biologia definicje 13

 0    91 fiszek    Kaaamilkaaaaa
ściągnij mp3 drukuj graj sprawdź się
Pytanie język polski
Odpowiedź język polski

białko podobne do hemoglobiny, przenoszace tlen w mięśniach.

białko, które wraz z aktyna jest odpowiedzialne za skurcze mięśni.

miozynowe filamenty
rozpocznij naukę
grube filamenty zbudowane głównie z miozyny; filamenty aktynowe i miozynowe tworza mikrofibryle we włóknach mięśniowych.

mitochondria
rozpocznij naukę
organelle komórkowe eukariontów bedace miejscem fosforylacji oksydancyjnej, w wyniku której powstaje ATP, główny nośnik energii w komórce.

podział jadra komórkowego, w wyniku którego powstaja dwa jadra potomne o identycznej liczbie chromosomów jak jadro rodzicielskie;

m. składa się z profazy, prometafazy, metafazy, anafazy i telofazy. Cytokineza (podział cytoplazmy) rozpoczyna się zwykle w telofazie.

mlekowy kwas
rozpocznij naukę
trójwęglowy kwas organiczny powstajacy w wyniku glikozy i fermentacji mleczanowej.

główny zwiazek azotowy wydalany przez ssaki; jedenz rozpuszczalnych w wodzie końcowych produktów metabolizmu białek.

jeden z dwóch przewodów odprowadzajacych mocz z nerki do pęcherza moczowego

modelowy organizm I
rozpocznij naukę
gatunek szczególnie przydatny w badaniach ze względu na obecność cech umożliwiajacych wydajna analize procesów biologicznych.

modelowy organizm II
rozpocznij naukę
Większość gatunków modelowych to małe organizmy o krótkim cyklu reprodukcyjnym, które łatwo się hoduje i bada w warunkach kontrolowanych.

masa pierwiastka lub zwiazku chemicznego wyrażona liczba gramów odpowiadajaca liczbie atomowej lub czasteczkowej; jeden mol substancji zawiera 6,02x10'23 jednostek, tj. atomów lub czasteczek (liczba Avogadro).

molekularne wzorce zwiazane z patogenami
rozpocznij naukę
typ czasteczek bakteryjnych lub wytwarzanych przez inne patogeny, wiazacych się z receptorami Toll- podobnymi makrofagów i stymulujacymi je do wytwarzania cytokin.

monoacyloglicerol
rozpocznij naukę
lipid złożony z glicerolu zwiazanego chemicznie z jedna czasteczka kwasu tłuszczowego.

duży, zdolny do fagocytozy bezziarnisty leukocyt, który wnika do tkanek i przekształca się w makrofag.

monofiletyczna grupa
rozpocznij naukę
grupa organizmów pochodzacych od wspólnego przodka

współżycie płciowe samca z jedna samica w ciagu sezonu rozrodczego lub przez cale życie.

monokariotyczny
rozpocznij naukę
określenie komórki majacej jedno haploidalne (n) jadro; odnosi się do niektórych strzępek grzybów.

monoklonalne przeciwciała
rozpocznij naukę
identyczne przeciwciała wytwarzane przez komórki klonu powstałego z jednej komórki.

czasteczka, która może łaczyć się z innymi podobnymi czasteczkami, dwa monomery tworza dimer, a połaczenie licznych monomerów stanowi polimer.

