łacińska terminologia prawnicza PL_ALK_2013

 0    114 fiszek    anokk
drukuj graj sprawdź się
 
Pytanie
Odpowiedź

zgodnie z prawem
rozpocznij naukę
de iure

faktycznie/ w rzeczywistości
rozpocznij naukę
de facto

co do przyszłego unormowania/ co do pożądanej, postulowanej zmiany prawa
rozpocznij naukę
de lege ferenda

z mocy samego prawa
rozpocznij naukę
ipso iure

z punktu widzenia prawa obowiązującego/ wg ustawy już uchwalonej-obowiązującej
rozpocznij naukę
de lege lata

ustawa nie działa wstecz
rozpocznij naukę
lex retro non agit

prawo bezwzględnie obowiązujące
rozpocznij naukę
ius cogens

patrzymy na sens, nie na słowa
rozpocznij naukę
sensum, non verba spectamus

prawo ściśle związane z osobą
rozpocznij naukę
ius personalissimum

ustawy czasami drzemią (śpią), ale nigdy nie umierają
rozpocznij naukę
dormiunt aliquando leges, numquam moriuntur

nieznajomość prawa szkodzi
rozpocznij naukę
ignorantia iuris nocet

prawo nieograniczone, dające nieograniczone władztwo
rozpocznij naukę
ius infinitum

uzasadnienie (podstawa, przyczyna, cel uchwalenia) ustawy
rozpocznij naukę
ratio legis

według ustawy (prawa)/ zgodnie z przepisami (prawem)
rozpocznij naukę
secundum legem

gołe prawo (bez możliwości jego zrealizowania - wyegzekwowania)
rozpocznij naukę
nudum ius

według ustawy (prawa)/ zgodnie z przepisami (prawem)
rozpocznij naukę
iuxta legem

gdy ustaje(wygasa) przyczyna, dla której wydano ustawę traci moc(wygasa) i sama ustawa
rozpocznij naukę
cessante ratione legis cessat et lex ipsa

nikt nie może przenieść na drugiego więcej prawa, niż sam ma
rozpocznij naukę
nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet

ustawa surowsza nie działa wstecz
rozpocznij naukę
lex severior retro non agit

w szerokim (szerszym) znaczeniu
rozpocznij naukę
sensu largo

wykonywanie/egzekwowanie prawa nie jest bezprawiem
rozpocznij naukę
executio iuris non habet iniuriam

przeciw ustawie/ sprzecznie z przepisami prawa
rozpocznij naukę
contra legem

przy takim samym sensie ustawy, takie same postanowienia -lub- gdzie jest taka sama przyczyna ustawy (uzasadnienie), tam taka sama dyspozycja ustawy
rozpocznij naukę
ubi eadem legis ratio, ibi eadem legis dispositio

sąd zna prawo
rozpocznij naukę
iura novit curia

treść/ brzmienie ustawy
rozpocznij naukę
verba legis

pełnoprawny/ pełnoprawnie/ na mocy całego prawa
rozpocznij naukę
pleno iure

z mocy prawa
rozpocznij naukę
ex iure

tym samym/ na mocy samego faktu/ przez sam fakt
rozpocznij naukę
ipso facto

w ścisłym znaczeniu
rozpocznij naukę
sensu stricto

w celu obejścia ustawy/ z obejściem ustawy
rozpocznij naukę
in fraudem legis

z mocy ustawy
rozpocznij naukę
ex lege

wyrok tworzy (stanowi) prawo
rozpocznij naukę
sententia facit ius

najwyższe prawo jest (może stać się) najwyższym bezprawiem
rozpocznij naukę
summum ius, summa iniuria

nikogo nie usprawiedliwia nieznajomość ustawy
rozpocznij naukę
ignorantia legis neminem excusat

(nakaz) ścisłego prawa
rozpocznij naukę
stricti iuris

zbiór (odrębnych) praw
rozpocznij naukę
universitas iuris

ustawę uchyla się ustawą
rozpocznij naukę
lex legem tollitur

ustawa patrzy naprzód, a nie wstecz
rozpocznij naukę
lex prospicit, non respicit

ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą
rozpocznij naukę
lex posterior derogat legi priori

ustawa późniejsza ogólna nie uchyla wcześniejszej szczególnej
rozpocznij naukę
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali

ustawa podstawowa (zasadnicza) znosi ustawę pomocniczą
rozpocznij naukę
lex primaria derogat legi subsidiariae

okres między ogłoszeniem ustawy a jej wejściem w życie
rozpocznij naukę
vacatio legis

ustawa szczególna (specjalna)
rozpocznij naukę
lex specialis

siła wyższa
rozpocznij naukę
vis maior

na mocy porozumienia
rozpocznij naukę
vi consensus

wydaje się, że kto milczy, ten się zgadza tam, gdzie mógłby i powinien był mówić
rozpocznij naukę
qui tacet, consentire videtur, ubi loqui potuit ac debuit

praesumptio

przymus fizyczny
rozpocznij naukę
vis absoluta

czynność prawna
rozpocznij naukę
negotium

przymus psychiczny (siła zniewalająca)
rozpocznij naukę
vis compulsiva

milcząca zgoda
rozpocznij naukę
tacitus consensus

klauzula przepadku - zastrzeżenie umowne, na mocy którego dłużnik traci swoje prawa z umowy, w razie niedotrzymania zobowiązania
rozpocznij naukę
lex commissoria

