz wyrażała teocentryzm z epoki

cechy dydaktyczne

pouczała Jak żyć by osiągnąć zbawienia

cechy parenetyczne

wskazywała wzorce osobowe godne do naśladowania

cechy anonimowa

autorzy pozostawiali anonimowi

cechy uniwersalne

większość była pisana po łacinie

cechy alegoryczne

drugie dno z przesłaniem

lament

utwór poetycki wyrażający żałobę