Monomery moga być czasteczkami małymi (np. cukry proste lub aminokwasy) lub dużymi (np. tubulina lub aktyna).

monosacharyd
rozpocznij naukę
cukier, którego nie można rozłożyć przez hydrolizę na cukry prostsze (np. glukoza lub fruktoza).

obecność tylko jednego z chromosomów tworzacych parę chromosomów homologicznych.

substancja regulujaca rożnicowanie komórek i wyznaczanie planu budowy organizmu (np. segmentację) podczas morfogenezy.

morphogenesis

rozwój kształtu i budowy organizmu oraz jego części; przebiega w wieloetapowym procesie wyznaczania planu budowy organizmu.

wczesny zarodek stanowiacy lità masę komórek.

wypukła część pnia mózgu między rdzeniem przedłużonym a śródmózgowiem; łaczy różne części mózgu.

worek skórny w rejonie krocza większości samców ssaków, mieszczacy jadra i zwiazane z nimi narzady dodatkowe.

motoryczny program
rozpocznij naukę
skoordynowana sekwencja ruchów (skurczów mięśni) odpowiedzialna za wiele sachowań uważanych za automatyczne.

mozaikowy rozwój, r. zdeterminowany
rozpocznij naukę
rozwój zarodkowy, w którym losy komórek zostały wcześniej ustalone (przed zapłodnieniem).

silne skupisko tkanki nerwowej kontrolujace funkcje nerwowe, u kręgowców m. znajduje się w przedniej części ciała (głowie) i stanowi główna część ośrodkowego układu nerwowego.

główna część mózgu kręgowców; m. człowieka jest odpowiedzialne za inteligencję, mowę, pamięć, świadomość, czucie i czynności ruchowe.

część mózgu kręgowców odpowiedzialna za koordynację ruchów, utrzymanie równowagi i napięcie mięśni.

grupa roślin niemajaca naczyń, obejmujaca trzy typy: mchy, watrobowce i glewiki.

typ zarodnikowych roślin beznaczyniowych; w cyklu życiowym przechodza przemiane pokoleń: dominujacy haploidalny (n) gametofit występuje na przemian z diploidanym (2n) sporofitem, wyrastajacym z gametofitu i zależnym od niego.

jeden z trzech typów bezkręgowców zaliczanych do czułkowców, w wyniku paczkowania m. tworza osiadłe kolonie.

mukowiscytoza
rozpocznij naukę
choroba genetyczna dziedziczaca się jak cecha autosomalna recesywna; jest wynikiem zaburzeń transportu jonowego w komórkach.

jakakolwiek zmiana w DNA, np. zmiana pary zasad w genie lub przestawienie genów wewnatrz chromosomu; m. jest też zaburzenie struktury chromosomu.

mutacja nonsensowa
rozpocznij naukę
mutacja polegajaca na zmianie kodonu kodujacego aminokwas na nonsensowy (terminacyjny), tj. kodon stop. W wyniku translacji mRNA z taka mutacja powstaje polipeptyd skrócony i niefuncjonalny.

mutacja zmiany sensu
rozpocznij naukę
mutacja spowodowana zmiana zasady w kodonie na inna, w wyniku czego powstaje inny aminokwas.

mutacja zmieniajaca ramke odczytu I
rozpocznij naukę
mutacja polegajaca na dodaniu (insercji) lub usunięciu (delecji) jednej lub dwóch par nukleotydów z sekwencji DNA danego genu, co powoduje przesunięcie ramki odczytu.

mutacja zmieniajaca ramke odczytu I
rozpocznij naukę
W wyniku tego kodony poniżej insercji lub delecji determinuja całkowicie nowa sekwencje aminokwasów.

czynnik wywołujacy mutacje

mutualizm w ekologii
rozpocznij naukę
symbiotyczny zwiazek korzystny dla obydwu partnerów.

mutualizm w zachowaniu zwierzat
rozpocznij naukę
współdziałanie osobników pozwalajace każdemu z nich odnieść korzyść (u zwierzat społecznych).

oznaczenie liczby chromosomów w gamecie. Liczba chromosomów w zygocie wynosi 2n. Jeżeli organizm nie jest poliploidem, to gamety o liczbie n chromosomów sa haploidalne, a zygoty, majace 2n chromosomów, sa diploidalne.

nabłonek węchowy
rozpocznij naukę
tkanka zawierajaca neurony wrażliwe na bodźce zapachowe.

nabyta odporność systemiczna
rozpocznij naukę
reakcja obronna roślin ułatwiajaca zwalczanie infekcji i gojenie się ran.