na mocy ustawy
rozpocznij naukę
vi legis

domniemanie faktyczne
rozpocznij naukę
praesumptio facti

na mocy umowy
rozpocznij naukę
vi contractus

przez samą zgodę
rozpocznij naukę
solo consensu

podstęp/ zły zamiar/ świadome i celowe wyrządzenie szkody
rozpocznij naukę
dolus

czynność prawna kulejąca, niezupełna
rozpocznij naukę
negotium claudicans

domniemanie prawne
rozpocznij naukę
praesumptio iuris

czynność prawna nieważna
rozpocznij naukę
negotium nullum

domniemanie obalalne
rozpocznij naukę
praesumptio iuris tantum

okres ciągły, liczony według kolejnych dni bez przerwy
rozpocznij naukę
tempus continuum

prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia
rozpocznij naukę
negotiorum gestio

małżeństwo nieważnie zawarte
rozpocznij naukę
matrimonium malum

czas odpowiedni, użyteczny (do obliczeń tylko dni bez przeszkód w działaniu)
rozpocznij naukę
tempus utile

małżeństwo nieistniejące (gdy nie wystąpiły przesłanki zawarcia małżeństwa)
rozpocznij naukę
matrimonium non existens

obliczanie czasu dokładnie od chwili do chwili
rozpocznij naukę
computatio naturalis

składniki przedmiotowo istotne czynności prawnej
rozpocznij naukę
essentialia negotii

ojcem jest ten, na którego wskazuje małżeństwo
rozpocznij naukę
pater est, quem nuptiae demonstrant

przedawnienie
rozpocznij naukę
praescriptio temporis

składniki przedmiotowo nieistotne czynności prawnej (objęte przepisami względnie obowiązującymi)
rozpocznij naukę
naturalia negotii

termin zawieszający (początkowy)
rozpocznij naukę
dies a quo

składniki dodatkowe czynności prawnej/ podmiotowo istotne
rozpocznij naukę
accidentalia negotii

między żyjącymi
rozpocznij naukę
inter vivos

na wypadek śmierci
rozpocznij naukę
mortis causa

darowizna na wypadek śmierci
rozpocznij naukę
donatim mortis causa

do ważności/ pod rygorem nieważności
rozpocznij naukę
ad solemnitatem

dla celów dowodowych
rozpocznij naukę
ad probationem

dla wywołania określonych skutków
rozpocznij naukę
ad eventum

zastrzeżenie przez strony formy szczegółowej
rozpocznij naukę
pactum de forma


termin rozwiązujący (końcowy)
rozpocznij naukę
dies ad quem

tempus

dzień zdarzenia
rozpocznij naukę
tempus facti

dzień powzięcia wiadomości
rozpocznij naukę
tempus scientiae

obliczanie czasu według prawa cywilnego (wg dni kalendarzowych)
rozpocznij naukę
computatio civilis

pierwszy w czasie, lepszy w prawie
rozpocznij naukę
prior tempore, potior iure

od wtedy/ od tamtej chwili/ z mocą wsteczną
rozpocznij naukę
ex tunc

od teraz/ od tej chwili
rozpocznij naukę
ex nunc

z góry/ uprzednio
rozpocznij naukę
ex ante

ex post

condicio

pod warunkiem
rozpocznij naukę
sub condicione

w czasie trwania warunku (zawieszającego)
rozpocznij naukę
pendente condicione

warunek nieodzowny, bez którego czynność nie może zaistnieć
rozpocznij naukę
condicio sine qua non

warunek, którego spełnienie się zależy od woli stron
rozpocznij naukę
condicio potestativa

warunek losowy
rozpocznij naukę
condicio casualis

warunek rozwiązujący
rozpocznij naukę
condicio resolutiva

warunek zawieszający
rozpocznij naukę
condicio suspensiva

zamiar bezpośredni
rozpocznij naukę
dolus directus

wina nieumyślna/ niedbalstwo
rozpocznij naukę
culpa

wina polegająca na niezachowaniu staranności określanej według wzorca abstrakcyjnego
rozpocznij naukę
culpa in abstracto

rażące niedbalstwo
rozpocznij naukę
culpa lata

lżejsze niedbalstwo
rozpocznij naukę
culpa levis

niezachowanie przez dłużnika staranności, którą zwykł był i powinien zachować przy prowadzeniu swoich spraw
rozpocznij naukę
culpa levis in concreto

in abstracto

w konkretnym przypadku
rozpocznij naukę
in concreto

wina w nadzorze
rozpocznij naukę
culpa in custodiendo

wina w wyborze (np. przy powierzaniu wykonania czynności)
rozpocznij naukę
culpa in eligendo

czyja korzyść, tego i ryzyko
rozpocznij naukę
cuius commodum eius periculum

właściciel rzeczy ponosi skutki zdarzenia losowego
rozpocznij naukę
casum sentit dominus

error

błąd co do osoby (której składa się oświadczenie woli)
rozpocznij naukę
error in persona

błąd co do przymiotu osoby
rozpocznij naukę
error in qualitate personae


Musisz się zalogować, by móc napisać komentarz.