rzad ssaków majacych chwytne pięciopalczaste ręce i stopy; oczy ustawione w płaszczyźnie czołowej, silnie rozwinięta organizacje społeczna. Do n. należa małpiatki, wyraki, małpy zwierzokształtne i człekokształtne oraz człowiek.

naczynia mleczowe
rozpocznij naukę
naczynia limfatyczne w kosmkach jelitowych absorbujace tłuszcze.

naczyniówka
rozpocznij naukę
warstwa komórek barwinkowych położona między siatkówka i twardówka oka; n. pochłania światło, zapobiegajac dostawaniu się światła odbitego do receptorów siatkówki, co mogłoby powodować powstawanie nieostrych obrazów.

utleniona i zredukowana postać dinukleotydu nikotynamidoadeniowego, który jest koenzymem przenoszacym elektrony (wodór) głównie w szlakach katabolitycznych, np. oddychaniu komórkowym.

parzyste gruczoły dokrewne przylegajace do górnej powierzchni nerek; wydzielaja hormony biorace udzial w regulacji metabolizmu oraz zwalczaniu stresów.

utleniona i zredukowana postac fosforanu dinukleotydu nikotynamidoadeninowego, koenzymu przenoszacego elektrony (wodór), głównie w szklankach anabolitycznych np. fotosyntezie.

cienka chrzastka zakrywajaca wejście do krtani; zapobiega dostaniu się pokarmu do dróg oddechowych podczas przełykania.

nagozalażkowe, nagonasienne
rozpocznij naukę
grupa roślin nasiennych, których zalażki, a później nasiona, sa nieodsłonięte; nasiona n. znajduja się w kwiatostanach zwanych szyszkami. N. obejmuja cztery typy: szpilkowe (iglaste), sagowce, miłorzębowe i gniotowe.

silnie skręcony przewód transportujacy plemniki z jadra do nasieniowodu.

najmniejsza populacja żywotna
rozpocznij naukę
najmniejsza populacja zdolna do utrzymania swojej liczebności i przetrwania w długim okresie.

najprostszy wzór, w. empiryczny
rozpocznij naukę
wzór chemiczny informujacy o najmniejszym liczbowym stosunku atomów tworzacych czasteczkę.

namorzynowy las, l. mangrowy, namorzyny
rozpocznij naukę
wiecznie zielony las tropikalny pokrywajacy tereny podmokłe w strefie pływów.

nanoplankton
rozpocznij naukę
mikroskopijne (< 20 um) glony, które ze względu na ogromna liczebność sa głównymi producentami w oceanach; wchodza w skład fitoplanktonu.

napięcie powierzchniowe
rozpocznij naukę
siła wzajemnego przyciagania czasteczek cieczy na jej powierzchni.

napieciowo-kohezyjny model
rozpocznij naukę
mechanizm, dzięki któremu woda z rozpuszczonymi solami mineralnymi jest podciagana w górę rośliny wskutek napięcia wywołanego przez tanspirację, poczas gdy kohezja (spójność) czasteczek wody utrzymuje ciaglość jej słupa.

naprawa niedopasowanych zasad
rozpocznij naukę
mechanizm naprawy DNA, w którym specjalne enzymy rozpoznaja i usuwaja nieprawidłowo sparowane nukleotydy; następnie polimerazy DNA wstawiaja w ich miejsce właściwe nukleotydy.

naprawa przez wycinanie nukleotydów
rozpocznij naukę
mechanizm naprawy uszkodzeń DNA spowodowanych słonecznym promieniowaniem UV lub szkodliwymi zwiazkami chemicznymi.

wyspecjalizowana struktura zwierzecia, np. serce lub watroba, zbudowana z tkanek i przystosowana do wykonywania jednej lub więcej funkcji.

nasienie 1(seed)
rozpocznij naukę
struktura rozrodcza rośliny zawierajaca młoda wielokomórkowa roślinę (zarodek), tkankę odżywcza (materiały zapasowe) i otoczona łupina nasienna.

nasienie 2(semen)
rozpocznij naukę
sperma, wydzielina męskiego układu płciowego uwalniana przez pracie podczas orgazmu, zawiera plemniki i płynna wydzieline męskich gruczołów dodatkowych.

nasieniowód
rozpocznij naukę
jeden z dwóch przewodów wyprowadzajacych nasienie z najadrza do przewodu wytryskowego.

naskórek, epiderma
rozpocznij naukę
zewnętrzna warstwa skóry kręgowców.

jednostka funkcjonalna nerki kręgowca.

narzad wydalniczy wielu bezkręgowców; składa się z prostych lub rozgałęzionych kanalików, zwykle uchodzacych otworkami na zewnatrz ciała.

nerkoza, martwica
rozpocznij naukę
niekontrolowana śmierć komórki powodujaca stany zapalne i uszkodzenie innych komórek.

nektarnik, miodnik
rozpocznij naukę
gruczoł lub inny organ rośliny wydzielajacy nektar.

duże wolno żyjace organizmy wodne, np. ryby i żółwie.

organella komórki parzydełkowej (knidocytu) parzydełkowców, umożliwia przyczepianie się do podłoża oraz służy do obrony i chwytania ofiary.

parzyste narzady kręgowców służace do wydalania zbędnych metabolitów oraz osmoregulacji.

wiazka aksonów (lub dendrytów) otoczona tkanka łaczna i przewodzaca impulsy nerwowe między ośrodkowym układem nerwowym a innymi częściami ciała.

nerw liściowy
rozpocznij naukę
wiazka przewodzaca, będaca częścia tkanki przewodzacej liścia. N.l. jest także zwany żyłka liścia.

nerwowa sieć
rozpocznij naukę
układ połaczonych komórek nerwowych występujacy u parzydełkowców i szkarłupni.

nerwowa tkanka
rozpocznij naukę
tkanka zwierzęca wyspecjalizowana do przewodzenia sygnałów elektrycznych i chemicznych.

nerwy czaszkowe
rozpocznij naukę
10-12 par nerwów wychodzacych bezpośrednio z mózgu kręgowców.

nerytyczna strefa
rozpocznij naukę
strefa mórz i oceanów rozciagajaca się od linii brzegowej do głębokości 200 m.

neuroendokrynne komórki
rozpocznij naukę
neurony wydzielajace neurohormony.

neurohormony 1
rozpocznij naukę
hormony wytwarzane przez komórki neuroendokrynne, transportowane przez aksony i uwalniane do przestrzeni pozakomórkowej, zwykle dyfunduja do naczyń włosowatych i sa rozpoznawane przez krew;

neurohormony 2
rozpocznij naukę
powszechnie występuja u bezkręgowców; u kręgowców wytwarza je podwzgórze.

neuron, komórka nerwowa
rozpocznij naukę
podstawowa komórka układu nerwowego, przewodzaca impulsy nerwowe; zwykle składa się z ciała komórkowego, dendrytów i aksonu.

neuron pośredniczacy, interneuron, n. wstawkowy
rozpocznij naukę
Komórka nerwowa pośredniczaca w przekazywaniu impulsów między dwoma neuronami i nie kontaktujaca się bezpośrednio z efektorem ani receptorem zmysłowym.

neuropeptyd Y
rozpocznij naukę
czasteczka sygnałowa wytwarzana przez podwzgórze, zwiększajaca apetyt i spowalniajaca metabolizm; pomaga przywrócić równowagę energetyczna przy spadku poziomu leptyny i ilości pobieranego pokarmu.

neuropeptydy
rozpocznij naukę
grupa peptydów wytwarzanych w tkance nerwowej i pełniacych funkcję czasteczek sygnałowych; wiele z nich jest neuroprzekaźnikami.


Musisz się zalogować, by móc napisać komentarz.